Thị trường ô tô nhập khẩu dần 'bình dân hóa', nghịch lý về lượng và giá

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, trong tháng 2/2026, lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu đạt 16.216 chiếc, tăng 7,8% so với tháng trước (tương ứng tăng 1.174 chiếc). Tuy nhiên, tổng trị giá nhập khẩu chỉ đạt khoảng 359 triệu USD, giảm 6,8%.

Hoạt động nhập khẩu ô-tô qua cảng Hải Phòng. (Ảnh: TTXVN)

Những con số này cho thấy một xu hướng đáng chú ý: thị trường đang nhập khẩu nhiều xe hơn, nhưng giá trị trung bình mỗi xe lại thấp hơn. Nói cách khác, mức tăng về lượng không đi kèm với mức tăng tương ứng về giá trị.

Diễn biến này không đơn thuần mang tính thời điểm mà phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường ô tô Việt Nam, khi cán cân đang nghiêng về các dòng xe phổ thông, giá dễ tiếp cận.

Phân tích sâu hơn cho thấy, cơ cấu nguồn cung đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Trong tháng 2/2026, Indonesia dẫn đầu về lượng xe nhập khẩu với 7.682 chiếc, tăng mạnh 85,5%; tiếp đến là Thái Lan với 4.508 chiếc, tăng 49,5%. Ngược lại, lượng xe nhập khẩu từ Trung Quốc giảm 49,1%, còn 3.391 chiếc. Tổng cộng, ba thị trường này chiếm tới 96% tổng lượng ô tô nhập khẩu trong tháng.

Điểm đáng chú ý là các dòng xe từ Indonesia và Thái Lan chủ yếu thuộc phân khúc phổ thông, có giá bán hợp lý, phù hợp với nhu cầu đại đa số người tiêu dùng.

Chính sự gia tăng tỷ trọng của nhóm xe này đã kéo mặt bằng giá trị trung bình xuống thấp, tạo nên hiện tượng “tăng lượng – giảm giá trị” trên thị trường.

Một điểm nổi bật khác là sự áp đảo của phân khúc xe dưới 9 chỗ – nhóm xe phục vụ nhu cầu đi lại cá nhân và gia đình.

Trong tháng 2/2026, có 11.471 chiếc xe dưới 9 chỗ được nhập khẩu, trị giá khoảng 201 triệu USD, chiếm 70,7% tổng lượng xe nhập. So với tháng trước, lượng xe ở phân khúc này tăng tới 38,6%, tương ứng hơn 3.100 chiếc.

Nguồn cung chủ yếu vẫn đến từ Indonesia và Thái Lan, lần lượt đạt 7.680 chiếc (tăng 85,5%) và 3.047 chiếc (tăng 52,9%), trong khi xe từ Trung Quốc giảm sâu, chỉ còn 324 chiếc.

Nhóm xe phục vụ nhu cầu đi lại cá nhân và gia đình.

Diễn biến này cho thấy xu hướng tiêu dùng đang chuyển dịch rõ rệt, khi người dân ưu tiên các dòng xe phục vụ nhu cầu thiết thực, chi phí hợp lý, thay vì các dòng xe cao cấp có giá trị lớn.

Trái ngược với đà tăng của xe dưới 9 chỗ, các phân khúc khác ghi nhận xu hướng giảm. Cụ thể, xe ô tô vận tải nhập khẩu trong tháng đạt 3.005 chiếc, trị giá 82,5 triệu USD, giảm 20,7% về lượng và 15,9% về trị giá. Nhóm xe chuyên dụng cũng giảm mạnh khi chỉ đạt 1.740 chiếc, giảm trên 40% cả về lượng và giá trị.

Diễn biến này cho thấy cơ cấu thị trường đang nghiêng mạnh về phân khúc xe cá nhân, phục vụ nhu cầu tiêu dùng, thay vì các dòng xe chuyên biệt như trước.

Tính chung 2 tháng đầu năm 2026, cả nước nhập khẩu 31.372 ô tô nguyên chiếc, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước; tổng trị giá đạt 746 triệu USD, tăng 39,2%.

Trong đó: Xe dưới 9 chỗ đạt gần 19.750 chiếc, tăng nhẹ. Xe vận tải tăng mạnh tới 143%. Nhập khẩu linh kiện, phụ tùng đạt 1,15 tỷ USD, tăng 46,2%. Tổng kim ngạch nhập khẩu ô tô và linh kiện đạt khoảng 1,9 tỷ USD, tăng hơn 43% so với cùng kỳ.

Thị trường ô tô nhập khẩu nguyên chiếc dần mở rộng nhưng “bình dân hóa”.

Những con số này cho thấy thị trường ô tô Việt Nam không suy giảm, mà đang mở rộng về quy mô. Tuy nhiên, sự mở rộng này đi kèm với xu hướng “bình dân hóa”, khi xe giá thấp, dễ tiếp cận ngày càng chiếm ưu thế.

Có thể thấy, hiện tượng ô tô nhập khẩu tăng về số lượng nhưng giảm về giá trị không phải là “nghịch lý”, mà là biểu hiện của một giai đoạn phát triển mới.

Từ chỗ tập trung vào các dòng xe giá trị cao, thị trường đang chuyển sang phục vụ số đông người tiêu dùng, phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh đó, bài toán không còn đơn thuần là xe đắt hay rẻ, mà là cân bằng giữa giá cả, chất lượng và khả năng tiếp cận. Đây sẽ là yếu tố quyết định để thị trường ô tô Việt Nam phát triển bền vững trong thời gian tới.

Thiên Anh