Thơm lừng thịt bò nướng Hà Lam
Cứ chiều chiều, dạo quanh một vòng nội thị Hà Lam, qua các con đường nhỏ, lại nghe mùi thịt bò nướng tỏa ra thơm lừng. Đó là “chỉ dấu” của một quán thịt bò nướng Hà Lam đúng điệu, níu chân thực khách tìm vào.
Thịt bò nướng Hà Lam mang hương vị đặc trưng, tạo nên bản sắc của món ăn. Ảnh: ANH QUÂN
Đến giờ, chưa ai tường tận về nguồn gốc của món thịt bò nướng được gắn với địa danh một thị trấn nhỏ trên đường thiên lý của xứ Quảng xưa. Theo anh Phong (55 tuổi), chủ quán “Thịt bò nướng Bà Hiền” ở đường Xuân Diệu, xã Thăng Bình, thì bà nội anh là người “khai sinh” ra món này từ năm 1965. Hai mươi năm sau, khi già yếu, bà nội truyền nghề lại cho mẹ anh là bà Hiền. Bà Hiền không chỉ bán thịt bò nướng mà cả món bánh xèo miền Trung giòn thơm. Năm 2003, mẹ anh nghỉ bán, mãi đến năm 2025, vợ chồng anh mới khôi phục thương hiệu thịt bò nướng Bà Hiền.
Ông Đỗ Võ Bán, một người cao tuổi xứ Hà Lam, xác nhận trước năm 1975, ở đây chỉ có quán thịt bò nướng của bà Mai Cu - bà nội của anh Phong. Trong ký ức của ông, món thịt bò nướng lúc đó còn mộc mạc, không ướp gia vị nhiều và có màu sắc hấp dẫn như bây giờ.
Qua hơn 60 năm tồn tại, món thịt bò nướng Hà Lam đã tự xây dựng trong lòng thực khách một hình ảnh của riêng mình. Đó là miếng thịt bò nạc tươi, được xắt lát vừa ăn, tẩm ướp gia vị và xiên dọc vào que tre dài chừng hơn gang tay để nướng vừa chín tới trên than hồng. Thịt bò nướng cuốn cùng ram gạo chiên giòn, rau sống và dưa leo, xoài xanh… xắt mỏng, chấm nước sốt.
Bí quyết để làm nên đặc trưng của mỗi quán chủ yếu nằm ở chỗ chọn mua thịt bò, ướp gia vị và làm nước sốt. Anh Phong cho biết, thịt bò nướng Hà Lam ngon có tiếng nhờ chọn thịt bò cỏ - là giống bò ta - nhỏ con đặc thịt; không sử dụng thức ăn và thuốc tăng trọng; không bị bơm nước trước khi giết mổ… Thịt để nướng là loại mềm, thường là thịt thăn, thịt đùi, không có gân, mỡ; sau đó xắt ra từng miếng vừa ăn rồi đem ướp.
Thịt bò được ướp với những loại gia vị khác nhau. Đầu tiên là muối, sau đó đến bột ngọt, đường vàng, “bộ ba” tiêu - tỏi - sả giã nhuyễn, ngũ vị hương... Cuối cùng là lớp dầu phụng để “khóa” các loại gia vị thấm vào miếng thịt, khi nướng thì thịt không bị cháy khô mà có màu vàng nâu hấp dẫn cũng như dậy lên mùi thơm. Thịt phải được nướng bằng than củi và vừa chín tới để giữ được vị mềm ngọt. Thứ không thể thiếu sau cùng, là một lớp mè trắng rang rắc lên trên.
Ram cuốn cùng thịt bò nướng Hà Lam, được làm từ bánh tráng gạo, cuộn lại chiên phồng lên, nhằm cân bằng vị.
Và đặc biệt, nước chấm là thứ không thể thiếu trong “linh hồn” của món thịt bò nướng Hà Lam. Đó là thứ nước sốt sền sệt được nấu từ thịt bò xay với đậu phụng rang trộn cùng gia vị như tỏi, tiêu, đường, bột ngọt… Mỗi quán có cách gia giảm thành phần cho hợp khẩu vị và tạo độ “thương nhớ” cho thực khách.
Chính nhờ cách làm độc đáo đó, nên thịt bò nướng Hà Lam đã định danh được thương hiệu của mình sau hơn 60 năm và vươn ra khỏi thị trấn quê hương. Nhìn bàn ăn bày biện những xiên thịt bò nướng có màu vàng nâu, mềm mại trên đĩa, bên cạnh đó là mớ ram trắng và rổ rau sống tươi non cùng tô nước sốt vàng sệt và một chén tương ớt…, là đủ biết đó là món bò nướng Hà Lam, không lẫn vào đâu được.
Lấy một miếng bánh tráng lề, đặt xiên thịt bò nướng cùng chiếc ram giòn rụm lên trên, thêm nhúm rau sống cộng với mấy lát dưa leo, xoài xanh xắt mỏng, cuộn lại vừa tay, chấm vào chén nước sốt vàng thơm đã pha thêm chút tương ớt rồi gọn gàng đưa vào miệng, cắn một miếng sẽ cảm nhận được vị ngọt mềm của thịt, chút giòn tan của ram gạo vỡ nhẹ, của rau trái thơm nồng chua chát đủ vị… hòa quyện vào nước sốt ngòn ngọt, là đã thấy cái chất Hà Lam dậy lên trong món ăn đậm vị quê hương này.
Ngày nay, thịt bò nướng Hà Lam không chỉ hiện diện ở những quán ăn tại thị trấn bé nhỏ này như: Bà Hiền, Ông Hùng, Ông Trung, Lan Anh… hay trong tiệc cưới, đám giỗ, mà còn được những người con Hà Lam lan tỏa đến nội thị Đà Nẵng, Hội An, Tam Kỳ và không thể thiếu trên con đường “hành phương Nam”, vào đến Thành phố Hồ Chí Minh, mang hương vị quê nhà đến với những người con xa xứ.
Sau bài báo “Hà Lam - nổi chìm danh phận” (Đà Nẵng cuối tuần, ngày 16/11/2025), trong quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố, tháng Sáu vừa qua, xã Thăng Bình lấy lại địa danh Hà Lam để đặt tên cho các thôn. Vậy là, không chỉ một địa danh đẹp mang dấu ấn lịch sử - văn hóa lâu đời được khôi phục, mà còn là cơ sở để xây dựng chỉ dẫn địa lý cho món ăn đang trên đường hồi sinh mạnh mẽ: Thịt bò nướng Hà Lam!
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/thom-lung-thit-bo-nuong-ha-lam-3347922.html
Tin nóng
NSND Vi Hoa, diễn viên Hàn Quốc Seo Hyeong Won cùng nhiều nghệ sĩ gây chú ý khi góp mặt trong sự kiện tại Hà Nội.
Nắng nóng lên tới 40oC tại nhiều nơi đang thúc đẩy xu hướng “coolcation” (ghép từ cool - mát mẻ và vacation - kỳ nghỉ), tức lựa chọn kỳ nghỉ tại những nơi có khí hậu mát mẻ để tránh nắng và nghỉ dưỡng.
Dưới đôi tay nhào nặn tài hoa, những sản phẩm gốm có xuất xứ từ làng Bàu Trúc (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa) luôn mang vẻ đẹp rất riêng, đậm chất văn hóa, tín ngưỡng dân tộc Chăm nhưng cũng mộc mạc, giản dị như bản tính ngay thẳng, thật thà, chất phác của người dân nơi đây.
Việt Nam đang nổi lên là một trong những điểm đến được du khách Ấn Độ lựa chọn nhiều hơn, dần cạnh tranh với các điểm đến truyền thống như Thái Lan và Bali (Indonesia).
Ngày 9.8.2024, “Tri thức may, mặc áo dài Huế” và “Tri thức dân gian Phở Hà Nội” cùng được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, ghi nhận những giá trị văn hóa đặc trưng của Huế và Hà Nội. Cùng ngày qua các năm, nhiều sự kiện đáng chú ý khác diễn ra trong các lĩnh vực khoa học, văn hóa và lịch sử.
Tập đoàn Sovico được vinh danh với giải thưởng “Dấu ấn thương hiệu Việt hàng đầu” tại Lễ vinh danh Made by Vietnam 2026 - Dấu ấn Thương hiệu Việt.
Tin mới
Thực hiện Nghị định số 277/2026/NĐ-CP ngày 9/7/2026 của Chính phủ về Hạ tầng văn hóa số. Bám sát định hướng đó, Sơn La đang từng bước đẩy mạnh số hóa di sản, tư liệu và các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng nền tảng dữ liệu, đưa văn hóa lên không gian mạng, qua đó gìn giữ bản sắc các dân tộc, mở hướng phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế số.
Chưa đến mùa nước nổi, Đồng Tháp - quê hương ca sĩ Hồ Văn Cường, vẫn có một vẻ đẹp xanh mát, bình dị với những cánh đồng, đầm sen và miền quê yên ả.
Giữa không gian sơn thủy hữu tình của núi Đồng Mười, xã Như Thanh, Di tích lịch sử quốc gia Lò cao kháng chiến Hải Vân (Lò cao NX3) là chứng tích hào hùng của quân và dân ta trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Nơi từng rực đỏ lửa gang giữa đại ngàn hôm nay đang được bảo tồn, tôn tạo, trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống và nguồn lực phát triển du lịch bền vững.
Từ những ga tàu điện ngầm ở Paris (Pháp) đến sân khấu các chương trình nghệ thuật tại Việt Nam, nghệ sĩ piano gốc Việt Vận Toàn đang từng bước khẳng định dấu ấn bằng tài năng và cách tiếp cận âm nhạc gần gũi với công chúng quốc tế.
HNN - Chưa hết tháng 6 âm lịch mà đã nghe mấy bác cao tuổi ở xóm tôi rôm rả hỏi nhau xem lễ Thu tế sắp tới sẽ được tổ chức ở đình làng như thế nào, không biết các tộc trưởng có kế hoạch họp hành gì chưa. Kể cũng lạ, giữa phố phường nhộn nhịp mà các bác say sưa nói chuyện làng. Đình làng cũng chẳng đâu xa, chỉ cách nhà tôi vài chục mét. “Phố cũng bắt đầu từ làng. Giữ cái gốc của làng cũng là giữ văn hóa cho đời sau. Lớp trẻ tụi bây nên nhớ”. Có hỏi thì sẽ được các bác thị phạm như vậy, lần nào cũng thế.
HNN - Du lịch Huế bàn nhiều về thời gian lưu trú của khách ngắn, nhưng đến nay, bài toán làm sao để giữ chân du khách ở lại thêm một đêm vẫn còn nhiều trăn trở. Bên cạnh câu chuyện sản phẩm, sự liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi du lịch cần phải được giải quyết tốt.
Tối 8.8, UBND xã Thượng Lâm, tỉnh Lào Cai đã tổ chức chương trình khai mạc Đêm Hương sắc Thượng Lâm. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch có ý nghĩa, nhằm quảng bá những giá trị đặc sắc về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa truyền thống và con người Thượng Lâm, đồng thời từng bước xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.
Tối 8/8 theo giờ Nhật Bản, một vụ sạt lở đất đã xảy ra tại tỉnh Nagano, miền Trung nước này, khiến khoảng 390 người bị mắc kẹt. Chưa có báo cáo về thương vong liên quan đến vụ việc.