Thêm 4 Di sản phi vật thể Quảng Ngãi vào danh mục quốc gia

Ngày 05/3/2026 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký các quyết định về việc công bố danh mục quốc gia di sản văn hóa phi vật thể.

Theo đó, tỉnh Quảng Ngãi có thêm 4 di sản được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia gồm: Lễ cầu mưa của người Hrê, xã Ba Động; Lễ hội Cầu ngư ở Sa Huỳnh, phường Sa Huỳnh; Lễ ăn Than (CHA K’CHIAH) của người Gié -Triêng (các Xã Đăk Môn, xã Đăk Plô, xã Dục Nông); Nghề dệt của người Gié Triêng (các xã Xã Đăk Môn, xã Đăk Pek, xã Đăk Plô, xã Dục Nông).

Diễn xướng dân gian Múa Bả trạo trong Lễ hội cầu ngư Sa Huỳnh.

Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng, khẳng định sự giao thoa và bồi đắp văn hóa mạnh mẽ sau khi hai tỉnh Quảng Ngãi và Kon Tum sáp nhập, tạo nên một thực thể địa chính trị - văn hóa mới giàu bản sắc.

Danh mục di sản mới được công nhận lần này trải dài từ những triền núi cao của vùng Đăk Glei cũ đến những cửa biển sầm uất của Sa Huỳnh, minh chứng cho sự đa dạng trong đời sống tinh thần của cộng đồng các dân tộc tân tỉnh Quảng Ngãi.

Tại vùng cao, Lễ ăn Than (Cha K’chiah) và Nghề dệt thủ công của người Giẻ Triêng (tập trung tại các xã Đăk Môn, Đăk Pék, Đăk Plô, Dục Nông) đã được vinh danh.

Sắc màu các trang phục dệt từ thổ cẩm của người đồng bào Giẻ Triêng.

Nếu như Lễ ăn Than là bản trường ca tạ ơn thần linh sau mùa thu hoạch, biểu tượng cho sự tái sinh và thuần khiết, thì Nghề dệt lại là nơi lưu giữ "hồn cốt" thổ cẩm với những hoa văn hình học tinh xảo, phản ánh tư duy thẩm mỹ độc đáo của đồng bào vùng cao.

Song hành với đó là Lễ cầu mưa của người Hrê tại xã Ba Động. Đây là nghi lễ nông nghiệp đặc trưng, nơi tiếng chiêng ba hòa quyện cùng lời khấn cầu Giàng ban phước cho mùa màng tươi tốt, thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên và sự gắn kết cộng đồng bền chặt.

Tiến về phía biển, Lễ hội Cầu ngư ở Sa Huỳnh (phường Phổ Thạnh) tiếp tục khẳng định vị thế là "di sản sống" của cư dân miền biển, nơi lòng thành kính với thần Nam Hải trở thành điểm tựa tâm linh cho những chuyến vươn khơi bám biển.

Nghi thức cầu mưa của đồng bào H're tại Quảng Ngãi.

Việc ghi danh 4 di sản này không chỉ là sự tôn vinh về mặt danh hiệu mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của tỉnh Quảng Ngãi.Sự kiện này đánh dấu sự hòa quyện giữa văn hóa Tây Nguyên và văn hóa duyên hải miền Trung trong lòng một đơn vị hành chính, tạo ra một "hệ sinh thái di sản" đa dạng, làm phong phú thêm kho tàng văn hóa của tỉnh, tạo tiền đề để xây dựng các chính sách bảo tồn đồng bộ và toàn diện hơn.

Với các chứng nhận quốc gia, Quảng Ngãi sở hữu lợi thế lớn để phát triển du lịch trải nghiệm. Du khách giờ đây có thể hành trình từ những làng dệt thổ cẩm vùng cao xuống đến những lễ hội đua thuyền trên biển, tạo nên chuỗi giá trị kinh tế xanh dựa trên nền tảng văn hóa bản địa. Đây là chìa khóa quan trọng nhất để những nghệ nhân, những người trẻ tiếp tục gìn giữ ngọn lửa di sản, đảm bảo các giá trị truyền thống không bị mai một trong dòng chảy của thời đại số.

Việc công bố danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lần này được xem là một "cú hích" quan trọng, góp phần định vị thương hiệu văn hóa của tỉnh Quảng Ngãi trên bản đồ du lịch và nghiên cứu, đồng thời là món quà ý nghĩa gửi tặng cộng đồng các dân tộc đang chung tay xây dựng quê hương mới.

Hào hùng cảnh đoàn tàu khai biển vươn khơi sau Lễ hội Cầu ngư tại Sa Huỳnh.

Tuệ Minh