Thôn, tổ dân phố sau sắp xếp tại Bắc Ninh: Từng bước đi vào nền nếp

Bắt tay ngay vào công việc

Đầu giờ sáng ngày 9/8, tại Nhà văn hóa tổ dân phố Thị Cầu 1, phường Vũ Ninh, Bí thư Chi bộ Nguyễn Ngọc An, Tổ trưởng Phan Thị Hòa cùng các tình nguyện viên Tổ công nghệ số cộng đồng đã có mặt, hướng dẫn đảng viên cài đặt Sổ tay đảng viên điện tử; hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng phần mềm thuế điện tử eTax Mobile.

Đồng chí Nguyễn Ngọc An, Bí thư Chi bộ tổ dân phố Thị Cầu 1 hướng dẫn người dân cài đặt phần mềm eTax Mobile trên diện thoại thông minh.

Bí thư Chi bộ Nguyễn Ngọc An cho biết, cùng với thông báo trên hệ thống loa truyền thanh, lãnh đạo tổ dân phố còn chủ động thông tin qua các nhóm Zalo của các tổ đảng, chi hội đoàn thể và các cụm dân cư; phân công chi ủy viên, ủy viên ban chấp hành các đoàn thể vận động đảng viên, hội viên, Nhân dân tích cực tham gia.

Theo Bí thư Đảng ủy phường Vũ Ninh Nguyễn Hoàng Long, các khu phố sớm đi vào hoạt động ổn định do quá trình sắp xếp được tính toán kỹ trên cơ sở đặc điểm về điều kiện tự nhiên, dân cư bảo đảm thuận lợi cho công tác quản lý; nhân sự chủ chốt được lựa chọn phù hợp, dân chủ.

“Phường lựa chọn, bố trí nhân sự dựa trên trình độ, năng lực công tác thực tế và sự phù hợp với vị trí việc làm. Đồng thời, thường xuyên theo dõi, đánh giá hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phường và những người hoạt động không chuyên trách ở tổ dân phố để có phương án đào tạo, bồi dưỡng hoặc bố trí, luân chuyển hợp lý nhằm phát huy hiệu quả cao nhất”, đồng chí Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh.

Theo báo cáo của Sở Nội vụ, sau sắp xếp, tổ chức và hoạt động của các thôn, tổ dân phố tiếp tục được duy trì ổn định; vai trò tự quản của cộng đồng dân cư được phát huy, Quy chế dân chủ ở cơ sở được thực hiện, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tại phường Đa Mai, khu phố Tiến Thịnh nhanh chóng triển khai các hoạt động sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 khu phố là Đông Bến, Hai Khê, Núi và Ba Làng, tổng diện tích hơn 4 km² với 850 hộ, hơn 3 nghìn nhân khẩu. Chi ủy khu phố gồm 7 đồng chí, được Ban Thường vụ Đảng ủy phường lựa chọn từ nguồn nhân sự cấp ủy của các chi bộ, đảng bộ phường trước sáp nhập. Ngay sau khi kiện toàn, Chi ủy phân công từng chi ủy viên phụ trách cụm dân cư, gắn trách nhiệm cụ thể với từng địa bàn.

Chi ủy cùng các đoàn thể tổ chức gặp mặt Nhân dân, đảng viên của chi bộ và đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và Nhân dân nơi cư trú. Sau một tháng, các công việc của khu phố từng bước đi vào nền nếp, được đảng viên, Nhân dân hưởng ứng. Đến nay, Chi bộ đã kết nạp một đảng viên và cử một quần chúng ưu tú tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng.

Bí thư Chi bộ Nguyễn Văn Hùng cho biết, Chi bộ xác định cần phát huy cao độ dân chủ trong mọi hoạt động. Các chi ủy viên phụ trách địa bàn, trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân; chủ động tự học tập nâng cao trình độ để đáp ứng yêu cầu công việc. Từ thực tế hoạt động, khu phố cũng đề nghị phường quan tâm đầu tư trang thiết bị phục vụ công tác như máy tính, máy in, máy scan, tivi kết nối đường truyền phục vụ hội nghị trực tuyến.

Những việc làm cụ thể, từ phân công nhiệm vụ đến nắm bắt tình hình Nhân dân và ứng dụng công nghệ đang giúp các thôn, tổ dân phố mới nhanh chóng bắt nhịp công việc, không để khoảng trống trong hoạt động sau sắp xếp.

Củng cố để hoạt động hiệu quả

Từ ngày 1/7/2026, toàn tỉnh có 1.385 thôn, tổ dân phố. Theo báo cáo của Sở Nội vụ, sau sắp xếp, tổ chức và hoạt động của các thôn, tổ dân phố tiếp tục được duy trì ổn định; vai trò tự quản của cộng đồng dân cư được phát huy, quy chế dân chủ ở cơ sở được thực hiện, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Chi ủy Chi bộ tổ dân phố Tiến Thịnh khảo sát thực tế đường ngõ để lên phương án cải tạo, mở rộng.

UBND cấp xã đã chỉ đạo các thôn, tổ dân phố khẩn trương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo đúng trình tự, thời gian quy định. Các thôn, tổ dân phố tổ chức họp cấp ủy chi bộ, ban lãnh đạo, ban công tác mặt trận để quán triệt quy định, rà soát điều kiện thực tế, xây dựng phương án bố trí người tham gia hoạt động đúng số lượng, chức danh, bảo đảm kiêm nhiệm theo quy định.

Đội ngũ trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố tiếp tục phát huy vai trò gần dân, sát dân, tạo điều kiện để người dân trao đổi thông tin, phản ánh tâm tư, nguyện vọng. Các mô hình tự quản về an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường, xây dựng đời sống văn hóa được duy trì. Nhiều phong trào như “Dân vận khéo”, “Làng 3 sạch”, “Toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh… tiếp tục được triển khai.

Tuy nhiên, quá trình vận hành sau sắp xếp cũng đặt ra không ít vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ. Địa bàn quản lý của nhiều thôn rộng hơn, số hộ và dân số tăng trong khi số người tham gia hoạt động được bố trí theo quy định còn hạn chế. Một số nơi còn lúng túng trong sử dụng công nghệ thông tin, tiếp nhận và xử lý văn bản từ cấp xã. Tại các xã miền núi, những thôn xa trung tâm gặp nhiều khó khăn hơn khi xử lý các vấn đề đột xuất. Việc bàn giao hồ sơ, tài liệu, tài sản cần thêm thời gian do một số hồ sơ được lập qua nhiều thời kỳ, chưa được sắp xếp khoa học. Một số cán bộ, người tham gia hoạt động không chuyên trách ở thôn mới chưa có nhiều kinh nghiệm quản lý địa bàn rộng; một bộ phận người dân cần thời gian để thích nghi với địa điểm sinh hoạt và phương thức điều hành mới.

Những vấn đề trên là khó tránh khỏi trong giai đoạn đầu vận hành các thôn, tổ dân phố. Vì vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay là tiếp tục củng cố để các thôn, tổ dân phố hoạt động thực chất, hiệu quả. Sở Nội vụ chỉ đạo các phòng chuyên môn hỗ trợ UBND cấp xã hoàn thiện hồ sơ bàn giao, xử lý những tồn tại về tài sản, tài chính; tổ chức tập huấn nghiệp vụ, nâng cao kỹ năng quản lý, điều hành cho trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và những người tham gia hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân tạo đồng thuận, phát huy vai trò giám sát của ban công tác mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở khu dân cư.

Vân Giang

Đồng chí Hoàng Việt Hòa, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Ngọc Thiện: Quan tâm chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn

Xã Ngọc Thiện có tổng diện tích hơn 51 km², quy mô dân số hơn 56,7 nghìn người. Thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố, xã thực hiện sắp xếp 80 thôn để thành lập 25 thôn mới. Để bộ máy tại các thôn mới vận hành suôn sẻ ngay từ ngày đầu, cùng với kiện toàn cấp ủy tại 25 chi bộ, Đảng ủy xã bố trí đầy đủ Trưởng Ban Công tác mặt trận, chi hội trưởng các đoàn thể và các chức danh phó tại các thôn. Cùng đó, quan tâm thực hiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, nhất là các chức danh đoàn thể chưa có phụ cấp. Đây là lực lượng có vai trò trực tiếp ở cơ sở, thường xuyên tham gia tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Thực tế, sau sắp xếp thôn, yêu cầu đối với công tác ở cơ sở cũng có những thay đổi. Địa bàn rộng hơn, dân cư đông hơn, phạm vi phụ trách của mỗi tổ chức, đoàn thể lớn hơn, khối lượng công việc nhiều hơn. Trong khi đó, một số người hoạt động không chuyên trách ở thôn, nhất là các chức danh chi hội phó đoàn thể chưa được hưởng phụ cấp. Vì vậy, bên cạnh việc kiện toàn tổ chức, việc quan tâm, động viên để đội ngũ này yên tâm tham gia công tác là vấn đề cần được chú trọng.

Ngay từ khi triển khai sắp xếp, Đảng ủy xã đã chỉ đạo các chi ủy, lãnh đạo các thôn thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kịp thời động viên, ghi nhận những đóng góp của đội ngũ cán bộ cơ sở. Địa phương cũng tổ chức các hoạt động tri ân, chia tay, tặng quà đối với những đồng chí nghỉ công tác hoặc chuyển sang đảm nhiệm vị trí khác.

Đối với những chức danh chi hội phó các đoàn thể chưa có phụ cấp, Đảng ủy chỉ đạo các thôn căn cứ điều kiện thực tế, năng lực của từng người để tạo điều kiện kiêm nhiệm một số công việc phù hợp như: Tổ trưởng tổ vay vốn, tham gia công tác y tế, dân số... Qua đó, vừa phát huy nguồn lực cán bộ tại chỗ, vừa tạo thêm điều kiện để các đồng chí tiếp tục gắn bó, đóng góp cho phong trào của thôn.

Tuy nhiên, đây mới là giải pháp trước mắt. Về lâu dài, cần có cơ chế, chính sách phù hợp hơn đối với đội ngũ trực tiếp tham gia công tác ở thôn nhưng chưa được hưởng phụ cấp. Địa phương kiến nghị HĐND tỉnh nghiên cứu, xem xét có chế độ phụ cấp đối với các chức danh chi hội phó đoàn thể tại thôn chưa được hưởng phụ cấp; hỗ trợ xây mới các nhà văn hoá thôn đáp ứng quy mô dân số thôn mới sau sáp nhập.

Cùng đó, quan tâm tăng kinh phí hoạt động cho các tổ chức ở cơ sở bởi khi địa bàn được mở rộng, các hoạt động tuyên truyền, vận động, tổ chức phong trào và chăm lo đời sống cộng đồng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn. Khi có thêm nguồn lực hoạt động sẽ giúp các tổ chức đoàn thể chủ động hơn trong triển khai nhiệm vụ, đồng thời tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ cơ sở phát huy tốt hơn vai trò của mình.

Nhà giáo Nguyễn Thị Hạnh, Trường Mầm non Phù Khê: Số hóa dữ liệu, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin

Mục đích quan trọng nhất của việc tinh gọn bộ máy theo tinh thần của Đảng là nâng cao hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Việc này giúp loại bỏ tầng nấc trung gian, giảm thủ tục rườm rà, khơi thông nguồn lực quốc gia và đưa đất nước phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, tinh gọn bộ máy chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng với nâng cao chất lượng phục vụ.

Thôn, tổ dân phố không phải là một cấp chính quyền nhưng đóng vai trò hết sức quan trọng, như “cánh tay nối dài” của cấp xã để đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với Nhân dân. Đồng thời, đưa tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân đến với Đảng, Nhà nước.

Việc sắp xếp, sáp nhập các thôn, tổ dân phố có ý nghĩa quan trọng nhằm làm giảm số lượng đầu mối các tổ chức tự quản và người hoạt động không chuyên trách, tránh chồng chéo nhiệm vụ; tiết kiệm chi phí hành chính và ngân sách để tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, nhà văn hóa và các công trình phúc lợi; mở rộng quy mô dân cư giúp tăng cường đoàn kết, phát huy sức mạnh tập thể trong xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh.

Để thực hiện được mục tiêu đó cần sự cố gắng thích ứng với phương pháp quản trị mới của cả cán bộ thôn, tổ dân phố và người dân. Địa bàn sau sáp nhập rộng hơn, dân cư tăng lên, cán bộ cơ sở vì thế càng phải chủ động nắm địa bàn, nắm hoàn cảnh từng gia đình, kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh, chủ động đến với dân, lắng nghe và giải quyết từ sớm. Đồng thời, cán bộ cần giải quyết công việc nhanh, rõ và đúng trách nhiệm; cần phân công cụ thể, tránh tình trạng việc này chờ việc kia, người dân phải đi lại nhiều lần.

Chúng tôi cũng mong các cấp chính quyền chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ; tổ chức các lớp tập huấn nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ vào công tác cho đội ngũ cán bộ nói riêng và toàn thể Nhân dân nói chung, đặc biệt quan tâm những người lớn tuổi hoặc ít sử dụng thiết bị số. Thông tin về thủ tục, chính sách, các cuộc họp, những khoản đóng góp hay công việc chung của khu dân cư cần được công khai, dễ hiểu; đồng thời vẫn có người hướng dẫn trực tiếp khi người dân cần.

Đẩy mạnh chuẩn hóa, số hóa các dữ liệu dân cư như: Quản lý đất đai, nhân khẩu, hộ tịch, việc làm... Các phần mềm quản lý kinh tế- xã hội cũng cần được tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện theo hướng khoa học nhưng phải dễ hiểu, có hướng dẫn sử dụng đầy đủ, chi tiết để người dân dễ thực hiện khi cần.

Quan trọng hơn, chúng tôi mong được tham gia công việc chung của khu dân cư và được lắng nghe. Những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống Nhân dân cần được bàn bạc dân chủ, công khai; ý kiến của người dân phải được tiếp nhận và phản hồi nhanh chóng, đúng luật.