Thu hút đầu tư hướng tới kinh tế xanh bền vững

Với danh mục 170 dự án trong năm 2026 và hơn 400 dự án đến năm 2030, thông điệp được phát đi không chỉ là phát triển, mà là phát triển bền vững, có chiều sâu.

Theo Trung tâm Xúc tiến Đầu tư tỉnh (Sở Tài chính), danh mục 170 dự án năm 2026 trải rộng nhiều lĩnh vực nhưng được cấu trúc lại theo hướng ưu tiên rõ rệt.

Công nghiệp chế biến sâu 73 dự án; hạ tầng khu, cụm công nghiệp 45 dự án; nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo khoảng 40 dự án.

“Bản đồ” đầu tư xanh và chuỗi giá trị

Cách phân bổ trên cho thấy định hướng thu hút đầu tư không dàn trải mà tập trung hình thành các trụ cột tăng trưởng có chủ đích, không tách rời mục tiêu tái cấu trúc nền kinh tế theo chuỗi giá trị.

Tỉnh tận dụng lợi thế vùng nguyên liệu rộng lớn, dồi dào phía Tây, đồng thời kết nối với hệ thống cảng biển và logistics khu vực duyên hải phía Đông hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - xuất khẩu khép kín. Đây là bước đi nhằm thoát khỏi vai trò “vùng nguyên liệu thô”, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Trong bức tranh kinh tế xanh, năng lượng tái tạo nổi lên như một trụ cột quan trọng. Tỉnh đã mời gọi các dự án điện gió, điện mặt trời với tổng công suất trên 700 MW, tổng vốn khoảng 22.300 tỷ đồng.

Dự án Nhà máy điện mặt trời TTC Krông Pa do Tập đoàn Thành Thành Công đầu tư tại xã Ia Rsai. Ảnh: ĐVCC

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Trần Thúc Kham, các nhà máy năng lượng tái tạo đang vận hành đã cung cấp cho hệ thống điện quốc gia hơn 15 tỷ kWh mỗi năm, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030.

“Không dừng lại ở đó, định hướng thu hút đầu tư tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực mới như hydrogen xanh, amoniac xanh, điện sinh khối, điện rác. Đây là những lĩnh vực phù hợp xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu và yêu cầu giảm phát thải” - ông Kham cho hay.

Gia Lai định hướng phát triển công nghiệp chế biến sâu và năng lượng tái tạo, tạo nền tảng cho kinh tế xanh. Ảnh: H.D

Bước chuyển của năm 2026 được đặt trên nền tảng kết quả năm 2025, khi Gia Lai thu hút 192 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký gần 160 nghìn tỷ đồng, vượt kỳ vọng.

Ông Andy Shen - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Sunley Việt Nam, chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Cát Hiệp (xã Hòa Hội) cho biết: Doanh nghiệp đã nhận được sự hỗ trợ tích cực của chính quyền địa phương trong quá trình triển khai dự án.

Chúng tôi cam kết triển khai thực hiện và hoàn thành các chỉ tiêu được giao; đồng thời thu hút các nhà đầu tư thứ cấp theo định hướng phát triển xanh, tuần hoàn.

Để đi đường dài

Từ góc nhìn chuyên gia, TS. Trần Du Lịch - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia - nhận định, Gia Lai là “thị trường mới nổi” với nhiều dư địa, nhất là ở lĩnh vực hạ tầng, logistics và năng lượng tái tạo.

Điều này cho thấy tỉnh đang chuyển mình từ “vùng nguyên liệu” thành một mắt xích trong chuỗi giá trị - một bước chuyển không dễ nhưng khả thi nếu kiên định hướng đi.

Điểm đáng chú ý trong chiến lược hiện nay là sự thay đổi cách tiếp cận môi trường đầu tư từ “trải thảm đỏ” sang “trải thảm sạch”, nhấn mạnh chất lượng, tính minh bạch và sự sẵn sàng về hạ tầng.

Nhiều giải pháp đã được triển khai như rút ngắn thời gian đăng ký kinh doanh từ 3 ngày còn 3 giờ; thiết lập đường dây nóng hỗ trợ doanh nghiệp; chuẩn bị quỹ đất sạch; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng; giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương trong thu hút đầu tư…

Ở cấp cơ sở, việc gắn trách nhiệm cụ thể cho từng địa phương tạo ra sự chuyển động đồng bộ. Theo ông Trần Ngọc Phận - Bí thư Đảng ủy xã Ia Dom, với lợi thế trên địa bàn có Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, địa phương đang nỗ lực khai thác dư địa, thu hút nhà đầu tư vào những khu vực còn nhiều tiềm năng.

Cánh đồng điện gió xã Ia Băng. Ảnh: H.D

Tuy vậy, để hiện thực hóa mục tiêu thu hút đầu tư xanh, tỉnh phải giải quyết đồng thời nhiều thách thức.

Đó là cân bằng giữa tốc độ thu hút đầu tư và bảo vệ môi trường; phát triển hạ tầng đồng bộ, nhất là logistics và năng lượng; đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương.

Ông Hoàng Anh Tú - Tổng Giám đốc Công ty CP Thương mại dịch vụ Lộc Phát (Hà Nội) cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư xanh ngày càng gay gắt, lợi thế không thuộc về địa phương đi nhanh nhất, mà là địa phương duy trì được sự bền vững.

Điều đó đặt ra yêu cầu không chỉ thu hút dự án “xanh” về danh nghĩa, mà phải bảo đảm tiêu chuẩn môi trường, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng tạo giá trị gia tăng dài hạn.

Năm 2026 vì vậy đánh dấu bước chuyển rõ nét sang chiến lược “lựa chọn có điều kiện”, ưu tiên dự án xanh, công nghệ cao và có khả năng hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn khẳng định sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp với phương châm “5 cùng”: Cùng lắng nghe, cùng bàn bạc, cùng thực hiện, cùng chia sẻ kết quả và cùng tháo gỡ khó khăn.

Đồng thời, kiên định xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng, hiệu quả, coi doanh nghiệp là trung tâm và đối tác phát triển, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.