Thị trường xe điện tại Mỹ nóng trở lại

Theo BloombergNEF, chỉ riêng trong tuần này, các tài xế Mỹ sẽ phải chi thêm khoảng 1,65 tỷ USD cho nhiên liệu. Trước áp lực chi phí, nhiều người từng do dự với xe điện bắt đầu chuyển sang sử dụng lần đầu hoặc tính toán lại hiệu quả nhiên liệu của các dòng xe hybrid.

Thị trường xe điện tại Mỹ đang nóng trở lại. Nguồn: Frontier Group

Ông Steven Cegelka, Giám đốc vận hành của Ignition Dealer Services, công ty tư vấn cho các đại lý ô tô, cho rằng mốc khoảng 4 USD cho mỗi 3,8 lít xăng thường là điểm khiến người mua xe bắt đầu chuyển sang xe điện trên diện rộng.

“Tất cả cuối cùng sẽ xoay quanh câu hỏi: Xe điện có phải là giải pháp hay hybrid mới là lựa chọn phù hợp,” ông nói. “Điều này gần như lặp lại mỗi khi giá xăng tăng.”

Dữ liệu từ nền tảng CarEdge cho thấy lượng tìm kiếm xe điện đã tăng 20% trong tuần sau cuộc tấn công đầu tiên vào Iran so với tuần trước đó. Với các mẫu xe điện phổ biến như Tesla Model Y và Chevrolet Equinox, lượng truy cập gần như tăng gấp đôi.

Kể từ loạt tấn công ngày 28-2, giá xăng thường tại Mỹ đã tăng khoảng 20%, lên 4,29 USD cho mỗi 3,8 lít, mức cao nhất trong gần ba năm. Với một tài xế Mỹ trung bình, điều này tương đương chi thêm khoảng 31 USD mỗi tháng cho nhiên liệu.

Chi phí thực tế có thể cao hơn đối với những người sử dụng xe sang, vốn cần loại xăng đắt hơn, hoặc các phương tiện tiêu tốn nhiên liệu. Tại Mỹ hiện có khoảng 50 triệu người lái xe bán tải và khoảng 10 triệu hộ gia đình sở hữu SUV cỡ lớn.

Trong ngắn hạn, người tiêu dùng vẫn có nhiều lựa chọn xe điện. Sau khi chính sách ưu đãi thuế liên bang lên tới 7.500 USD cho mỗi xe điện hết hiệu lực vào cuối tháng 9, doanh số xe điện đã giảm 36% trong quý gần nhất so với cùng kỳ năm trước.

Dù các hãng xe bắt đầu cắt giảm sản lượng và thu hẹp kế hoạch phát triển mẫu xe điện mới, lượng xe điện tồn kho hiện vẫn gần gấp đôi so với xe chạy động cơ đốt trong.

Tình hình hiện nay được xem là khá đặc biệt. Trong khoảng 5 năm xe điện phổ biến trên thị trường, giá xăng tại Mỹ nhìn chung tương đối thấp và ổn định. Ngoại lệ đáng chú ý là mùa hè năm 2022 khi giá xăng tăng vọt lên 5,36 USD cho mỗi 3,8 lít sau xung đột Nga - Ukraine.

Năm đó, doanh số xe điện đã tăng tới 66%, thậm chí trước khi các ưu đãi thuế liên bang được triển khai. Theo khảo sát của nền tảng bán xe trực tuyến Carvana cuối năm 2024, tiết kiệm chi phí nhiên liệu vẫn là động lực lớn nhất khiến người tiêu dùng cân nhắc xe điện.

Bà Elaine Buckberg, nghiên cứu viên cao cấp tại Đại học Harvard và cựu kinh tế trưởng của General Motors, cho rằng thời gian giá xăng duy trì ở mức cao có thể quan trọng hơn cú tăng giá ban đầu.

Hiện tại, giá xăng cao chủ yếu ảnh hưởng đến những người đang có kế hoạch mua xe. Nhưng nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao trong ba tháng hoặc lâu hơn, ngay cả những người chưa có ý định đổi xe cũng có thể bắt đầu cân nhắc xe điện.

“Chỉ trong vòng chưa đầy 5 năm đã có thêm một đợt biến động lớn về giá xăng,” bà nói. “Điều đó có thể khiến người tiêu dùng nhạy cảm hơn với các cú sốc giá tiếp theo.”

Dù giá dầu cao cũng có thể đẩy giá điện tăng, tác động thường không trực tiếp và không mạnh bằng. Phần lớn hóa đơn điện tại Mỹ liên quan đến chi phí truyền tải và dịch vụ, chỉ khoảng 25–33% gắn với chi phí nhiên liệu. Trong khi đó, sự phát triển của năng lượng tái tạo những năm gần đây đã khiến dầu và khí tự nhiên chỉ chiếm dưới một nửa nguồn nhiên liệu sản xuất điện.

Một chiếc xe điện thông thường cần khoảng 7,5 kWh điện để di chuyển khoảng 40 km. Với mức giá điện sinh hoạt hiện nay, chi phí cho quãng đường này khoảng 1,30 USD, thấp hơn đáng kể so với chi phí xăng cho cùng quãng đường.

Ông Itay Michaeli, nhà phân tích tại ngân hàng đầu tư TD Cowen, cho rằng sự biến động của giá xăng, hơn là một lần tăng giá đơn lẻ - mới là yếu tố có thể thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang xe điện.

“Người tiêu dùng có thể thích nghi với mức giá cao hơn ở một mức độ nào đó,” ông nói. “Nhưng nếu giá đã tương đương khoảng 4 USD cho 3,8 lít, liệu nó có thể tăng lên mức tương đương 6 USD hay không? Không ai chắc chắn.”

Theo ông Michaeli, Mỹ có thể chứng kiến làn sóng tăng mạnh doanh số xe điện khi nhiều hộ gia đình sở hữu hai chiếc xe quyết định ít nhất một chiếc không phụ thuộc vào xăng.

Trong khi đó, bà Buckberg cho rằng các hãng xe có thể đang cân nhắc tăng ca tại các dây chuyền lắp ráp xe điện và kéo dài vòng đời của một số mẫu xe chạy pin từng dự định ngừng sản xuất.

Nếu giá xăng duy trì ở mức cao đủ lâu, các hãng xe cũng có thể xem xét lại kế hoạch thu hẹp danh mục xe điện và khởi động phát triển các mẫu mới.

“Họ đã bắt đầu tính toán,” bà Buckberg nói. “Nhưng câu hỏi lớn vẫn là giá nhiên liệu cao sẽ kéo dài trong bao lâu.”

Ngọc Lâm