Thu hồi danh hiệu xã nông thôn mới nếu thiếu từ 4 tiêu chí
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định 19/2026/QĐ-TTg, bổ sung quy định mới siết chặt điều kiện công nhận, gắn với mức độ hài lòng của người dân và quy định rõ các trường hợp thu hồi danh hiệu nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Theo quy định mới, xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026-2030 ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg.

Xã đã đạt chuẩn nông thôn mới sẽ bị thu hồi nếu không còn đáp ứng từ 4 tiêu chí trở lên hoặc từ 40% số nội dung tiêu chí theo quy định.
Đối với các xã có yếu tố đặc thù nằm trong quy hoạch khu chức năng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được giao chủ động quyết định việc áp dụng các tiêu chí về quy hoạch, hạ tầng và phát triển kinh tế nông thôn, bảo đảm phù hợp thực tiễn.
Một điểm đáng chú ý là yếu tố “sự hài lòng của người dân” tiếp tục được đặt làm điều kiện bắt buộc. Việc đánh giá mức độ hài lòng được thực hiện theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, qua đó tăng cường vai trò giám sát xã hội và phản ánh thực chất kết quả xây dựng nông thôn mới.
Đối với danh hiệu xã nông thôn mới hiện đại, yêu cầu được nâng cao hơn khi phải đáp ứng đầy đủ khung tiêu chí thí điểm giai đoạn 2026-2030, đồng thời vẫn phải bảo đảm mức độ hài lòng của người dân.
Ở cấp tỉnh, điều kiện công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới cũng được quy định cụ thể, bao gồm việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định khung và đạt mức hài lòng của người dân trên địa bàn các xã trực thuộc.
Quyết định 19/2026/QĐ-TTg cũng quy định rõ cách thức sử dụng kết quả đánh giá và xác định năm công nhận nhằm bảo đảm thống nhất trong thực hiện.
Theo đó, nếu việc xét, công nhận diễn ra đồng thời với đánh giá tiêu chí thì sử dụng kết quả của năm đánh giá. Trường hợp xét trước thời điểm đánh giá, có thể sử dụng kết quả của năm liền kề trước đó hoặc năm đánh giá theo hướng dẫn của các bộ, ngành.
Đáng chú ý, thời điểm ban hành quyết định công nhận sẽ quyết định năm được ghi nhận. Cụ thể, nếu quyết định được ban hành từ tháng 1 đến hết tháng 9 thì năm công nhận được tính là năm trước liền kề. Ngược lại, nếu ban hành từ tháng 10 đến hết tháng 12 thì năm công nhận chính là năm xét công nhận.
Quy định này được đánh giá giúp khắc phục tình trạng “lệch năm” trong công bố kết quả, đồng thời tạo sự minh bạch, đồng bộ trong thống kê và báo cáo.
Bên cạnh các tiêu chí công nhận, Quyết định mới cũng đặt ra các điều kiện cụ thể để thu hồi danh hiệu nếu địa phương không duy trì được chất lượng.
Cụ thể, xã đã đạt chuẩn nông thôn mới sẽ bị thu hồi nếu không còn đáp ứng từ 4 tiêu chí trở lên hoặc từ 40% số nội dung tiêu chí theo quy định. Với xã nông thôn mới hiện đại, ngoài các điều kiện trên, việc không đạt từ hai tiêu chí trở lên trong bộ tiêu chí nâng cao cũng là căn cứ để xem xét thu hồi.
Ở cấp tỉnh, danh hiệu hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới sẽ bị thu hồi nếu có từ 40% số xã trở lên bị mất chuẩn; hoặc không đáp ứng từ 5 điều kiện trở lên theo quy định; hoặc đồng thời có từ 10% số xã bị thu hồi danh hiệu và không đạt từ 3-4 điều kiện cấp tỉnh.
Việc bổ sung các tiêu chí thu hồi cụ thể được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng “đạt rồi để đó”, nâng cao tính bền vững của chương trình nông thôn mới.
Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành từ ngày 28/4/2026, thay thế các quy định trước đó giai đoạn 2021-2025, là bước hoàn thiện khung pháp lý quan trọng, tạo nền tảng triển khai hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới.











