Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Duy Ánh: Hạnh phúc là được cống hiến

Sinh viên xuất sắc và lựa chọn “bước ngoặt”

Sau nhiều lần lỡ hẹn vì những việc đột xuất, chiều cuối năm, Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Duy Ánh sắp xếp một khoảng thời gian ngắn để trao đổi với tôi tại phòng làm việc ở Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ấn tượng đầu tiên với tôi là không gian làm việc giản dị, gọn gàng, nổi bật là những tủ sách xếp ngay ngắn. Giữa bộn bề công việc, phong thái điềm đạm, ánh mắt hiền hậu của người thầy thuốc đầu ngành toát lên sự tận tâm, trách nhiệm và niềm say mê với nghề.

Giáo sư Nguyễn Duy Ánh cùng đồng nghiệp thăm hỏi người bệnh.

Sau lời hỏi thăm về tình hình quê hương, Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Duy Ánh chia sẻ về hành trình đến và gắn bó với nghề. Sinh ra ở vùng quê giàu truyền thống hiếu học Mão Điền, khi còn là học sinh, cậu học trò Nguyễn Duy Ánh luôn nằm trong danh sách lớp chọn của trường. “Khi tôi học lớp 11, anh trai khi đó là sinh viên năm thứ hai Trường Đại học Y Hà Nội thường hay kể về giảng đường cùng sứ mệnh của người thầy thuốc, tôi bắt đầu nghĩ đến nghề y rồi sau đó thi đỗ chuyên ngành bác sĩ đa khoa của Trường Đại học Y Hà Nội. Là một trong ba sinh viên xuất sắc toàn khóa 1984 - 1990, tôi được giữ lại trường làm giảng viên, rồi trở thành một trong 15 người đỗ bác sĩ nội trú năm 1990”, ông kể.

Bác sĩ Nguyễn Duy Ánh được phong tặng danh hiệu “Thầy thuốc Ưu tú” năm 2010 và danh hiệu “Thầy thuốc Nhân dân” năm 2017. Năm 2016, ông được phong hàm Phó Giáo sư và năm 2022 được phong hàm Giáo sư. Cùng với vai trò Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương, ông hiện là Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội), Chủ nhiệm Bộ môn Sản

Về lý do đến với chuyên ngành sản phụ khoa, ông nhỏ nhẹ: “Khi phỏng vấn chọn chuyên ngành bác sĩ nội trú, Giáo sư Dương Thị Cương, người đứng đầu ngành Sản Việt Nam lúc đó có hỏi lý do là nam giới lại lựa chọn chuyên ngành sản phụ khoa. Tôi trả lời ngay: Ngày bé, những đêm ngồi học bài, nghe tiếng bú ken két của các em do mẹ thiếu sữa, tôi thấu hiểu sự hy sinh của người phụ nữ và mong muốn làm điều gì đó để giúp những bà mẹ vơi bớt vất vả. Câu trả lời này của tôi đã nhận được cái gật đầu của Giáo sư Dương Thị Cương, tôi chính thức trở thành một trong hai bác sĩ theo học nội trú chuyên ngành sản phụ khoa năm đó”.

Hoàn thành 3 năm học bác sĩ nội trú tại Trường Đại học Y Hà Nội, bác sĩ Nguyễn Duy Ánh tiếp tục theo học lớp bác sĩ nội trú tại Pháp (1995 - 1997), rồi mang kiến thức y khoa phong phú của mình về giảng dạy bộ môn Phụ sản của Trường Đại học Y Hà Nội. Năm 2000, ông chuyển công tác về Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, được bổ nhiệm Phó Giám đốc 3 năm sau đó, trở thành lãnh đạo trẻ tuổi nhất của ngành Y tế Thủ đô. 10 năm sau (2013) ông được bổ nhiệm Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Sau 24 năm gắn bó với ngành Y tế Thủ đô, đầu năm 2024, ông được Bộ Y tế bổ nhiệm Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Gắn bó với ngành sản phụ khoa, Giáo sư Nguyễn Duy Ánh nhớ như in những tình huống cứu sống người bệnh trong thế “ngàn cân treo sợi tóc”. Năm 2008, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội tiếp nhận bệnh nhân có dấu hiệu sảy thai, đường đẳng điện tim không đập, nguy hiểm đến tính mạng. Quan sát thấy sắc thái bệnh nhân vẫn tươi, khỏe, ông lập tức khai thác tiền sử. Biết bệnh nhân vừa bay chặng đường dài từ Australia về, bác sĩ Ánh nhận định bệnh nhân bị thiếu kali nặng do lo lắng, mất nhiều mồ hôi trong hành trình dài, lập tức chỉ định truyền bổ sung kali kết hợp day huyệt nhân trung. Như một phép màu, dòng điện tim trên màn hình bắt đầu xuất hiện nhịp đập, cả ê-kíp vỡ òa trong niềm hạnh phúc.

Hay như ông và cộng sự gần một ngày “cân não” trong phòng phẫu thuật để giữ lại mạng sống cho một bệnh nhân bị băng huyết nặng sau sinh, rối loạn đông máu, nguy cơ tử vong cực cao. 18 giờ liên tiếp, ông cùng các cộng sự Bệnh viện Phụ sản Hà Nội bền bỉ tìm từng điểm nhỏ nhất để cầm máu. Ca mổ thành công, bệnh nhân được cứu sống ngoạn mục. “Mỗi lần tiếp nhận ca cấp cứu, nhìn ánh mắt của người nhà, tôi cùng đồng nghiệp lại càng quyết tâm tìm sự sống cho người bệnh, dù chỉ còn 1% cơ hội”, Giáo sư Nguyễn Duy Ánh chiêm nghiệm.

Người thầy thuốc “ba trong một”

Tiếp xúc với Giáo sư Nguyễn Duy Ánh, điều khiến người đối diện luôn cảm thấy gần gũi bởi sự chân thành, cởi mở. Theo ông, y học không tách rời đời sống xã hội, càng không đứng ngoài dòng chảy văn hóa của dân tộc, người thầy thuốc trước hết phải hiểu con người, hiểu lịch sử, để từ đó hành nghề bằng tri thức và chiều sâu nhân văn.

Dưới sự dẫn dắt của Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Duy Ánh, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội có bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành một trong bốn bệnh viện tuyến cuối về sản phụ khoa của cả nước với gần 1.000 giường bệnh. Dấu ấn đậm nét nhất là việc Bệnh viện tiên phong triển khai y học bào thai, lĩnh vực hiện đại bậc nhất của sản khoa. Lần đầu tiên tại Việt Nam, nhiều thai nhi mắc dị tật, bất thường nghiêm trọng được can thiệp điều trị ngay từ trong bụng mẹ. Những ca ứ nước não, phổi, tim; hội chứng truyền máu song thai… vốn từng là “án tử” nay đã có cơ hội sống. Đằng sau những thành tựu ấy là cả quá trình chuẩn bị công phu về nhân lực, trang thiết bị, học tập, chuyển giao kỹ thuật mà chính ông là người trực tiếp tham gia.

Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Nhận nhiệm vụ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương chưa lâu, ông đã để lại dấu ấn với việc xây dựng Trung tâm Đào tạo hồi sức sơ sinh theo chuẩn châu Âu, mở rộng mạng lưới 26 bệnh viện vệ tinh - “cánh tay nối dài” đưa kỹ thuật sản phụ khoa hiện đại đến các địa phương. Không chỉ được đồng nghiệp kính trọng, Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Duy Ánh còn được người bệnh gọi bằng cái tên “bác sĩ mát tay” khi giúp nhiều người hiếm muộn tìm lại thiên chức làm cha mẹ nhờ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, nuôi cấy trứng non, sàng lọc phôi bệnh. Chị Phạm Thị M, trú tại phường Đa Mai (Bắc Ninh) chia sẻ: “Sau hơn ba năm xây dựng gia đình nhưng không thể mang thai, tôi được xác định bị viêm tắc vòi trứng, không thể thụ thai tự nhiên. Được bác sĩ Nguyễn Duy Ánh tư vấn can thiệp sớm bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm, giữa năm 2025, vợ chồng tôi đón con gái đầu lòng chào đời”.

Không chỉ giỏi chuyên môn, ông còn là tấm gương sáng trong nghiên cứu khoa học. Đến nay, ông là chủ nhiệm nhiều chương trình, đề tài cấp bộ, cấp nhà nước và là tác giả của nhiều bài báo đăng trên các tạp chí khoa học uy tín trong nước và quốc tế. Với vai trò thành viên Hội đồng chức danh Giáo sư ngành Y, ông luôn tham gia với tinh thần trách nhiệm cao, qua đó góp phần bảo đảm chất lượng đội ngũ trí thức y khoa, phục vụ sự phát triển bền vững của ngành Y tế nước nhà.

Bài, ảnh: Sỹ Quyết