Thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh Hồ Long

Tránh mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày.

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của đa số ĐBQH, sau khi báo cáo và được sự thống nhất của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép tiếp thu, chỉnh lý quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 của dự thảo Luật (sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 4 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước) theo hướng chặt chẽ hơn, tránh việc mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ngoài các lĩnh vực đã được quy định tại Điều 1 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh: Hồ Long

Cụ thể như sau: "Việc bồi thường của Nhà nước được thực hiện theo quy định của Luật này, trừ trường hợp Quốc hội có quy định khác về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong các lĩnh vực quy định tại Điều 1 của Luật này.".

Việc chỉnh lý như trên đồng thời đáp ứng được các yêu cầu sau: chủ thể quyết định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khác với Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước là Quốc hội; phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước được Quốc hội quyết định phải nằm trong giới hạn 3 lĩnh vực được quy định tại Điều 1 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án) và là trường hợp chưa được quy định tại Chương II (gồm các Điều 17, 18, 19, 20 và 21) của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; bảo đảm tính cụ thể, rõ ràng, sự đồng bộ, thống nhất trong nội tại của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và không tạo nên cách hiểu khác nhau.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh: Phạm Thắng

Trong trường hợp này, các quy định có liên quan của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (như căn cứ xác định trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; thiệt hại được bồi thường; quyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại; cơ quan giải quyết bồi thường; thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường...) được áp dụng đầy đủ và đồng bộ để xem xét trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Giữ nguyên phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế

Về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý thuế, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội và nhận thấy đây là vấn đề phức tạp, còn nhiều ý kiến khác nhau nên cần tiếp tục nghiên cứu thận trọng, kỹ lưỡng.

Do đó, được sự nhất trí của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đề nghị Quốc hội trước mắt cho giữ nguyên phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế như quy định tại khoản 9 Điều 17 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành; bên cạnh đó, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tránh cách hiểu khác nhau về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế, đề nghị Quốc hội cho sửa đổi, bổ sung điểm n khoản 1 Điều 37 và điểm g khoản 1 Điều 38 của Luật Quản lý thuế năm 2025 như quy định tại khoản 2 Điều 2 của dự thảo Luật.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Ảnh: Hồ Long

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Trường hợp yêu cầu bồi thường đã được thụ lý trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành mà chưa giải quyết hoặc đang giải quyết thì tiếp tục áp dụng Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước số 10/2017/QH14 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 81/2025/QH15 để giải quyết; kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, đối với những công việc, thủ tục chưa có kết quả giải quyết thì cơ quan giải quyết bồi thường áp dụng quy định có lợi hơn cho người yêu cầu bồi thường, người thi hành công vụ có trách nhiệm hoàn trả theo quy định của Luật này để giải quyết, trừ trường hợp người yêu cầu bồi thường, người thi hành công vụ có trách nhiệm hoàn trả đề nghị không áp dụng quy định đó.