Thiêng liêng hai tiếng 'đồng bào'

Đền Hùng - Điểm đến tâm linh, nơi hội tụ nghĩa đồng bào trong dòng chảy ngàn năm của văn hóa Việt Nam.

Điểm hội tụ của nghĩa "đồng bào"

Đền Hùng - nơi hội tụ hồn thiêng sông núi, gắn kết hai tiếng đồng bào luôn dang rộng vòng tay chào đón mọi con dân đất Việt hành hương về núi Nghĩa Lĩnh.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận đã và đang phát huy giá trị, trở thành nét văn hóa đặc sắc của nhân loại.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương từ xa xưa đã ăn sâu vào tiềm thức mỗi người dân đất Việt, tạo nên giá trị to lớn gắn kết nghĩa đồng bào. Là điểm tựa tinh thần tạo nên sức mạnh trường tồn của dân tộc, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh, mang giá trị tinh thần về tình cảm, lòng tự tôn, tự hào dân tộc. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, tín ngưỡng trở thành điểm tựa tinh thần, đức tin vào sự linh thiêng, huyền diệu để người dân đất Việt thắt chặt khối đại đoàn kết toàn dân, chung sức chiến thắng thiên tai, giặc ngoại xâm, bảo vệ giang sơn bờ cõi.

Các di tích thờ Hùng Vương cùng với nghi thức, lễ hội được trải dài khắp cả nước. Để tri ân công đức các Vua Hùng, vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm, kiều bào ta ở nước ngoài tổ chức lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, lập ban thờ Quốc Tổ Hùng Vương tại Văn phòng Đại sứ quán và Lãnh sự quán các quốc gia, đáp ứng nhu cầu hướng về tổ tiên, quốc gia dân tộc.

Tiến sĩ Trần Hữu Sơn - chuyên gia tại Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa du lịch khẳng định: Người Việt Nam ai cũng có lòng yêu nước, hướng về tổ tiên, nguồn cội. Sức sống mãnh liệt của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và thờ cúng tổ tiên thể hiện giá trị đạo đức truyền thống của người Việt Nam được gìn giữ, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Với các giá trị đặc trưng đó, ngày 6/12/2012, UNESCO chính thức ghi danh tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong đó, Giỗ Tổ Hùng Vương và Lễ hội Đền Hùng là đỉnh cao của truyền thống đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây.

Giỗ Tổ Hùng Vương ở Việt Nam vì vậy trở thành một hiện tượng văn hóa - lịch sử độc đáo, hiếm có trên thế giới.

Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cả nước có hơn 1.400 di tích thờ Hùng Vương và các nhân vật thời Hùng Vương. Tại tỉnh Phú Thọ, Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương lớn nhất cả nước.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ thể hiện trong đời sống văn hóa tâm linh mà còn trở thành đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, biết ơn những bậc tiền nhân có công dựng nước. Và nguồn sức mạnh tâm linh của Giỗ Tổ Hùng Vương như lời hiệu triệu từ trái tim mỗi con Lạc cháu Hồng hướng về nguồn cội, về Tổ quốc với hai tiếng “đồng bào” thiêng liêng, gần gũi. Về nơi thờ tổ tiên của dân tộc không chỉ là về với cội nguồn mà còn là cuộc hành hương về với đức tin truyền thống, vào sự linh thiêng huyền diệu của tổ tiên, của hồn thiêng sông núi. Cũng chính nhờ có đức tin và sự tôn thờ bất diệt trong tâm thức của mỗi người con đất Việt đối với tổ tiên ông bà, cha mẹ đến các Vua Hùng, mà trong các thời kỳ lịch sử, sức mạnh của dân tộc đã được nhân lên gấp bội.

Ông Phạm Tiến Đạt - Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng thông tin: Đền Hùng được xác định là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương lớn và lâu đời nhất trong tiến trình phát triển lịch sử của dân tộc Việt Nam. Hằng năm, tỉnh tổ chức nhiều hoạt động giới thiệu và quảng bá đậm nét về di sản văn hóa tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương để Nhân dân hiểu thêm giá trị to lớn của di sản văn hóa độc đáo, qua đó góp phần khắc sâu ý nghĩa thiêng liêng của hai tiếng đồng bào.

Hành hương về Đền Hùng là dịp tri ân công đức tổ tiên và khắc sâu hai chữ đồng bào trong lòng người con nước Việt.

Lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống

Những ngày này, trên địa bàn các phường Việt Trì, Thanh Miếu, xã Hy Cương và Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã diễn ra nhiều nghi lễ, hoạt động văn hóa, nghệ thuật mang đậm dấu ấn thời đại Hùng Vương, điểm nhấn là hai di sản văn hóa được UNESCO ghi danh là Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và hát Xoan Phú Thọ.

Là nơi thực hành tín ngưỡng thờ cúng lớn và độc đáo nhất cả nước, những năm qua, Phú Thọ đã đầu tư xây dựng Khu di tích lịch sử đền Hùng ngày càng khang trang, sạch đẹp; Lễ hội Đền Hùng ngày càng văn minh, mẫu mực, bảo đảm các điều kiện tốt nhất cho người dân khi về dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng.

Ông Phạm Văn Tuấn, 64 tuổi ở Sóc Sơn (Hà Nội) cho biết, nhiều năm nay, năm nào ông và con cháu cũng về Đền Hùng dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng. Đền Hùng ngày càng khang trang, xứng đáng là nơi thờ cúng tổ tiên của cả dân tộc. Đặc biệt khi về đây, gia đình còn được tham gia nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc mang đậm dấu ấn thời đại Hùng Vương.

Chị Vũ Thị Mai, sinh sống tại phường Việt Trì, đang làm việc tại Hàn Quốc hào hứng chia sẻ: Mỗi năm vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, tôi lại sắp xếp thời gian trở về Việt Nam tham gia lễ hội cùng bạn bè, gia đình. Có năm, tôi đưa bạn là người Hàn Quốc về lễ hội. Với tôi, đây không chỉ là dịp để thành kính với tổ tiên, mà còn là cơ hội gắn kết với quê hương, gặp gỡ người thân và cảm nhận không khí lễ hội truyền thống. Mỗi lần đặt chân lên Đền Hùng, tôi đều cảm thấy xúc động khó tả, như được trở về vòng tay của cội nguồn và hiểu thêm nghĩa đồng bào.

Ông Phạm Tiến Đạt - Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng thông tin thêm: Nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho đồng bào và du khách về với Đền Hùng, khu đã chỉnh trang cảnh quan tổng thể; bảo đảm môi trường khu vực tổ chức lễ hội luôn xanh - sạch - đẹp; bảo trì, duy tu, sửa chữa các công trình hạ tầng; tăng cường công tác kiểm tra liên ngành các hoạt động, dịch vụ văn hóa, thể thao và du lịch, quảng cáo nhằm bảo đảm an ninh trật tự, an toàn...

Đồng chí Nguyễn Huy Ngọc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 nhấn mạnh: Thông qua các hoạt động lễ hội góp phần tôn vinh văn hóa thời đại Hùng Vương, quảng bá hình ảnh quê hương, con người và du lịch của tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập.

Với những nỗ lực không ngừng, tỉnh đã nâng tầm công tác tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ trở thành một lễ hội mẫu mực, trang trọng, mang đậm bản sắc dân tộc, góp phần xây dựng một lễ hội mẫu mực trong cả nước. Để từ đó, nguồn sức mạnh tâm linh của Giỗ Tổ Hùng Vương như lời hiệu triệu từ trái tim mỗi con Lạc cháu Hồng hướng về nguồn cội, về Tổ quốc với hai tiếng thiêng liêng mà gần gũi “đồng bào”.

Hành trình về với Đền Hùng vì thế không chỉ mang ý nghĩa tri ân tổ tiên mà còn là sự khẳng định bản sắc văn hóa, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc. Từ cội nguồn ấy, những giá trị truyền thống tiếp tục được giữ gìn, lan tỏa, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc để mãi vang lên hai tiếng đồng bào trong tim mỗi con dân đất Việt.