Thế giới tuần qua: Khi địa chấn tự nhiên gặp địa chấn địa chính trị - kinh tế

Thiệt hại sau động đất tại Cali, Colombia, ngày 11-8-2026. Ảnh: THX/TTXVN

Động đất rung chuyển Colombia và Indonesia

Ngày 10-8, một trận động đất mạnh 7,4 độ richter tấn công miền tây Colombia, tâm chấn gần thành phố Cali, khiến ít nhất 224 người thiệt mạng, hàng trăm người bị thương và hơn 70 dư chấn được ghi nhận; chính phủ Colombia đã ban bố tình trạng thảm họa quốc gia.

Chỉ vài ngày sau, hôm 14 và 15-8, một trận động đất 7,7 độ richter làm rung chuyển vùng biển ngoài khơi đảo Flores, Indonesia, kích hoạt cảnh báo sóng thần cho 4 tỉnh và khiến ít nhất 47 người thiệt mạng, sạt lở chặn đường tiếp cận khu vực gần tâm chấn.

Hai thảm họa liên tiếp, ở hai đầu vành đai lửa Thái Bình Dương và dãy núi Andes, là lời nhắc về mức độ dễ tổn thương của hạ tầng đô thị tại các quốc gia đang phát triển trước rủi ro địa chấn, và về sự cấp thiết của các quỹ bảo hiểm thiên tai khu vực, thứ vẫn còn thiếu vắng ở nhiều nơi.

Mỹ siết vòng vây tài chính Iran

Ngày 14-8, Bộ Tài chính Mỹ (OFAC) công bố vòng trừng phạt thứ tám trong năm nhắm vào mạng lưới "ngân hàng ngầm" giúp Iran bán dầu né cấm vận, tiếp nối phát biểu của Tổng thống Trump hôm 12-8 rằng Mỹ đã "kiểm soát hoàn toàn" eo biển Hormuz.

Nhưng thực tế trên biển phức tạp hơn: đầu tháng 8, tàu chở hàng Minoan Pioneer bị một vật thể lạ bắn trúng gần Oman, khiến một thủy thủ mất tích; theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, khoảng 6.000 thủy thủ trên 500 tàu vẫn mắc kẹt trong khu vực Vịnh.

Cùng lúc, nhóm tàu sân bay USS George Washington được điều tới Trung Đông thay thế USS Abraham Lincoln, giữa lúc có báo cáo về khủng hoảng tinh thần trong thủy thủ đoàn con tàu này.

3 tháng sau ngừng bắn, chiến tranh súng đạn đã kết thúc, nhưng cuộc chiến tài chính và bất ổn hàng hải thì chưa - và đó mới là phần ảnh hưởng trực tiếp đến giá dầu và phí bảo hiểm vận tải biển toàn cầu.

Trung Quốc tăng tốc quốc tế hóa đồng NDT

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) vừa xác nhận việc phát triển đồng NDT kỹ thuật số và mở rộng vai trò quốc tế của đồng nội tệ là một trong những ưu tiên trong Kế hoạch Cải cách và Phát triển 5 năm lần thứ 15.

Song song đó, ít nhất 6 ngân hàng thương mại Trung Quốc đã bổ sung khoảng chục loại ngoại tệ - gồm baht Thái, real Brazil, tenge Kazakhstan - cho cơ chế thanh toán trực tiếp bằng NDT, nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại xuyên biên giới, tập trung vào các nền kinh tế mới nổi và các nước thuộc Sáng kiến Vành đai - Con đường.

Đây là bước đi mang tính chiến lược dài hạn hơn là một cú hích tức thời: giới phân tích vẫn đánh giá tỷ trọng của NDT trong thanh toán quốc tế còn rất khiêm tốn so với USD, nhưng xu hướng "phi đô la hóa từng phần" này đáng để các nền kinh tế có quan hệ thương mại lớn với Trung Quốc theo dõi sát.

OPEC hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu thế giới

Trong báo cáo hàng tháng công bố ngày 12-8, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026 xuống còn 580.000 thùng/ngày, giảm so với mức 800.000 thùng/ngày đưa ra hồi tháng 7. Đây là lần điều chỉnh giảm thứ tư liên tiếp. Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu yếu hơn dự kiến tại thị trường châu Á, đặc biệt Trung Quốc và Ấn Độ.

Đáng chú ý, OPEC vẫn lạc quan hơn Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) khi nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu năm 2027 lên khoảng 2,2 triệu thùng/ngày, kỳ vọng vào đà phục hồi ở châu Á và châu Âu.

Việc hạ dự báo diễn ra ngay giữa lúc bất ổn tại Hormuz vẫn treo lơ lửng, một sự tương phản đáng chú ý giữa rủi ro nguồn cung ngắn hạn và triển vọng nhu cầu trung hạn đang suy yếu.

Châu Âu nắng nóng kỷ lục, cháy rừng lan rộng

Đợt nắng nóng thứ năm trong mùa hè 2026 tiếp tục thiêu đốt châu Âu, với nhiệt độ ở Bordeaux (Pháp) chạm 37°C và các đám cháy rừng bùng phát từ Pháp, Đức đến Croatia, Albania. Tại Croatia, một vụ cháy gần thị trấn ven biển Omis khiến 14 người phải nhập viện, 7 người trong tình trạng nguy kịch.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Chung của EU, diện tích cháy rừng tính đến 12-8 đã vượt mức trung bình 20 năm qua dù thấp hơn năm kỷ lục 2025.