Sốc với thành phố được quy hoạch kiểu hiện đại từ 4.500 năm trước
Từ lớp cát phủ suốt hàng nghìn năm, một thành phố cổ đã xuất hiện và làm thay đổi hiểu biết của nhân loại về một trong những nền văn minh đầu tiên.
Di tích khảo cổ Mohenjo-daro nằm ở tỉnh Sindh, Pakistan, là một trong những thành phố lớn và được bảo tồn tốt nhất của nền văn minh lưu vực sông Ấn. Được xây dựng vào khoảng năm 2500 trước Công nguyên, Mohenjo-daro từng là một trung tâm đô thị phát triển rực rỡ, cùng thời với các nền văn minh Ai Cập cổ đại và Lưỡng Hà. Năm 1980, địa điểm này được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới nhờ giá trị nổi bật về khảo cổ và lịch sử.
Ảnh: ZME Science
Điều khiến Mohenjo-daro gây kinh ngạc là trình độ quy hoạch đô thị vượt xa những gì người ta từng nghĩ về các thành phố cách đây hơn 4.500 năm. Thành phố được xây theo dạng ô bàn cờ với những con đường cắt nhau gần như vuông góc. Nhà cửa chủ yếu xây bằng gạch nung có kích thước tiêu chuẩn, nhiều căn có hai tầng, sân trong và giếng nước riêng. Đây là dấu hiệu cho thấy cư dân nơi đây đã đạt trình độ tổ chức xã hội và kỹ thuật xây dựng rất cao.
Ảnh: Reddit
Một trong những công trình nổi tiếng nhất là Đại Hồ Tắm (Great Bath), bể nước hình chữ nhật được xây bằng gạch nung và chống thấm bằng nhựa bitum. Nhiều nhà khảo cổ cho rằng nơi này có thể được sử dụng trong các nghi lễ tôn giáo hoặc sinh hoạt cộng đồng, dù mục đích chính xác vẫn chưa được xác định.
Ảnh: ResearchGate
Đặc biệt, Mohenjo-daro sở hữu hệ thống cấp thoát nước tiên tiến hiếm thấy ở thế giới cổ đại. Hầu hết các ngôi nhà đều có phòng tắm, nước thải được dẫn qua các ống gạch vào hệ thống cống ngầm có nắp đậy chạy dọc theo đường phố. Nhiều chuyên gia nhận định đây là một trong những hệ thống vệ sinh đô thị hoàn chỉnh nhất của thời kỳ đồ đồng.
Tuy phát triển rực rỡ, nền văn minh lưu vực sông Ấn vẫn còn nhiều điều bí ẩn. Hàng nghìn con dấu khắc chữ đã được tìm thấy tại Mohenjo-daro, nhưng hệ thống chữ viết này đến nay vẫn chưa được giải mã. Vì vậy, các nhà nghiên cứu chưa thể đọc được tên các vị vua, luật pháp, tín ngưỡng hay những câu chuyện mà cư dân cổ đại từng ghi lại. Chính điều này khiến Mohenjo-daro trở thành một trong những bí ẩn hấp dẫn nhất của khảo cổ học thế giới.
Nguyên nhân thành phố bị bỏ hoang vào khoảng năm 1900 trước Công nguyên cũng vẫn còn là đề tài nghiên cứu. Các giả thuyết được đưa ra bao gồm biến đổi dòng chảy của sông Ấn, lũ lụt liên tiếp, biến đổi khí hậu hoặc sự suy giảm dần của nền kinh tế. Phần lớn các nhà khảo cổ hiện nay cho rằng không có bằng chứng thuyết phục về việc thành phố bị hủy diệt bởi chiến tranh hay một cuộc xâm lược quy mô lớn như từng được suy đoán trước đây.
Ngày nay, Mohenjo-daro vẫn đối mặt với nguy cơ xuống cấp do xói mòn, muối trong đất, mưa lớn và biến đổi khí hậu. Công tác bảo tồn được UNESCO và Pakistan đặc biệt chú trọng nhằm gìn giữ một trong những "viên nang thời gian" quý giá nhất của nhân loại.
Hơn bốn thiên niên kỷ đã trôi qua, Mohenjo-daro vẫn khiến thế giới kinh ngạc. Thành phố cổ này không chỉ chứng minh rằng con người đã biết quy hoạch đô thị từ rất sớm, mà còn nhắc nhở rằng vẫn còn nhiều chương lịch sử chưa được giải mã đang chờ chúng ta khám phá.
Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
Tin nóng
Các nhà khoa học thuộc Đại học thành phố Nagoya phối hợp với Đại học Hokkaido và Đại học Kumamoto (Nhật Bản) đã phát hiện một cơ chế mới trong não bộ có thể lý giải vì sao con người đôi khi không thể nhớ lại những thông tin vốn đã biết, cho thấy hiện tượng 'quên tạm thời' có thể bắt nguồn từ trạng thái hoạt động của não chứ không phải do ký ức bị mất đi.
Hiện tượng bầu trời chuyển sang màu đỏ và cam tại thủ đô Caracas của Venezuela khiến nhiều người sửng sốt.
Những phòng thí nghiệm quyền lực nhất thế giới bước vào vùng đất bí ẩn: Nếu chatbot thật sự có cảm xúc, con người đang tạo ra công cụ hay một dạng sống mới?
Nhà toán học quá cố người Hungary Paul Erdős từng có một câu nói nổi tiếng: 'Một nhà toán học là một cỗ máy biến cà phê thành các định lý'. Thức uống này là chất kích thích thiết yếu cho nhiều nhà nghiên cứu và hàng tỷ người trên thế giới, nhưng tương lai của cà phê đang rất bấp bênh.
Ở Trung Quốc thời cổ đại, vỏ sò là tiền tệ nhưng người nghèo không thể nuôi giấc mộng đổi đời bằng cách ra biển nhặt vò sò do hàng loạt quy định và trở ngại.
Ở vùng biển sâu thẳm vịnh Mỹ, một con tàu khổng lồ đang đối mặt với siêu bão bằng cách… tháo chạy. Đó là FPSO Turritella tại mỏ Stones - cơ sở sản xuất nổi này hoạt động ở vùng biển có độ sâu kỷ lục 2.896 mét dưới mặt nước, sâu nhất thế giới hiện nay. Điểm độc đáo không nằm ở kích thước hay công suất, mà ở hệ thống phao neo tháp pháo nổi có thể tháo rời, được giới chuyên môn ví như kỹ thuật 've sầu thoát xác'.
Tin mới
Chỉ cần nhìn thoáng qua đôi cánh mang những đường vân tinh xảo trên cánh loài bướm này, bạn sẽ hiểu vì sao chúng được gọi là những 'tấm bản đồ biết bay'.
Đám cháy rừng ở miền bắc Hy Lạp đã khiến một người cha và con trai thiệt mạng.
Ở rìa của Hệ Mặt Trời, có một thiên thể cô độc, xa xôi đến mức một vòng quay quanh Mặt Trời kéo dài hàng chục thiên niên kỷ.
Theo dữ liệu mới công bố, nhiệt độ đại dương trên toàn cầu đang ở mức cao nhất chưa từng có tại thời điểm này trong năm, phá vỡ kỷ lục của tháng 6 và làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về tác động đối với thời tiết toàn cầu cũng như hệ sinh thái biển.
Khi biết chiến dịch tìm kiếm đã bị hủy, 27 người còn sống hiểu rằng họ chỉ còn một con đường duy nhất để tồn tại: tự cứu lấy mình. Giữa dãy Andes phủ đầy băng tuyết, họ buộc phải đưa ra những quyết định khắc nghiệt chưa từng có, mở đầu cho hành trình sinh tồn gây chấn động thế giới.
Nhiệt độ và độ ẩm cực cao bao trùm nhiều khu vực nước Mỹ và tình hình tồi tệ hơn khi quốc gia này đồng đăng cai World Cup cũng như chuẩn bị tổ chức ngày Quốc khánh.
Các nhà thiên văn học vừa công bố nghiên cứu mới cho thấy một ngoại hành tinh cách Trái Đất khoảng 25 năm ánh sáng đang trở thành ứng cử viên sáng giá để trở thành 'bản sao' của hành tinh chúng ta.