Tháo gỡ rào cản để các nhà khoa học nữ biến nghiên cứu thành động lực tăng trưởng

Hội thảo thu hút hơn 180 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, mạng lưới nữ trí thức, cộng đồng doanh nghiệp, các quỹ đầu tư, đối tác phát triển, tổ chức quốc tế và Liên Hợp Quốc đã tham dự.

Hiện nay, mặc dù phụ nữ chiếm 46% lực lượng nghiên cứu và phát triển (R&D) của Việt Nam, nhiều kết quả nghiên cứu do phụ nữ dẫn dắt vẫn gặp khó khăn trong quá trình thương mại hóa. Tỷ lệ phụ nữ làm chủ nhiệm các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chỉ đạt 25,5%, trong khi tỷ lệ phụ nữ được cấp bằng sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp và giống cây trồng chỉ dao động từ 13–20%.

Toàn cảnh Hội thảo.

Tại hội thảo, các đại biểu nhấn mạnh rằng thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở việc tạo ra tri thức mới, mà còn ở việc giúp các nhà khoa học nữ tiếp cận các nguồn lực cần thiết để đưa tri thức đó vào cuộc sống. Nhiều nữ nhà khoa học vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn đầu tư, các chương trình tăng tốc khởi nghiệp, dịch vụ tư vấn thương mại hóa, cơ hội hợp tác với doanh nghiệp và các mạng lưới đổi mới sáng tạo.

Trên thế giới, khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa thường được gọi là “Thung lũng chết” (Valley of Death) – giai đoạn mà nhiều sáng kiến đầy tiềm năng không thể phát triển thành sản phẩm hoặc giải pháp thương mại. Đối với các nhà khoa học nữ, khoảng cách này thường rộng hơn do các rào cản giới trong tiếp cận tài chính, cơ hội lãnh đạo, mạng lưới nghề nghiệp và gánh nặng công việc chăm sóc không được trả công.

Các đại biểu khẳng định rằng việc hỗ trợ các nhà khoa học nữ tiếp cận thị trường không chỉ là vấn đề bình đẳng giới mà còn là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, đây không chỉ là thách thức đối với các nhà khoa học nữ mà còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và triển vọng phát triển của quốc gia.

Trưởng Đại diện UN Women tại Việt Nam bà Caroline Nyamayemombe phát biểu tại Hội thảo.

Các kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ tại hội thảo từ Canada, Phần Lan, Hàn Quốc, Vương quốc Anh, Australia và Colombia cho thấy những hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thành công đều có cơ chế kết nối hiệu quả giữa nhà khoa học, trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan hoạch định chính sách. Đây cũng là những yếu tố then chốt giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường.

Phát biểu tại Hội thảo, Trưởng Đại diện UN Women tại Việt Nam bà Caroline Nyamayemombe nhấn mạnh: “Bình đẳng giới không chỉ là một yêu cầu về công bằng xã hội mà còn là một yêu cầu về phát triển kinh tế. Hãy cùng chung tay xây dựng một hệ sinh thái nơi không một tài năng nào bị lãng phí, không một sáng kiến nào bị bỏ lại phía sau, và mọi nhà khoa học nữ đều có cơ hội đóng góp trọn vẹn cho tương lai xanh và số của Việt Nam.”

Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam GS.TS. Lê Thị Hợp chia sẻ tại Hội thảo.

Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam GS.TS. Lê Thị Hợp cho rằng, các nhà khoa học nữ Việt Nam đã chứng minh năng lực, sự sáng tạo và khả năng thích ứng của mình. Điều cần thiết hiện nay là một hệ sinh thái mạnh mẽ hơn để kết nối khoa học với đầu tư, nghiên cứu với doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo với thị trường.

Kết thúc hội thảo, các đại biểu kêu gọi tăng cường đầu tư vào các chương trình hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu do phụ nữ dẫn dắt; mở rộng cơ hội tiếp cận tài chính, cố vấn và kết nối thị trường; đồng thời xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện và bao trùm hơn, nơi các nhà khoa học nữ có thể phát triển các ý tưởng nghiên cứu thành những giải pháp tạo ra giá trị kinh tế và xã hội cho Việt Nam.