Thiên thể màu đỏ bí ẩn mất 11.400 năm để quay quanh mặt trời
Ở rìa của Hệ Mặt Trời, có một thiên thể cô độc, xa xôi đến mức một vòng quay quanh Mặt Trời kéo dài hàng chục thiên niên kỷ.
Sedna (90377 Sedna) là một trong những thiên thể bí ẩn nhất từng được con người phát hiện. Được tìm thấy vào năm 2003 bởi nhóm các nhà thiên văn do Michael E. Brown dẫn đầu, Sedna không thuộc nhóm các hành tinh thông thường, cũng không hoàn toàn giống những thiên thể trong vành đai Kuiper. Quỹ đạo đặc biệt của nó đã khiến các nhà khoa học đặt ra nhiều giả thuyết táo bạo về lịch sử hình thành Hệ Mặt Trời.
Ảnh: universemap
Điều khiến Sedna trở nên khác thường là khoảng cách cực xa với Mặt Trời. Tại điểm cận nhật, nó vẫn cách Mặt Trời khoảng 76 đơn vị thiên văn (AU), tức gấp 76 lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời. Ở điểm viễn nhật, Sedna có thể ở xa tới gần 940 AU. Để dễ hình dung, nếu Trái Đất cách Mặt Trời 1 mét thì Sedna có lúc ở xa gần một kilomet. Vì vậy, một năm trên Sedna kéo dài khoảng 11.400 năm Trái Đất.
Ảnh: kartin.papik
Sedna có đường kính khoảng 1.000 km, nhỏ hơn đáng kể so với Sao Diêm Vương nhưng đủ lớn để được xếp vào nhóm hành tinh lùn tiềm năng. Bề mặt của nó có màu đỏ sẫm, nhiều khả năng do sự hiện diện của các hợp chất hữu cơ phức tạp gọi là tholin. Dưới điều kiện nhiệt độ cực thấp, khoảng -240°C, băng nước, methane và nitrogen gần như đóng băng hoàn toàn, tạo nên một thế giới lạnh giá gần như bất động.
Ảnh: sueddeutsche
Điều hấp dẫn nhất nằm ở quỹ đạo của Sedna. Không giống các vật thể thuộc vành đai Kuiper chịu ảnh hưởng hấp dẫn mạnh của Sao Hải Vương, Sedna chuyển động trên một quỹ đạo rất dẹt và rất xa, gần như tách biệt khỏi phần còn lại của Hệ Mặt Trời. Các nhà thiên văn cho rằng điều này khó có thể hình thành chỉ bằng tác động của các hành tinh đã biết.
Nhiều giả thuyết đã được đưa ra để giải thích. Có ý kiến cho rằng trong thời kỳ sơ khai, Mặt Trời từng đi ngang qua một ngôi sao khác, lực hấp dẫn của ngôi sao đó đã kéo quỹ đạo Sedna lệch đi. Một giả thuyết khác cho rằng Sedna thuộc về phần bên trong của Đám mây Oort – vùng chứa hàng tỷ thiên thể băng giá bao quanh Hệ Mặt Trời mà đến nay vẫn chưa được quan sát trực tiếp. Thậm chí, quỹ đạo bất thường của Sedna từng được xem là một trong những manh mối gián tiếp dẫn đến giả thuyết về "Hành tinh Chín", dù hiện chưa có bằng chứng xác nhận sự tồn tại của hành tinh này.
Do ở quá xa, Sedna di chuyển trên bầu trời rất chậm và chỉ mới hoàn thành một phần nhỏ của quỹ đạo kể từ khi được phát hiện. Có thể phải đến khoảng năm 2076, nó mới tiến gần Mặt Trời nhất trong chu kỳ hiện tại, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các kính thiên văn nghiên cứu.
Có thể nói, Sedna giống như một "hóa thạch vũ trụ" còn sót lại từ buổi bình minh của Hệ Mặt Trời. Mỗi quan sát mới về thiên thể nhỏ bé nhưng bí ẩn này đều có thể giúp con người hiểu rõ hơn cách các hành tinh hình thành và hé lộ những vùng không gian mà chúng ta vẫn chưa thực sự khám phá.
Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
Tin nóng
![[VIDEO] FPSO sâu nhất thế giới thoát siêu bão như thế nào?](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_07_02_232_55526698/64fc15894ac2a39cfad3.jpg.avif)
Ở vùng biển sâu thẳm vịnh Mỹ, một con tàu khổng lồ đang đối mặt với siêu bão bằng cách… tháo chạy. Đó là FPSO Turritella tại mỏ Stones - cơ sở sản xuất nổi này hoạt động ở vùng biển có độ sâu kỷ lục 2.896 mét dưới mặt nước, sâu nhất thế giới hiện nay. Điểm độc đáo không nằm ở kích thước hay công suất, mà ở hệ thống phao neo tháp pháo nổi có thể tháo rời, được giới chuyên môn ví như kỹ thuật 've sầu thoát xác'.
Ở Trung Quốc thời cổ đại, vỏ sò là tiền tệ nhưng người nghèo không thể nuôi giấc mộng đổi đời bằng cách ra biển nhặt vò sò do hàng loạt quy định và trở ngại.
Nhà toán học quá cố người Hungary Paul Erdős từng có một câu nói nổi tiếng: 'Một nhà toán học là một cỗ máy biến cà phê thành các định lý'. Thức uống này là chất kích thích thiết yếu cho nhiều nhà nghiên cứu và hàng tỷ người trên thế giới, nhưng tương lai của cà phê đang rất bấp bênh.
Hiện tượng bầu trời chuyển sang màu đỏ và cam tại thủ đô Caracas của Venezuela khiến nhiều người sửng sốt.
Ẩn sâu bên dưới thế giới quen thuộc của con người là một vũ trụ vi mô kỳ lạ, nơi 'lẽ thường' gần như không còn đúng nữa.
Từ lớp cát phủ suốt hàng nghìn năm, một thành phố cổ đã xuất hiện và làm thay đổi hiểu biết của nhân loại về một trong những nền văn minh đầu tiên.
Tin mới
Đám cháy rừng ở miền bắc Hy Lạp đã khiến một người cha và con trai thiệt mạng.
Theo dữ liệu mới công bố, nhiệt độ đại dương trên toàn cầu đang ở mức cao nhất chưa từng có tại thời điểm này trong năm, phá vỡ kỷ lục của tháng 6 và làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về tác động đối với thời tiết toàn cầu cũng như hệ sinh thái biển.
Khi biết chiến dịch tìm kiếm đã bị hủy, 27 người còn sống hiểu rằng họ chỉ còn một con đường duy nhất để tồn tại: tự cứu lấy mình. Giữa dãy Andes phủ đầy băng tuyết, họ buộc phải đưa ra những quyết định khắc nghiệt chưa từng có, mở đầu cho hành trình sinh tồn gây chấn động thế giới.
Những phòng thí nghiệm quyền lực nhất thế giới bước vào vùng đất bí ẩn: Nếu chatbot thật sự có cảm xúc, con người đang tạo ra công cụ hay một dạng sống mới?
Nhiệt độ và độ ẩm cực cao bao trùm nhiều khu vực nước Mỹ và tình hình tồi tệ hơn khi quốc gia này đồng đăng cai World Cup cũng như chuẩn bị tổ chức ngày Quốc khánh.
Các nhà khoa học thuộc Đại học thành phố Nagoya phối hợp với Đại học Hokkaido và Đại học Kumamoto (Nhật Bản) đã phát hiện một cơ chế mới trong não bộ có thể lý giải vì sao con người đôi khi không thể nhớ lại những thông tin vốn đã biết, cho thấy hiện tượng 'quên tạm thời' có thể bắt nguồn từ trạng thái hoạt động của não chứ không phải do ký ức bị mất đi.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, kênh truyền hình France 24 vừa phát sóng phóng sự dài phản ánh những hậu quả kéo dài của chất độc da cam/dioxin tại Việt Nam, từ những đứa trẻ sinh ra với dị tật bẩm sinh, các vùng đất vẫn còn ô nhiễm nặng cho đến những nỗ lực khắc phục hậu quả chiến tranh của các nhà khoa học và các tổ chức hỗ trợ nạn nhân.