Thông qua 'Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực'

Văn kiện được đánh giá là một kết quả quan trọng của Hội nghị, được xây dựng qua quá trình trao đổi, thảo luận chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm giữa các quốc gia, tổ chức quốc tế, cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện cộng đồng.

Theo các chuyên gia, sau hơn 3 thập kỷ kể từ Tuyên bố Nara (1994), đây là lần đầu tiên tiếng nói, tri thức và thực tiễn của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương được cô đọng toàn diện, hứa hẹn tái định hình cách tiếp cận về tính xác thực và bảo tồn di sản trên phạm vi toàn cầu trong Văn kiện Hà Nội.

Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO phát biểu tại phiên bế mạc. Ảnh: bTC

Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO cho biết: "Văn kiện Hà Nội đã đúc kết sự đóng góp của tất cả các quốc gia khu vực Châu Á - Thái Bình Dương về ý nghĩa của "tính xác thực" trong di sản hiện nay cũng như cách thức nhận thức khái niệm này. Văn kiện Hà Nội cũng bổ sung cho những ý kiến đã được khởi xướng vào năm 2025, nhấn mạnh thực tế rằng di sản luôn gắn liền một cách bản chất với cộng đồng - cùng với các thực hành, nghi lễ, tín ngưỡng và giá trị tâm linh của họ. Tôi cho rằng Văn kiện lần này đã bổ sung thêm những khía cạnh mới, chẳng hạn như: Tại sao chúng ta phải tái thiết di sản để khôi phục lại lịch sử và ký ức của chính mình? Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, và nhờ có Hội nghị Đối thoại tại Việt Nam, chúng tôi đã ghi nhận được giá trị này cho tương lai của Công ước Di sản Thế giới".

Hội nghị không chỉ đánh dấu mốc 50 năm hợp tác bền chặt giữa Việt Nam và UNESCO, mà còn ghi dấu ấn: Thông qua Văn kiện Hà Nội (Ha Noi Outcome Document). Ảnh: BTC

Theo đánh giá của các chuyên gia, nhiều điểm nhận thức mới mang tính đột phá về di sản đã được đưa ra trong Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực, những điểm này đóng góp quan trọng trong việc nhận thức về tính xác thực của một hồ sơ di sản.

GS.TS Nguyễn Văn Kim, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia đánh giá: "Văn kiện Hà Nội nhấn mạnh vai trò trung tâm của cộng đồng. Cộng đồng không chỉ là chủ thể bảo tồn, thực hành, trao truyền và sáng tạo di sản, mà hơn ai hết, mà quan trọng hơn hết, họ chính là đối tượng có quyền thụ hưởng trực tiếp các giá trị và lợi ích kinh tế - xã hội mà di sản mang lại. Với những giá trị mới như vậy, Tuyên bố Hà Nội lần này đóng góp nhiều nhận thức mới cho việc xây dựng và bảo đảm tính xác thực của các hồ sơ di sản trong tương lai".

Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội nhận định: "Văn kiện chứa đựng các thông tin rất quan trọng, trong đó có một phần từ điển hình của Hoàng thành Thăng Long trong việc thực hiện công tác xác thực các nội dung, các yếu tố quan trọng để dẫn đến việc phục dựng Điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên. Bắt đầu từ hôm nay, các nước khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cũng sẽ dùng Văn kiện Hà Nội được thông qua ngày hôm nay để áp dụng và triển khai các công việc của quốc gia mình theo những nội dung được thể hiện trong Văn kiện Hà Nội và các văn kiện liên quan".

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Phó Chủ tịch Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam Hoàng Đạo Cương phát biểu tại phiên bế mạc. Ảnh: BTC

Từ kết quả Hội nghị, Bộ VHTT&DL mong muốn cùng UNESCO, các quốc gia thành viên, các cơ quan tư vấn và các chuyên gia tiếp tục thúc đẩy ba định hướng hợp tác gồm: Tiếp tục tổ chức đối thoại về tính xác thực trong những bối cảnh văn hóa khác nhau; Tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và tri thức giữa các quốc gia trong khu vực và quốc tế; Từng bước chuyển hóa những kết quả nghiên cứu và đối thoại thành chính sách, công cụ bảo vệ di sản thế giới, bảo đảm sự phù hợp với Công ước 1972 và Hướng dẫn thực hiện Công ước 1972.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm sau phiên bế mạc Hội nghị. Ảnh: BTC

UNESCO cho biết, sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư vấn chuyên môn toàn cầu để đưa toàn bộ kết quả của Văn kiện Hà Nội vào chương trình nghị sự quốc tế. Mục tiêu trọng tâm là trình lên Ủy ban Di sản Thế giới và Đại hội đồng các quốc gia thành viên tại Kỳ họp thứ 49 diễn ra ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào năm 2027.