Thói quen đơn giản 2 phút mỗi sáng giúp nhận diện sớm nguy cơ đột quỵ

Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 222.000 ca đột quỵ mới, nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao. Tuy nhiên, theo thống kê của Bộ Y tế, chỉ khoảng 23,2% người bệnh được đưa đến bệnh viện trong “thời gian vàng” 4,5 tiếng đầu sau khi xuất hiện triệu chứng, khiến cơ hội điều trị hiệu quả và phục hồi bị bỏ lỡ.

Theo các chuyên gia, đột quỵ không xảy ra một cách đột ngột mà thường là hậu quả của nhiều năm tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch hoặc bệnh tim mạch không được kiểm soát. Trong đó, tăng huyết áp được xem là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất nhưng lại dễ bị bỏ qua vì hầu như không gây triệu chứng rõ ràng.

Các bác sĩ cho biết nhiều người chỉ đo huyết áp khi thấy đau đầu, chóng mặt hoặc mệt mỏi. Đây là quan niệm sai lầm bởi tăng huyết áp được ví như “kẻ giết người thầm lặng”, âm thầm làm tổn thương thành mạch máu trong nhiều năm trước khi gây ra các biến cố nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Huyết áp thường tăng cao vào buổi sáng sau khi thức dậy. Với người khỏe mạnh, sự tăng này vẫn nằm trong giới hạn sinh lý. Tuy nhiên, ở những người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch hoặc bệnh tim mạch, huyết áp buổi sáng có thể tăng mạnh, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch và đột quỵ trong những giờ đầu của ngày.

Các chuyên gia khuyến cáo, chỉ cần dành khoảng 2 phút để đo huyết áp mỗi sáng có thể giúp phát hiện sớm những bất thường, từ đó điều chỉnh điều trị và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Thói quen đơn giản 2 phút mỗi sáng giúp nhận diện sớm nguy cơ đột quỵ

Theo quy định của Bộ Y tế, huyết áp được coi là bình thường khi huyết áp tâm thu ở mức 120-129 mmHg và huyết áp tâm trương 80-84 mmHg. Tiền tăng huyết áp là khi huyết áp đạt 130-139/85-89 mmHg. Tăng huyết áp được xác định khi huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên.

Người bị tăng huyết áp có nguy cơ đột quỵ cao gấp 4-6 lần so với người có huyết áp bình thường. Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương thành động mạch, thúc đẩy hình thành các mảng xơ vữa và cục máu đông gây tắc mạch não hoặc làm vỡ mạch máu não, dẫn đến đột quỵ nhồi máu não hoặc xuất huyết não.

Nguy cơ càng tăng ở những người trên 55 tuổi hoặc có kèm các yếu tố như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh mạch vành, rung nhĩ, hút thuốc lá, béo phì, ít vận động và thường xuyên căng thẳng.

Các chuyên gia khuyến nghị người trên 50 tuổi, người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao, từng có cơn thiếu máu não thoáng qua hoặc có tiền sử gia đình bị đột quỵ nên duy trì thói quen đo huyết áp mỗi sáng.

Thời điểm đo phù hợp nhất là ngay sau khi thức dậy và vệ sinh cá nhân, trước khi ăn sáng hoặc uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc theo dõi cần được thực hiện đều đặn trong nhiều ngày liên tiếp để đánh giá xu hướng biến động huyết áp, giúp phát hiện sớm nguy cơ và kiểm soát bệnh hiệu quả.