'Việt Nam đang có lộ trình tốt để đảm bảo an ninh năng lượng'

Một trong những phiên thảo luận được chú ý tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 hôm 10/6 nói về "Tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh mới".

Theo đó, nhu cầu năng lượng của ASEAN dự kiến sẽ tăng đáng kể trong những thập kỷ tới, ngay cả khi khu vực vẫn phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch và nhập khẩu năng lượng.

Trong bối cảnh biến động địa chính trị ngày càng đe dọa chuỗi cung ứng, quá trình chuyển đổi xanh đang tăng tốc, định nghĩa truyền thống về an ninh năng lượng - nguồn cung ổn định với giá cả phải chăng - không còn đủ, mà đã mở rộng tới điểm giao thoa giữa tăng trưởng kinh tế, cam kết về khí hậu và khả năng phục hồi của khu vực.

Bà Christiana Hahgeneder - Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng GIZ phát biểu.

Trả lời Báo Điện tử VTC News về cách Việt Nam cũng như khu vực đang phải đối phó với các thách thức năng lượng nhưng cũng có thể tạo thành động lực cho chuyển đổi, bà Christiana Hahgeneder - Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng GIZ (hợp tác Đức - Việt) cho rằng, Việt Nam đang đi đúng hướng.

"Việt Nam có tiềm năng khổng lồ về năng lượng mặt trời và năng lượng gió. Việt Nam đã bắt đầu từ 5-6 năm trước với việc sử dụng năng lượng mặt trời và năng lượng gió. Với cuộc khủng hoảng vừa qua, họ hiểu rằng đây là con đường tốt để dựa vào nguồn lực của chính mình trong tương lai".

Chuyên gia phân tích, khi thiếu hụt năng lượng, các quốc gia cần sử dụng nhiên liệu hiệu quả hơn, như chuyển sang xe điện để giảm phụ thuộc vào dầu nhập khẩu. Đồng thời, các quốc gia cần chú trọng vào lưới điện vì với các nguồn năng lượng biến thiên như điện mặt trời và điện gió, sự cân bằng trên lưới điện là rất quan trọng. "Tôi thấy Việt Nam đã biết điều này và đang đầu tư nâng cấp, sử dụng các công cụ kỹ thuật số để giúp quản lý lưới điện thông minh hơn".

"Nhìn lại, giai đoạn bắt đầu trong 6 năm qua, năng lượng tái tạo tại Việt Nam đã tăng trưởng rất mạnh. Hiện nay, chúng ta đang ở giữa quá trình thay đổi, giai đoạn này khó khăn hơn vì phải quản lý lưới điện với các nguồn đầu vào từ năng lượng tái tạo, nên những năm tới đây sẽ rất quan trọng", chuyên gia nói thêm.

Chuyên gia cho rằng Việt Nam sẽ chuẩn bị sẵn sàng với việc xây dựng hệ thống đào tạo về các công nghệ mới, đào tạo kỹ thuật viên có kỹ năng mới là điều đang diễn ra song song. "Các kỹ sư Việt Nam đều đang phải thích nghi với công nghệ mới. Đó là một lộ trình tốt".

Toàn cảnh phiên thảo luận.

Tăng cường an ninh năng lượng ASEAN

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách nhận định: an ninh năng lượng không còn là bài toán kỹ thuật hay kinh tế riêng lẻ, mà đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện hơn.

Nếu trước đây an ninh năng lượng chỉ tập trung vào việc có đủ dầu khí giá rẻ, thì nay nó bao hàm cả tính thông suốt của thương mại toàn cầu và năng lực thực hiện chuyển đổi công bằng. Đây là bước đi chiến lược để bảo vệ quyền tự chủ kinh tế của ASEAN trước các cú sốc bên ngoài, đảm bảo rằng quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa không bị chệch hướng bởi các biến số địa chính trị.

Để tối ưu hóa nguồn lực chung, các đại biểu đưa ra đề xuất tập trung xung quanh: Đa dạng hóa nguồn cung và bảo vệ tuyến vận tải; Chuyển đổi công bằng để không gây gánh nặng quá mức cho doanh nghiệp; Thúc đẩy hiệu quả năng lượng - giải pháp thiết thực và ít tốn kém nhất; Huy động tài chính từ khu vực tư nhân; và Chiến lược cho các sản phẩm mới như nhiên liệu sinh học. Trong kiến trúc này, Lưới điện ASEAN (ASEAN Power Grid) đóng vai trò huyết mạch.

Tầm nhìn chung từ AFF 2026 khẳng định an ninh năng lượng trong kỷ nguyên mới phải dựa trên ba trụ cột: An toàn, Linh hoạt và Xanh, với mục tiêu cuối cùng là "đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau", đảm bảo rằng một tương lai xanh luôn đi đôi với sự thịnh vượng công bằng cho mọi người dân ASEAN.