Thu hút FDI của châu Âu: 'Lục địa già' giảm dần sức hút, Mỹ vẫn là nhà đầu tư lớn nhất

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều bất ổn, khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài đang trở thành thước đo quan trọng phản ánh sức hấp dẫn của mỗi nền kinh tế.

Dữ liệu mới nhất cho thấy, cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia châu Âu ngày càng phân hóa rõ nét khi một số thị trường vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ, trong lúc nhiều nền kinh tế lớn chứng kiến dòng vốn suy giảm đáng kể.

Pháp dẫn đầu, Đức kém hấp dẫn nhất trong nhóm đầu tàu kinh tế

Theo khảo sát EY Europe Attractiveness Survey 2025, châu Âu ghi nhận 5.026 dự án đầu tư mới từ nước ngoài trong năm 2025, giảm 7% so với năm trước, đồng thời xuống mức thấp nhất trong vòng 11 năm.

Dù số lượng dự án giảm 17%, còn 852, Pháp vẫn giữ vị trí dẫn đầu châu Âu về thu hút đầu tư quốc tế. Kết quả này phần nào phản ánh hiệu quả của chương trình “Choose France” được chính phủ nước này triển khai trong nhiều năm qua. Xếp ngay sau là Vương quốc Anh với 730 dự án, giảm 14% so với năm 2024.

Trong khi đó, Đức tiếp tục đứng thứ ba với 548 dự án. Tuy nhiên, con số này giảm 10% so với năm trước và là mức thấp nhất kể từ năm 2009. Nếu so với năm 2019, lượng dự án đầu tư vào nền kinh tế lớn nhất châu Âu đã giảm tới 44%, cao hơn đáng kể so với mức giảm của Pháp (28%) và Anh (34%).

Trái ngược xu hướng đi xuống tại các nền kinh tế lớn, Tây Ban Nha nổi lên như một điểm sáng khi số dự án tăng 20%, đạt 383 dự án, qua đó vươn lên vị trí thứ tư. Thổ Nhĩ Kỳ bám sát phía sau với 376 dự án, tăng 7%.

Đà tăng cũng được duy trì tại Ba Lan khi nước này ghi nhận 285 dự án, cao hơn 10% so với năm trước, trở thành điểm đến đầu tư lớn thứ sáu của châu Âu. Tương tự, Hà Lan nằm trong số ít quốc gia ghi nhận tăng trưởng dương với 159 dự án, tăng 8%.

Ngược lại, hoạt động đầu tư tiếp tục suy giảm tại nhiều thị trường khác. Italy ghi nhận 206 dự án, giảm 8%; Bỉ giảm 11%, còn 187 dự án; Bồ Đào Nha đạt 186 dự án, thấp hơn 5% so với năm trước.

Mỹ vẫn là nhà đầu tư lớn nhất, châu Âu mất dần sức hút toàn cầu

Xét theo nguồn vốn, Mỹ tiếp tục giữ vị trí nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại châu Âu trong năm 2025 với 943 dự án được công bố trên toàn khu vực.

Đứng thứ hai là các doanh nghiệp Đức với 484 dự án đầu tư vào các quốc gia châu Âu khác. Dù giảm tới 24% so với năm trước, Đức vẫn là nguồn đầu tư nội khối lớn nhất của châu lục.

Trong dòng vốn xuất phát từ Đức, Pháp tiếp tục là điểm đến hàng đầu với 101 dự án. Đồng thời, Thổ Nhĩ Kỳ lần đầu vượt Anh để trở thành thị trường nhận đầu tư lớn thứ hai từ các doanh nghiệp Đức.

Tuy nhiên, nếu nhìn ở quy mô toàn cầu, sức hút của châu Âu đang suy giảm rõ rệt. Theo Báo cáo Đầu tư Thế giới 2025 của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu năm 2024 đạt khoảng 1.490 tỷ USD, giảm 11% so với năm trước.

Trong bối cảnh đó, châu Âu là khu vực chịu tác động mạnh nhất khi lượng FDI thu hút được giảm từ 439 tỷ USD xuống còn khoảng 182 tỷ USD, tương đương mức giảm 58%.

Ngược lại, Bắc Mỹ thu hút 343 tỷ USD vốn FDI, tăng 23% so với cùng kỳ. Châu Á tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu thế giới với 605 tỷ USD, dù giảm nhẹ 3%.

Theo EY, tăng trưởng kinh tế chậm, giá năng lượng ở mức cao, bất ổn địa chính trị cùng triển vọng kinh doanh kém tích cực đang khiến nhiều doanh nghiệp thận trọng hơn khi đưa ra quyết định đầu tư tại châu Âu.

Bên cạnh những yếu tố trên, căng thẳng thương mại, nguy cơ xuất hiện các hàng rào thuế quan mới cùng môi trường pháp lý phức tạp cũng tiếp tục làm suy giảm sức hấp dẫn của khu vực trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.