Thi tốt nghiệp THPT 2026 cần sớm 'chốt' quy chế

Giữ ổn định cấu trúc kỳ thi, siết chặt các khâu then chốt

Theo dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Quy chế thi tốt nghiệp THPT, kỳ thi năm 2026 về cơ bản tiếp tục kế thừa mô hình tổ chức đã được triển khai trong những năm gần đây, bảo đảm tính ổn định cần thiết trong giai đoạn chuyển tiếp của chương trình giáo dục phổ thông mới. Cụ thể, kỳ thi vẫn gồm 4 môn, trong đó Ngữ văn và Toán là hai môn bắt buộc, cùng hai môn tự chọn trong số các môn học sinh đã hoàn thành ở cấp THPT.

Việc giữ nguyên số lượng và hình thức môn thi được đánh giá là phù hợp, giúp hạn chế xáo trộn đối với học sinh lớp 12 – lứa học sinh đang chịu nhiều áp lực về thi cử và định hướng sau trung học, đồng thời tạo điều kiện để các nhà trường duy trì ổn định kế hoạch dạy học, ôn tập.

Bên cạnh việc giữ ổn định cấu trúc kỳ thi, dự thảo tập trung điều chỉnh một số khâu còn tiềm ẩn rủi ro trong thực tiễn tổ chức, trong đó đáng chú ý nhất là quy định liên quan đến phúc khảo bài thi. Theo dự thảo, tất cả các trường hợp bài thi có điều chỉnh điểm sau phúc khảo, kể cả mức chênh lệch chỉ từ 0,25 điểm, đều phải tổ chức đối thoại trực tiếp giữa giám khảo chấm lần đầu và giám khảo chấm phúc khảo, đồng thời lập biên bản làm rõ nguyên nhân điều chỉnh.

Thi sớm hơn, yêu cầu chủ động cao hơn từ nhà trường và học sinh

Một nội dung đáng chú ý khác trong dự thảo là việc điều chỉnh một số mốc thời gian và thủ tục hành chính liên quan đến kỳ thi. Theo đó, thời hạn thông báo danh sách thí sinh không đủ điều kiện dự thi được rút ngắn từ chậm nhất 15 ngày xuống còn 5 ngày trước ngày thi, nhằm phù hợp hơn với thực tế quản lý dữ liệu học sinh và tránh kéo dài các khâu hành chính.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6, sớm hơn khoảng hai tuần so với thông lệ nhiều năm.

Cùng với đó, Bộ GD&ĐT tiếp tục đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm giấy tờ cho thí sinh và nhà trường. Hồ sơ đăng ký dự thi chỉ lưu tại trường phổ thông; giấy báo dự thi và thẻ dự thi được tích hợp; giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và giấy chứng nhận kết quả thi được gộp lại. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, chấm thi và phúc khảo tiếp tục được tăng cường, hướng tới rút ngắn thời gian công bố kết quả và tạo thuận lợi cho công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng.

Theo khung kế hoạch thời gian năm học 2025-2026, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6, sớm hơn khoảng hai tuần so với thông lệ nhiều năm. Việc tổ chức thi sớm nhằm tạo quỹ thời gian thuận lợi hơn cho công tác xét tuyển, song cũng đặt ra không ít thách thức, nhất là với các trường phổ thông ở khu vực khó khăn.

Từ thực tiễn giảng dạy, nhiều giáo viên cho rằng việc rút ngắn thời gian học chính khóa và ôn tập đòi hỏi nhà trường phải chủ động điều chỉnh kế hoạch ngay từ đầu học kỳ II, tăng cường hướng dẫn học sinh tự học có trọng tâm. Ghi nhận tại một số trường THPT trên địa bàn Hà Nội, đa số giáo viên và phụ huynh đều đồng tình với định hướng giữ ổn định kỳ thi, đồng thời đánh giá cao các quy định siết chặt về phúc khảo.

Cô giáo Nguyễn Thị Hạnh, Trường THPT Thượng Cát cho rằng, việc Bộ GD&ĐT sửa đổi, bổ sung quy chế thi theo hướng giữ ổn định cấu trúc kỳ thi, đồng thời siết chặt khâu phúc khảo là cần thiết và phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, để các quy định khi ban hành có thể triển khai hiệu quả, tạo thuận lợi cho học sinh và nhà trường, theo cô Hạnh, Bộ cần sớm công bố cấu trúc đề thi minh họa cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. "Đề thi minh họa sẽ giúp giáo viên và học sinh hình dung rõ yêu cầu đánh giá, mức độ vận dụng kiến thức, từ đó tổ chức dạy học, ôn tập sát với định hướng của kỳ thi, nhất là trong bối cảnh thời gian tổ chức thi dự kiến sớm hơn so với các năm trước".

Cùng chung nhận định, một giáo viên dạy THPT khác tại Hà Nội cho rằng việc hoàn thiện quy chế theo hướng chặt chẽ hơn là tín hiệu tích cực, góp phần nâng cao tính minh bạch và công bằng của kỳ thi. Tuy nhiên, điều mà giáo viên và học sinh mong mỏi nhất hiện nay là quy chế chính thức sớm được "chốt" và ổn định ngay từ đầu năm học, tránh những điều chỉnh sát thời điểm thi. Theo giáo viên này, việc ban hành sớm quy chế cùng với định hướng ra đề rõ ràng sẽ giúp nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch dạy học, phân bổ thời gian ôn tập hợp lý, đồng thời giảm áp lực tâm lý cho học sinh trong năm học cuối cấp.

Ở góc độ phụ huynh, bà Phạm Thu Hà, có con đang học lớp 12 tại phường Thanh Xuân bày tỏ sự ủng hộ đối với quy định mới về phúc khảo, cho rằng việc bắt buộc đối thoại giữa các giám khảo khi có điều chỉnh điểm sẽ góp phần tăng tính minh bạch, hạn chế những nghi ngại không đáng có.

Trong khi đó, em Phạm Nam Khánh, học sinh lớp 12 tại phường Cầu Giấy chia sẻ, việc kỳ thi tổ chức sớm hơn khiến học sinh cảm nhận rõ áp lực về thời gian. Em mong Bộ sớm công bố đầy đủ quy chế thi và các mốc thời gian liên quan đến xét tuyển đại học, cao đẳng để học sinh chủ động xây dựng kế hoạch học tập và định hướng sau kỳ thi, tránh tâm lý hoang mang.

Đỗ Vi