Thu hơn 430.000 tỷ, ngành F&B vẫn khiến loạt chủ quán vỡ mộng

Báo cáo thị trường Kinh doanh Ẩm thực Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 do iPOS.vn và Nestlé Professional công bố cho thấy bức tranh mới của ngành kinh doanh dịch vụ ẩm thực, thực phẩm và đồ uống (F&B) sau giai đoạn thanh lọc mạnh mẽ.

Ghi nhận doanh thu toàn ngành ước đạt 432.700 tỷ đồng, tăng 6,55% so với cùng kỳ năm 2025 (406.100 tỷ đồng), vượt qua mức tăng 5,5% của cả năm 2025 và tương đương 59,6% doanh thu toàn ngành năm ngoái. Song song đó, cả nước hiện có khoảng 329.200 cửa hàng dịch vụ ăn uống, chỉ giảm nhẹ 0,1% so với mức 329.500 cửa hàng vào cuối năm 2025.

Doanh thu toàn ngành F&B ước đạt 432.700 tỷ đồng, tăng 6,55% so với cùng kỳ năm 2025

Thông thường, nửa đầu năm luôn là giai đoạn thanh lọc tàn khốc sau Tết Nguyên đán đối với các đơn vị đuối dòng tiền. Việc số lượng cửa hàng chỉ sụt giảm nhẹ chứng minh lượng cơ sở mở mới đã đủ lớn để bù đắp phần lớn số điểm bán rời cuộc chơi. Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Quân, Giám đốc Nhãn hàng iPOS.vn, đây là tín hiệu cho thấy hoạt động F&B đang dần ổn định, chuyên nghiệp và có tính toán kỹ lưỡng hơn.

Tuy nhiên, trong bối cảnh doanh thu chỉ tăng nhẹ 6,55% so với cùng kỳ thì với việc xuất hiện thêm gần 30.000 đối thủ cạnh tranh so với cùng kỳ, doanh thu bình quân trên mỗi cửa hàng gần như đứng yên, thậm chí sụt giảm.

Thực tế, có tới 43% doanh nghiệp ghi nhận doanh thu sụt giảm so với cùng kỳ năm trước, trong đó 27,53% cơ sở giảm từ 5% đến 20% và 15,17% giảm trên 20% dẫn đến khủng hoảng dòng tiền. Ở chiều ngược lại, 37,08% giữ được sự ổn định và chỉ 20,22% đơn vị đạt mức tăng trưởng trên 5%. Nhận định về sự phân hóa này, Tổng Giám đốc iPOS.vn Vũ Thanh Hùng khẳng định tổng chi tiêu không hề rời khỏi thị trường mà chỉ đang đổi điểm đến, khiến những cửa hàng có cùng điều kiện hoạt động vẫn đón nhận kết quả kinh doanh hoàn toàn trái ngược.

Dữ liệu khảo sát ghi nhận nấc thang chi tiêu của người tiêu dùng đang dịch chuyển lên mặt bằng cao hơn. Ở bữa trưa, tỷ lệ người chi dưới 30.000 đồng giảm hơn 18%, trong khi nhóm chi từ 51.000 đồng trở lên tăng mạnh tới 37%. Đối với bữa tối, tỷ lệ chi dưới 50.000 đồng hạ từ 47,61% xuống 36,93%, nhường chỗ cho nhóm chi từ 71.000 đồng trở lên tăng từ 28% lên mức 38,9%.

Dù vậy, việc chấp nhận mở hầu bao không đồng nghĩa với việc người tiêu dùng chủ động nâng cấp bữa ăn. Nguyên nhân cốt lõi đến từ áp lực đầu vào khi giá gas bán lẻ trong nước tháng 4 và tháng 5 đã trải qua đợt tăng vọt lịch sử do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông cùng chi phí logistics leo thang. Giá nguyên liệu, nhân công và mặt bằng tăng đồng loạt khiến giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình trong 6 tháng tăng 6,85%.

Theo chuyên gia từ iPOS.vn, nhóm chi trên 51.000 đồng cho bữa trưa tăng mạnh thực chất chỉ là việc khách hàng phải chi thêm tiền cho chính suất ăn quen thuộc trước đây. Khoản chi này không thể cắt giảm ngắn hạn vì người lao động và học sinh, sinh viên chỉ có quãng nghỉ trưa ngắn từ 1 đến 1,5 tiếng, bắt buộc phải ăn uống trong bán kính hẹp quanh trường học, văn phòng thay vì về nhà.

Báo cáo chỉ rõ sự phân hóa sâu sắc giữa hai mô hình trụ cột của thị trường. Nhóm kinh doanh đồ ăn cho thấy sức chống chịu tốt hơn khi có 25,63% cơ sở đạt mức tăng trưởng doanh thu trên 5%. Lợi thế của đồ ăn nằm ở khả năng phục vụ khách nhóm, giải quyết nhu cầu ăn no và dễ dàng bán kèm các món phụ để nâng cao giá trị đơn hàng.

Ngược lại, nhóm kinh doanh đồ uống đối mặt nhiều chật vật với vỏn vẹn 15,82% cơ sở tăng trưởng trên 5%. Các quán cà phê, trà sữa phải cạnh tranh gay gắt trên từng lần thuyết phục khách nâng kích cỡ cốc, gọi thêm đồ ăn kèm hoặc lựa chọn các dòng sản phẩm giá cao.

Thách thức càng nhân lên khi các mô hình bình dân giá rẻ xuất hiện tràn lan. Khoảng 88,49% chủ quán thừa nhận các đối thủ giá rẻ đã phủ sóng quanh khu vực kinh doanh của mình và 58,20% thực sự cảm nhận được sức ép mất khách. Để ứng phó, 35,39% cơ sở chọn cách giữ nguyên giá bán và chấp nhận mất một phần thị phần, trong khi 22,81% chủ động hạ giá, tung khuyến mại hoặc bổ sung các dòng món rẻ hơn để giữ chân khách.

Xét về kênh bán hàng, không gian vật lý vẫn giữ vai trò thống trị. Có tới 43,02% doanh nghiệp xác nhận khách ngồi tại chỗ là kênh tăng trưởng rõ nét nhất, cao gấp hơn hai lần so với con số 18,52% của các ứng dụng giao thức ăn. Cộng thêm 16,24% cửa hàng tăng trưởng dựa vào khách mua mang về trực tiếp tại quầy, tổng cộng có đến 59,26% doanh nghiệp ghi nhận động lực tăng trưởng chủ yếu gắn liền với trải nghiệm tại điểm bán.

Các ứng dụng trực tuyến dù quen thuộc nhưng hiện chỉ giữ vai trò hỗ trợ, bởi chất lượng món ăn, tốc độ phục vụ và sự thuận tiện tại quán mới là yếu tố cốt lõi giữ chân thực khách.

Bất chấp những áp lực cạnh tranh, 52,01% doanh nghiệp F&B vẫn nuôi kế hoạch mở thêm điểm bán hoặc mở rộng quy mô trong 6 tháng cuối năm 2026. Dù tỷ lệ này giảm so với mức 57,31% ở kỳ khảo sát trước, con số hơn một nửa thị trường vẫn cho thấy niềm tin kinh doanh rất lớn, nhất là khi nửa cuối năm bước vào mùa lạnh ở miền Bắc cùng chuỗi lễ hội cao điểm gồm Giáng sinh, Tết Dương lịch và mùa chuẩn bị Tết Nguyên đán.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp đang thay đổi tư duy chọn địa điểm. Thay vì bám trụ ở các trục đường trung tâm đắt đỏ nhưng kém hiệu quả, nhiều chuỗi ẩm thực dịch chuyển ra các vùng rìa hoặc lùi sâu vào trong ngõ hẻm, miễn là diện tích đủ rộng hàng trăm mét vuông, chi phí hợp lý và có chỗ đỗ xe thuận tiện.