Thế hệ công dân linh hoạt toàn cầu

Panama là điểm đến được yêu thích đối với người nước ngoài. Ảnh: Sol Cerrud/Unsplash

Sự thay đổi này làm dịch chuyển dòng lao động quốc tế, đồng thời tái định hình cuộc cạnh tranh thu hút nhân tài giữa các quốc gia.

Theo khảo sát năm 2026 của InterNations, Panama tiếp tục được bình chọn là điểm đến đáng sống nhất dành cho người nước ngoài. Khảo sát được thực hiện với người nước ngoài thuộc 162 quốc tịch, dựa trên các nhóm tiêu chí đánh giá: điều kiện làm việc, tài chính, chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập.

Theo đó, khoảng 87% người nước ngoài tại Panama hài lòng với cuộc sống nơi đây, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 70%, gần 1/3 muốn gắn bó lâu dài. Quốc gia Trung Mỹ này giữ “ngôi vương” trong 3 năm liên tiếp nhờ sự kết hợp giữa chi phí sinh hoạt hợp lý, thủ tục thị thực thuận lợi, người dân thân thiện và môi trường sống dễ hòa nhập.

Đứng thứ hai là Mexico, dẫn đầu về khả năng giúp người nước ngoài hòa nhập thuận lợi nhờ môi trường cởi mở và dễ kết bạn. Thái Lan xếp thứ ba, là nơi có “những người nước ngoài hạnh phúc nhất thế giới”. Chi phí sinh hoạt thấp và giá nhà ở phải chăng tiếp tục là lợi thế lớn giúp quốc gia Đông Nam Á này thu hút nhiều nhóm lao động quốc tế.

Xu hướng dịch chuyển toàn cầu cho thấy nghịch lý khi nhiều nền kinh tế hàng đầu thế giới ở vị trí khiêm tốn về mức độ hài lòng của người nước ngoài, trong khi những nền kinh tế kém phát triển hơn lại trở thành điểm đến yêu thích.

Những trải nghiệm rất đời thường như khả năng hòa nhập với cộng đồng, sự thân thiện của người dân, cân bằng giữa công việc và cuộc sống, thủ tục hành chính thuận tiện hay chi phí sinh hoạt hợp lý chính là sức hút. Và như vậy, sức hấp dẫn của một quốc gia được đo chủ yếu bằng chất lượng cuộc sống phù hợp nhất cho cư dân quốc tế.

Khảo sát khác do Feather thực hiện với người trưởng thành tại Anh, Pháp, Đức và Ý cho thấy, gần một nửa số người được hỏi kỳ vọng sẽ sống ở một quốc gia khác trong tương lai. Chi phí sinh hoạt leo thang tại quê nhà là động lực lớn nhất thúc đẩy xu hướng này. Tây Ban Nha, Canada, Áo, Úc, Thụy Sĩ và New Zealand là những điểm đến được nhiều người cân nhắc nhờ môi trường sống ổn định và chất lượng dịch vụ công cao.

Theo Euronews, chuyên gia du lịch Holly Rubenstein, người dẫn chương trình The Travel Diaries cho biết, nhiều người hiện thường lựa chọn sinh sống ở một quốc gia trong khoảng 6 tháng, trải nghiệm lối sống địa phương rồi tiếp tục di chuyển sang điểm đến khác khi gặp điều kiện phù hợp. Mô hình này cho phép họ xây dựng các mối quan hệ xã hội, phát triển sự nghiệp và tận hưởng chất lượng sống trải rộng ở nhiều quốc gia cùng lúc.

Thế hệ Alpha, những người sinh trong giai đoạn 2010 - 2024, được dự báo sẽ là lực lượng định hình rõ nhất xu hướng này. Họ lớn lên trong môi trường số hóa, quen với học tập và làm việc trực tuyến, khái niệm “văn phòng” hay “nơi lập nghiệp” sẽ linh hoạt hơn nhiều so với các thế hệ trước. Khi đó, sự nghiệp, các mối quan hệ bạn bè và bản sắc cá nhân sẽ không còn bị giới hạn trong phạm vi một quốc gia duy nhất.

Sự thay đổi này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố cùng lúc. Làm việc từ xa ngày càng phổ biến, kinh tế số phát triển mạnh, các loại thị thực dành cho lao động số xuất hiện ở nhiều quốc gia, trong khi chi phí di chuyển quốc tế ngày càng dễ tiếp cận.

Sự trỗi dậy của thế hệ công dân linh hoạt cho thấy di cư quốc tế đang chuyển từ mô hình “định cư lâu dài” sang “dịch chuyển để tối ưu cuộc sống”. Thực tế này thúc giục các quốc gia thay đổi chiến lược cạnh tranh để thu hút và giữ chân nguồn nhân lực quốc tế, đặc biệt là giới chuyên gia trình độ cao trong kỷ nguyên số.

Trước đây lợi thế chủ yếu nằm ở mức lương hay ưu đãi đầu tư, thì ngày nay, chất lượng sống và khả năng hòa nhập đang trở thành thước đo mới cho sức hấp dẫn của một quốc gia đối với cư dân quốc tế. Bởi, công dân toàn cầu mong muốn gắn bó với một nơi cảm thấy mình thực sự thuộc về, an tâm tận hưởng và cống hiến lâu dài.