Thu hút nguồn nhân lực vào ngành sư phạm

Việc mở rộng đối tượng bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên ngoài ngành khi có nguyện vọng trở thành giáo viên đã góp phần thu hút nguồn nhân lực giáo dục trong thời điểm hiện nay.

Mở rộng nguồn tuyển

Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT về chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Theo đó, sinh viên một số ngành ngoài sư phạm được tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm khi đã tích lũy tối thiểu 70% chương trình học. Trước đây, người học phải tốt nghiệp đại học mới đủ điều kiện tham gia chương trình bồi dưỡng. Với quy định mới, sinh viên có thể chủ động học nghiệp vụ sư phạm trong thời gian đang theo học chuyên ngành, thay vì chờ có bằng cử nhân mới bắt đầu quá trình này.

 Giờ thực hành môn Vật lí tại Trường Trung học phổ thông Thái Thuận.

Giờ thực hành môn Vật lí tại Trường Trung học phổ thông Thái Thuận.

Sinh viên Nguyễn Minh Anh, ở phường Bắc Giang cho biết: “Em đang là sinh viên năm thứ 3, chuyên ngành Tiếng Anh, Trường Đại học Hà Nội. Việc mở rộng nguồn tuyển giáo viên mở ra con đường vào nghề cho người học ngoài ngành sư phạm như em. Em dự định sẽ học chứng chỉ sư phạm trong thời gian tới để khi tốt nghiệp đại học có thể đủ điều kiện xét tuyển vào ngành Giáo dục”.

Việc mở rộng đối tượng theo Thông tư 91 khắc phục những khó khăn trong việc thu hút nguồn nhân lực vào làm giáo viên, nhất là giáo viên các môn đặc thù như Âm nhạc, Mĩ thuật, Tin học, Tiếng Anh, Giáo dục thể chất… hiện đang thiếu nguồn tuyển, đồng thời rút ngắn thời gian đào tạo, chuẩn bị sớm được nguồn giáo viên, tăng tính linh hoạt của hệ thống đào tạo.

Xuất phát từ thực tiễn thiếu giáo viên hiện nay, đặc biệt là các trường miền núi, vùng khó khăn rất khó tuyển giáo viên các môn Tiếng Anh, Tin học, Bộ Giáo dục và Đào tạo mở rộng cơ hội cho những người không được đào tạo chuyên ngành sư phạm nhưng có nguyện vọng tham gia giảng dạy, nếu đáp ứng các điều kiện về nghiệp vụ, góp phần bổ sung nguồn nhân lực cho ngành Giáo dục. Điểm thuận lợi của quy định mới là mở rộng cơ hội cho sinh viên các ngành đào tạo phù hợp tham gia chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm khi đã hoàn thành ít nhất 70% khối lượng chương trình đào tạo trình độ đại học. Qua đó sử dụng được nguồn nhân lực trẻ, giàu nhiệt huyết. Như vậy nhiều sinh viên từ các ngành khoa học cơ bản như: Toán học, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Địa lí, Ngữ văn, Lịch sử, Tiếng Anh, Tiếng Trung của các trường đại học như: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội hoặc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), Đại học Hà Nội… có thể chuyển hướng sang làm giáo viên.

Hội tụ nền tảng kiến thức, năng lực truyền đạt

Theo ông Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, quy định mới tạo điều kiện mở rộng nguồn tuyển giáo viên. Đây còn là cơ hội kết nối giữa các cơ sở đào tạo sư phạm với trường đại học, học viện chuyên ngành. Các cơ sở đào tạo về âm nhạc, mĩ thuật, công nghệ thông tin, ngoại ngữ có thể cung cấp nguồn nhân lực chuyên môn cho giáo dục phổ thông, trong khi trường đại học sư phạm phát huy thế mạnh về khoa học giáo dục, tâm lý học, phương pháp dạy học và thực hành sư phạm để hoàn thiện năng lực nghề nghiệp cho người học.

 Học sinh tự học tại thư viện Trường Trung học phổ thông Ngô Sĩ Liên.

Học sinh tự học tại thư viện Trường Trung học phổ thông Ngô Sĩ Liên.

Thực tế, nhà giáo cần hội tụ nền tảng kiến thức chuyên môn vững vàng và năng lực sư phạm, kỹ năng truyền thụ kiến thức. Vì vậy, chương trình bồi dưỡng cần chú trọng thực hành nghề nghiệp, thực tập tại trường phổ thông và khả năng vận dụng kiến thức vào các tình huống giáo dục cụ thể. Cô Nguyễn Thị Tuyết, giáo viên Trường Trung học phổ thông Lý Thái Tổ (phường Từ Sơn) chia sẻ: “Chuyển hóa kiến thức chuyên môn bằng nghiệp vụ sư phạm là yếu tố cốt lõi, bảo đảm người học nghiệp vụ sư phạm có điều kiện và năng lực cần thiết khi truyền tải kiến thức cho học trò”.

"Quy định mới tạo điều kiện mở rộng nguồn tuyển giáo viên. Đây còn là cơ hội kết nối giữa các cơ sở đào tạo sư phạm với trường đại học, học viện chuyên ngành. Các cơ sở đào tạo về âm nhạc, mĩ thuật, công nghệ thông tin, ngoại ngữ có thể cung cấp nguồn nhân lực chuyên môn cho giáo dục phổ thông, trong khi trường đại học sư phạm phát huy thế mạnh về khoa học giáo dục, tâm lý học, phương pháp dạy học và thực hành sư phạm để hoàn thiện năng lực nghề nghiệp cho người học" - Ông Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo.

Thời điểm này, Sở Giáo dục và Đào tạo đang triển khai kế hoạch xét tuyển 597 chỉ tiêu nhà giáo trong các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục chuyên biệt năm 2026. Ngoài tuyển dụng đối tượng có bằng đại học chuyên ngành sư phạm, Sở Giáo dục và Đào tạo còn tuyển người có bằng đại học đúng với chuyên ngành cần tuyển và chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm. Thực tế, nhiều giáo viên ở một số trường chuyên, trường trọng điểm chất lượng cao trên địa bàn thành phố được tuyển dụng từ ngành ngoài sư phạm đã phát huy năng lực giảng dạy, trở thành những nhà giáo tiêu biểu. Nhà giáo Phạm Đình Hiệp, giáo viên Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh tốt nghiệp Khoa Vật lí, Trường Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), sau khi được tuyển vào ngành sư phạm, thầy đã trở thành nhà giáo tiêu biểu dẫn dắt học sinh đoạt nhiều huy chương môn Vật lí tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế.

Để phát huy được năng lực sư phạm, trong thời gian tới, việc triển khai Thông tư 91 đòi hỏi các trường đại học sư phạm chủ động đổi mới cách tiếp cận. Các trường đào tạo sư phạm không nên giới hạn vai trò trong mô hình tuyển sinh, đào tạo giáo viên truyền thống mà cần phát huy vị thế là trung tâm phát triển năng lực nghề nghiệp, kết nối nguồn lực tri thức từ nhiều lĩnh vực, bảo đảm yêu cầu thực hành, thực tập và chuẩn đầu ra. Chú trọng đào tạo các học phần nghiệp vụ sư phạm theo hướng tăng thực hành, giảm lý thuyết hàn lâm; các học phần quan trọng như hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, dạy học tích hợp, rèn nghiệp vụ sư phạm.

Ngoài ra, sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo sư phạm và trường phổ thông cần được duy trì xuyên suốt quá trình bồi dưỡng, từ tổ chức kiến tập, thực tập đến hướng dẫn, đánh giá năng lực nghề nghiệp. Đây là điều kiện để chương trình không chỉ đáp ứng yêu cầu về tín chỉ mà thực sự giúp người học hình thành kỹ năng đứng lớp và xử lý các tình huống giáo dục.

Bài, ảnh: Minh Thu

Nguồn Bắc Ninh: https://baobacninhtv.vn/thu-hut-nguon-nhan-luc-vao-nganh-su-pham-postid458423.bbg