Thí điểm mô hình 'xã, phường Xã hội chủ nghĩa': Nền tảng xây dựng Thủ đô 'Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc'

Khẳng định vai trò “đi đầu, làm mẫu” của Thủ đô

Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đặt ra yêu cầu về hoàn thiện mô hình cơ chế, chính sách quản lý và phát triển xã hội hiện đại, toàn diện, bao trùm, bền vững; phát triển kinh tế gắn với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ tài nguyên môi trường, xây dựng xã hội trên cơ sở hệ thống giá trị chuẩn mực, lấy hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu.

Tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Bộ Chính trị đã trao cho Hà Nội sứ mệnh là trung tâm kiến tạo, giữ vai trò dẫn dắt, định hình mô hình và tư duy phát triển mới. Trên cơ sở Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị và thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các cơ quan của TP Hà Nội đã phối hợp với các cơ quan của Trung ương cụ thể hóa các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam để xây dựng Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường XHCN” với 8 nội dung và 54 tiêu chí đánh giá.

Ban Chấp hành Đảng bộ TP đã thống nhất rất cao, ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 8/7/2026 về xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường XHCN” trên địa bàn TP Hà Nội để chỉ đạo toàn hệ thống chính trị TP triển khai thực hiện. Trên cơ sở đó, UBND TP Hà Nội đã ban hành Đề án thí điểm mô hình “xã, phường XHCN” trên địa bàn TP Hà Nội.

Thông tin về nội dung Đề án, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, về phạm vi, Đề án xác định triển khai thí điểm tại 2 xã liền kề là Phúc Thịnh và Thư Lâm. Đây là 2 xã cơ bản hội tụ tiêu chí tổ chức không gian phát triển, còn nhiều dư địa phát triển, có vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông, hồ và các không gian chức năng liên quan, đô thị hóa nhanh theo hướng xanh - thông minh - bền vững, có định hướng phát triển phù hợp.

Đồng thời, thí điểm song song, đến thời điểm cơ bản hoàn thiện sẽ nghiên cứu, báo cáo đề xuất Trung ương xem xét cho phép hợp nhất thành một theo thẩm quyền; với kỳ vọng, đến năm 2030 cơ bản xây dựng được một mô hình “xã, phường XHCN” bảo đảm quy mô, điều kiện đáp ứng nhu cầu, thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống. 124 xã, phường ngoài 2 xã được lựa chọn thí điểm áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai ngay từ năm 2026.

8 nội dung và 54 tiêu chí

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, Đề án xây dựng khái niệm “xã, phường XHCN”, với 8 nội dung xây dựng mô hình “xã, phường XHCN” của Thủ đô bao gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị phục vụ và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế trên địa bàn xã, phường gắn với lực lượng sản xuất hiện đại, xanh, số hóa, tuần hoàn; bảo đảm an sinh xã hội, công bằng và phát triển bao trùm; phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng môi trường sống xanh, an toàn và bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội và mở rộng đối ngoại nhân dân; thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đề án xây dựng 54 tiêu chí theo 8 nội dung cốt lõi nêu trên, đồng thời xây dựng 6 nhóm giải pháp để triển khai bao gồm hoàn thiện thể chế; tổ chức triển khai thí điểm có trọng tâm, trọng điểm với lộ trình cụ thể; phát triển nguồn nhân lực; bố trí nguồn lực; ứng dụng công nghệ; tăng cường truyền thông, tạo đồng thuận xã hội và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu chỉ rõ, dự kiến, việc triển khai Đề án mang lại hiệu quả rõ nét trong tất cả các lĩnh vực phát triển. “Đề án tạo ra mô hình thí điểm có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn, qua đó cung cấp cơ sở để đánh giá sơ kết, tổng kết, hoàn thiện cơ chế, chính sách và từng bước kịp thời nhân rộng mô hình “xã, phường XHCN” trên toàn TP, hướng tới xây dựng Thủ đô XHCN”, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nêu rõ.

Việc xây dựng và triển khai Đề án nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị mục tiêu và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; xây dựng mô hình quản trị xã, phường hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu lực, nâng cao chất lượng cuộc sống và mức độ hài lòng của Nhân dân. Đồng thời, qua quá trình thực hiện tại 2 xã để hoàn thiện các hệ thống tiêu chí, cơ chế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện, làm cơ sở đánh giá tổng kết và từng bước nhân rộng trên phạm vi toàn TP và cũng là của cả nước khi đủ điều kiện.

Có thể thấy, việc TP Hà Nội nhanh chóng xây dựng và triển khai thực hiện Đề án cho chính là minh chứng rõ ràng cho phương châm “Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”; đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò “đi trước, mở đường” của Thủ đô trong đổi mới quản trị quốc gia, đưa những giá trị tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội thấm sâu vào đời sống ngay từ cấp cơ sở, nơi gần dân nhất, sát dân nhất và trực tiếp giải quyết những vấn đề thiết thân nhất của Nhân dân.

Nhân dân đồng thuận - “chìa khóa” then chốt của thành công

Ở cơ sở, theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phúc Thịnh Hoàng Hải Đăng, với tinh thần chủ động, Ban Chấp hành Đảng bộ xã đã ban hành Nghị quyết chuyên đề để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai Đề án. Đồng thời, đã thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ công tác; phân công nhiệm vụ cho từng thành viên bảo đảm nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”. Đến nay, xã đã cơ bản hoàn thiện dự thảo Đề án xây dựng xã XHCN trên địa bàn xã với 9 kế hoạch lớn thực hiện 9 nhóm tiêu chí và 54 kế hoạch thực hiện 54 tiêu chí nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp được nêu tại Đề án của TP, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Sau Hội nghị triển khai Đề án của TP, Đảng ủy xã Phúc Thịnh sẽ trình Thường trực, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ xã thông qua; lấy ý kiến tham gia góp trực tiếp của các sở, ngành TP đối với từng tiêu chí; lấy ý kiến của cán bộ, đảng viên và Nhân dân... để từ đó hoàn thiện Đề án của xã làm cơ sở tổ chức triển khai thực hiện một cách đồng bộ, bài bản, khoa học và sớm nhất. “Đảng bộ, chính quyền, hệ thống chính trị xã sẽ đoàn kết, đồng lòng, quyết tâm chính trị cao nhất trong toàn Đảng bộ, tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên, chung tay cùng cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn để triển khai thực hiện có hiệu quả mô hình, với sản phẩm cuối cùng phải là thực chất và mục tiêu cuối cùng là vì hạnh phúc của người dân”, ông Hoàng Hải Đăng nhấn mạnh.

Phát biểu tại Hội nghị triển khai Đề án thí điểm mô hình “xã, phường XHCN” trên địa bàn TP Hà Nội mới đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, sự đồng thuận của người dân là “chìa khóa” then chốt cho việc thực hiện các “xã, phường XHCN” của TP Hà Nội và yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận xã hội, nhất là lợi ích, tính ưu việt của mô hình. Tăng cường công khai, minh bạch thông tin liên quan đến các chương trình; khuyến khích người dân tham gia góp ý, phản biện và đồng hành cùng chính quyền trong quá trình triển khai.

Trên thực tế, những ngày này, không khó để nhận thấy niềm vui, niềm vinh dự của người dân Phúc Thịnh và Thư Lâm khi 2 xã được lãnh đạo TP đặt niềm tin, giao nhiệm vụ triển khai thí điểm mô hình “xã, phường XHCN”. Bằng các kênh thông tin khác nhau, người dân đều nhận thấy đây là chủ trương tốt đẹp, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống ở cơ sở mà chính họ sẽ là người được thụ hưởng thành quả. Chính vì vậy, người dân đều bày tỏ sự đồng tình, hồ hởi đón nhận và sẵn sàng chung tay cùng Đảng bộ, chính quyền địa phương triển khai hiện thực hóa thành công mô hình.

Qua đó, tạo nền tảng vững chắc để Hà Nội giữ vững vai trò đầu tàu, trung tâm động lực phát triển của cả nước, xứng đáng với vị trí, vai trò và trách nhiệm của Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc” trong kỷ nguyên phát triển mới.