Thu ngân sách Lạng Sơn tăng 44,5% sau 9 tháng: Những nguồn thu nào còn dư địa?

Thu ngân sách tăng mạnh, nhưng tiến độ giữa các khu vực còn chênh lệch

Theo báo cáo của Thuế tỉnh Lạng Sơn, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn do đơn vị thực hiện trong 9 tháng năm 2026 đạt 4.300,7 tỉ đồng, bằng 114% dự toán được giao và tăng 44,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Kết quả này cho thấy tiến độ thu ngân sách đạt mức tích cực, vượt dự toán của cả năm theo số liệu được báo cáo.

Tuy nhiên, phía sau mức tăng chung, khả năng đóng góp của từng khu vực kinh tế vẫn có sự khác biệt. Đây là yếu tố cần được theo dõi để đánh giá tính ổn định của nguồn thu và khả năng hoàn thành nhiệm vụ ngân sách trong thời gian còn lại của năm.

Theo cơ quan thuế, thu từ tiền sử dụng đất đã hoàn thành vượt mức dự toán được giao. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp nhà nước trung ương mới đạt 62,3% dự toán, còn khu vực doanh nghiệp nhà nước địa phương đạt 62%.

Sự khác biệt về tiến độ cho thấy không phải tất cả các nguồn thu đều có mức tăng trưởng tương ứng với kết quả chung. Trong khi khoản thu từ đất đã vượt kế hoạch, một số khu vực doanh nghiệp nhà nước vẫn cần tiếp tục rà soát khả năng thực hiện nghĩa vụ ngân sách.

Đáng chú ý, thu từ tiền sử dụng đất là nguồn thu chịu ảnh hưởng bởi tiến độ thực hiện các thủ tục đất đai, đấu giá, giao đất và khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính của các tổ chức, cá nhân.

Vì vậy, để đánh giá mức độ bền vững của kết quả thu, cần xem xét cụ thể cơ cấu nguồn thu, mức đóng góp của từng khoản và khả năng duy trì trong các kỳ tiếp theo.

Theo số liệu được Thuế tỉnh Lạng Sơn công bố, khoản thu từ tiền sử dụng đất chiếm tỉ trọng 26,4% dự toán thu được giao. Tuy nhiên, để xác định chính xác mức đóng góp của khoản thu này vào tổng số thu thực tế 9 tháng, cần có thêm số liệu chi tiết về số thu phát sinh và cơ cấu thu ngân sách.

Doanh nghiệp nhà nước: Những khoản thu cần được theo dõi sát

Ở khu vực doanh nghiệp nhà nước trung ương, nguồn thu ngân sách của Lạng Sơn phụ thuộc chủ yếu vào Công ty Than Na Dương. Từ đầu năm đến nay, doanh nghiệp này đã nộp ngân sách 35,2 tỉ đồng, giảm 24,2 tỉ đồng so với cùng kỳ năm 2025.

Mức giảm này cho thấy đóng góp ngân sách của một doanh nghiệp có vai trò đáng kể trong khu vực thu tương ứng đang thấp hơn cùng kỳ. Tuy nhiên, số liệu hiện có chưa đủ để kết luận nguyên nhân đến từ sự suy giảm hoạt động sản xuất, kinh doanh, thay đổi lợi nhuận hay biến động nghĩa vụ thuế. Những yếu tố này cần được làm rõ khi đánh giá diễn biến nguồn thu.

Với khu vực doanh nghiệp nhà nước địa phương, các đơn vị có số nộp ngân sách gồm Công ty CP Cấp thoát nước Lạng Sơn với 11 tỉ đồng; Công ty CP Chợ Lạng Sơn với 3,7 tỉ đồng; Công ty CP Quản lý và Xây dựng giao thông Lạng Sơn với 1 tỉ đồng.

Đây là những khoản đóng góp cụ thể trong bức tranh thu ngân sách từ khu vực doanh nghiệp nhà nước địa phương. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ vai trò của từng doanh nghiệp, cần đặt số nộp ngân sách bên cạnh quy mô hoạt động, kết quả kinh doanh và nghĩa vụ tài chính phát sinh của mỗi đơn vị.

Trong công tác quản lý thu, việc phân tích theo từng doanh nghiệp, lĩnh vực và sắc thuế có ý nghĩa quan trọng. Cách tiếp cận này giúp cơ quan thuế nhận diện những nguồn thu có khả năng tăng thêm, đồng thời phân biệt rõ khoản thu thấp do đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp với những trường hợp có nguy cơ chậm thực hiện nghĩa vụ ngân sách.

Ông Nguyễn Văn Điều, Trưởng Thuế tỉnh Lạng Sơn, cho biết việc nhận diện cụ thể các nguồn thu, mức độ đóng góp và nguyên nhân tăng, giảm giúp đơn vị đánh giá sát khả năng thực hiện dự toán.

Thay vì chỉ nhìn vào tỉ lệ hoàn thành chung, cơ quan thuế tập trung phân tích theo từng địa bàn, khu vực kinh tế, sắc thuế và khoản thu để xác định nguồn thu còn dư địa, đồng thời làm rõ những yếu tố khiến một số khoản thu chưa đạt tiến độ.

Cuối năm tập trung khai thác dư địa, hạn chế thất thu ngân sách

Trong những tháng cuối năm 2026, Thuế tỉnh Lạng Sơn xác định tiếp tục đánh giá khả năng thực hiện dự toán trên cơ sở kết quả thu của từng địa bàn, khu vực kinh tế, sắc thuế và khoản thu. Trọng tâm là duy trì các nguồn thu có tiến độ tốt, đồng thời xác định rõ nguyên nhân những khoản thu đạt thấp và khả năng phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian còn lại.

Đối với khu vực doanh nghiệp nhà nước trung ương, doanh nghiệp nhà nước địa phương và các sắc thuế có tiến độ thấp, việc rà soát sẽ gắn với tình hình hoạt động của người nộp thuế, đặc điểm từng nguồn thu và khả năng phát sinh nghĩa vụ ngân sách.

Cùng với đó, cơ quan thuế tiếp tục phân tích biến động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp để xác định nguyên nhân tăng, giảm nguồn thu, từ đó lựa chọn giải pháp quản lý phù hợp. Công tác đôn đốc nộp ngân sách, rà soát nợ thuế và kiểm tra tại các lĩnh vực có nguy cơ thất thu, doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế cũng được chú trọng.

Theo lãnh đạo Thuế tỉnh Lạng Sơn, đơn vị chỉ đạo các Thuế cơ sở bám sát tình hình thu trên địa bàn, thường xuyên rà soát tiến độ từng khoản thu và đánh giá khả năng thực hiện dự toán. Việc cập nhật kết quả theo từng địa bàn, khu vực kinh tế, sắc thuế và khoản thu giúp cơ quan thuế chủ động điều chỉnh giải pháp, tập trung vào những nguồn thu còn dư địa.

Với kết quả thu 9 tháng đạt 114% dự toán và tăng 44,5% so với cùng kỳ, nhiệm vụ đặt ra trong thời gian còn lại không chỉ là duy trì đà thu ngân sách mà còn phải làm rõ chất lượng và cơ cấu nguồn thu.

Việc theo dõi sát các khoản thu đã vượt kế hoạch, những khu vực còn chậm tiến độ và các yếu tố có thể làm biến động nghĩa vụ thuế sẽ là cơ sở để cơ quan thuế điều hành công tác thu chủ động hơn, hạn chế thất thu và nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách trên địa bàn.