Thứ trưởng Trương Thanh Hoài làm việc với tỉnh Quảng Trị về triển khai các dự án điện

Hàng loạt dự án nguồn điện quy mô lớn đang được triển khai

Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Trị gửi Bộ Công Thương về tình hình triển khai, Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, địa phương hiện đồng thời triển khai nhiều dự án năng lượng trọng điểm với tổng quy mô hàng chục nghìn MW.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và Quy hoạch tỉnh Quảng Trị điều chỉnh, đến năm 2030, tổng công suất điện gió của địa phương đạt 4.614 MW. Trong đó: 24 dự án đã vận hành với tổng công suất 1.102,2 MW; 34 dự án với 2.805,5 MW đã có trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; 19 dự án với 706,3 MW được bổ sung trong Quy hoạch tỉnh.

Buổi làm việc của đoàn công tác Bộ Công Thương với UBND tỉnh Quảng Trị về các dự án điện trên địa bàn.

Hiện đã có 13 dự án điện gió với tổng công suất 810 MW được chấp thuận nhà đầu tư và đang triển khai; 18 dự án với 1.706 MW đang thẩm định chủ trương đầu tư. Đối với điện mặt trời, Quảng Trị hiện có 3 dự án đã vận hành với tổng công suất 159,2 MW. Theo quy hoạch mới, tỉnh được phân bổ thêm 17 dự án với tổng công suất 1.261 MW, trong đó 680 MW triển khai trước năm 2030. Ở lĩnh vực thủy điện, tổng công suất quy hoạch đạt 703,3 MW; hiện đã có 12 nhà máy với 181,5 MW đưa vào vận hành và 8 dự án với 181 MW đang triển khai đầu tư. Quảng Trị cũng được quy hoạch 215 MW điện sinh khối, 62 MW điện rác cùng nhiều dự án năng lượng mới khác.

Theo UBND tỉnh Quảng Trị, khu vực phía Tây Nam Quảng Trị hiện là vùng có tiềm năng gió rất lớn. Thực tế vận hành cho thấy 23 nhà máy điện gió với tổng công suất 850,2 MW tại khu vực này đang phát huy hiệu quả, tạo tiền đề để tiếp tục phát triển thêm hơn 1.000 MW điện gió trong giai đoạn tới.

Tại buổi làm việc, đại diện Sở Công Thương Quảng Trị cho biết, mặc dù quy mô nguồn điện tăng rất nhanh nhưng hệ thống lưới truyền tải hiện chưa theo kịp tốc độ phát triển.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cùng Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến chủ trì buổi làm việc

Theo đánh giá của Công ty Truyền tải điện 2, nhiều tuyến đường dây 220 kV hiện hữu đã vận hành với mức tải rất cao. Đáng chú ý, đường dây Đồng Hới - Đông Hà mạch 1 đạt 108,3%, còn mạch 2 lên tới 120,3% công suất thiết kế.

Trong khi đó, theo Tổng công ty Điện lực miền Trung, từ nay đến năm 2030 sẽ có thêm khoảng 2.400 MW nguồn điện đấu nối vào lưới 110 kV, nâng tổng công suất lên khoảng 3.000 MW, vượt xa khả năng tiếp nhận của nhiều tuyến đường dây hiện hữu.

UBND tỉnh Quảng Trị cho biết tiến độ của nhiều dự án nguồn điện hiện phụ thuộc hoàn toàn vào việc hoàn thành cụm công trình gồm Trạm biến áp 500 kV Lao Bảo, Trạm cắt 500 kV Quảng Trị 2 và đường dây 500 kV Lao Bảo - Quảng Trị 2, dự kiến đưa vào vận hành cuối năm 2027.

Nhiều kiến nghị được tỉnh Quảng Trị đưa ra

Để thực hiện mục tiêu đưa Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của miền Trung và cả nước, UBND tỉnh Quảng Trị kiến nghị Bộ Công Thương xem xét bổ sung quy hoạch nhiều dự án mới.

Cụ thể, tỉnh đề nghị bổ sung 18 dự án điện gió với tổng công suất 1.396,4 MW, 6 dự án điện gió mở rộng với 185,4 MW, 2 dự án thủy điện tích năng tổng công suất 1.700 MW, bổ sung thêm các dự án điện mặt trời và xem xét đưa Nhà máy nhiệt điện Quảng Trị 2 công suất 1.320 MW vào quy hoạch giai đoạn 2031-2035.

Địa phương cũng kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo EVN, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và Tổng công ty Điện lực miền Trung đẩy nhanh tiến độ các công trình lưới điện truyền tải, đồng thời nghiên cứu đầu tư thêm một trạm biến áp 500 kV phía Bắc tỉnh Quảng Trị nhằm giải tỏa công suất cho hơn 3.000 MW nguồn điện khu vực phía Bắc.

Ông Hồ Xuân Hòe- Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị báo cáo thông tin về các dự án điện trên địa bàn tại buổi làm việc

Bên cạnh đó, Quảng Trị đề xuất nghiên cứu đầu tư hệ thống đường dây truyền tải siêu cao áp một chiều (HVDC) để phục vụ giải tỏa công suất các dự án năng lượng tái tạo trong tỉnh cũng như nguồn điện nhập khẩu từ Lào.

UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, việc tháo gỡ những “điểm nghẽn” về cơ chế và hạ tầng truyền tải sẽ tạo điều kiện để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng sạch, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng của khu vực miền Trung.

Còn nhiều vướng mắc ở hạ tầng truyền tải

Tại buổi làm việc, đại diện các Sở, ngành địa phương đã nêu lên thực tế và một số vướng mắc còn tồn tại liên quan đến hạ tầng lưới điện trên địa bàn tỉnh Quảng Trị và kiến nghị đề xuất các hướng xử lý.

Ông Hoàng Hiếu Trung- Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Trị cho hay, theo đánh giá của ngành điện, hiện nay phần lớn các nguồn điện trên địa bàn đều tập trung tại khu vực phía Tây của tỉnh. Việc phát triển tập trung nguồn điện tại khu vực này đã khiến một số tuyến đường dây 110kV xuất hiện tình trạng quá tải.

Theo Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh cùng các quy hoạch phát triển điện lực liên quan của tỉnh, hệ thống đường dây 110kV về cơ bản đáp ứng yêu cầu phân phối điện. Tuy nhiên, khi bổ sung thêm các nguồn điện mới vào hệ thống, lưới truyền tải 220kV và 500kV có nguy cơ rơi vào tình trạng quá tải.

Ông Nguyễn Tài Anh- Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam báo cáo tại buổi làm việc.

Cụ thể, theo Quy hoạch điện VIII, khu vực có 3 nhà máy điện với tổng công suất khoảng 255MW. Bên cạnh đó, còn khoảng 40 dự án nguồn điện khác dự kiến đấu nối vào lưới 110kV, với tổng công suất khoảng 1.300MW. Như vậy, tổng công suất các nguồn điện trong khu vực lên tới hơn 2.000MW. Với quy mô này, hầu hết các phương án tính toán đều cho thấy hệ thống truyền tải hiện hữu sẽ bị quá tải nếu không được đầu tư, nâng cấp đồng bộ.

Một khó khăn khác là phần lớn các trạm biến áp 110kV hiện nay đều không còn quỹ đất và ngăn lộ dự phòng để mở rộng. Điều này khiến khả năng bổ sung các ngăn lộ mới phục vụ đấu nối các dự án điện trong tương lai gặp nhiều hạn chế, tạo áp lực lớn đối với công tác giải tỏa công suất các nguồn điện.

Đại diện Công ty Điện lực Quảng Trị cho biết, đơn vị cùng Tổng công ty Điện lực miền Trung đã có báo cáo gửi Sở Công Thương về những khó khăn trong quy hoạch lưới điện truyền tải.

Theo đó, trong Quy hoạch điện VIII có nhiều trạm biến áp 220kV và 110kV được định hướng đầu tư theo hình thức xã hội hóa. Tuy nhiên, đến nay vị trí cụ thể của các trạm này vẫn chưa được xác định, đồng thời chưa có phương án chi tiết về đấu nối, phân phối và truyền tải công suất. Điều này gây khó khăn trong việc đánh giá khả năng tiếp nhận và giải tỏa công suất của hệ thống điện.

Từ thực tế trên, Công ty Điện lực Quảng Trị và Tổng công ty Điện lực miền Trung đã đề xuất UBND tỉnh xem xét thuê đơn vị tư vấn chuyên ngành hoặc thành lập tổ tư vấn để nghiên cứu, xác định vị trí các trạm biến áp 220kV xã hội hóa. Trên cơ sở đó, xây dựng phương án kết nối đồng bộ với lưới truyền tải, bảo đảm khả năng tiếp nhận và giải tỏa công suất của các dự án nguồn điện theo quy hoạch.

Đại diện đơn vị cũng cho biết, đối với các dự án đang được lấy ý kiến trong đợt này, việc tính toán quy hoạch buộc phải đưa toàn bộ các nguồn điện dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025 - 2030 vào phương án đánh giá. Tuy nhiên, với hiện trạng lưới điện cũng như quy hoạch phát triển lưới điện giai đoạn 2026 - 2030, hệ thống hiện nay cơ bản chưa có khả năng đáp ứng yêu cầu giải tỏa khối lượng công suất lớn từ các dự án nguồn điện dự kiến đưa vào vận hành trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc về phát triển hệ thống điện trên địa bàn, Ông Nguyễn Tài Anh- Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, tổng công suất nguồn điện của Quảng Trị hiện đạt khoảng 4.600 MW, trong khi phụ tải cực đại của toàn tỉnh chỉ khoảng 566 MW. Điều này cho thấy sản lượng điện phát ra lớn hơn nhiều so với nhu cầu tiêu thụ tại chỗ.

Theo định hướng phát triển, Quảng Trị sẽ trở thành một trong những trung tâm năng lượng lớn của cả nước, với hệ thống lưới điện đầy đủ các cấp điện áp từ 500 kV, 220 kV đến 110 kV. Dự kiến đến năm 2030 tổng công suất nguồn điện đạt khoảng 12.000 MW và tăng lên 17.000 MW vào năm 2035.

Đại diện EVN nhấn mạnh, để truyền tải lượng điện lớn đi các vùng phụ tải, bắt buộc phải sử dụng lưới điện 500 kV. Việc đấu nối các dự án nguồn điện, đặc biệt là điện gió, điện mặt trời và các dự án Quảng Trị 1, Quảng Trị 2, Quảng Trị 3 sẽ được tính toán nhằm bảo đảm hiệu quả truyền tải, tránh đấu nối vào các cấp điện áp không phù hợp.

Ngoài ra, đối với chương trình điện nông thôn, hiện toàn tỉnh còn 19 thôn, bản với 1.416 hộ dân chưa có điện. EVN dự kiến cần khoảng 165 tỷ đồng để đầu tư cấp điện cho các khu vực này. Đây đều là những địa bàn đặc biệt khó khăn, xa trung tâm, tuy nhiên tỷ lệ hộ dân có điện trên địa bàn tỉnh hiện đã đạt 99,84%.

Về tiến độ các dự án nguồn điện, tổ máy số 1 của Dự án Quảng Trị 1 đang trong giai đoạn chạy thử nhưng phát sinh hiện tượng rung trục tại gối số 1 và số 2. EVN đã mời các chuyên gia của Doosan và Hyundai phối hợp xử lý, dự kiến hoàn thành sau khoảng hai tuần. Trong thời gian chạy thử, theo yêu cầu điều độ của Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (NSMO), tổ máy vẫn nhiều thời điểm duy trì phát ổn định khoảng 350 MW để hỗ trợ cung ứng điện cho miền Bắc. Sau khi khắc phục, tổ máy sẽ nâng công suất lên 600 MW.

Đối với tổ máy số 2, tiến độ đang được đẩy nhanh, dự kiến hoàn thành lắp đặt trong tháng 10 và chạy thử vào tháng 12. EVN khẳng định tiến độ tổng thể của dự án vẫn được giữ nguyên; những vướng mắc còn lại về giải phóng mặt bằng liên quan đất quốc phòng không ảnh hưởng đến quá trình chạy thử của nhà máy.

Trong khi đó, Dự án Quảng Trị 2 đã hoàn tất ký kết hợp đồng và các nhà thầu Toyo cùng Lilama đang triển khai thực hiện. Dự án Quảng Trị 3 dự kiến trình thẩm định trong tháng 7; theo quy định mới, đây là dự án cấp đặc biệt nên thuộc thẩm quyền thẩm định của Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công Thương).

Đối với các dự án lưới điện 500 kV và 220 kV, EVN cho biết việc chậm khởi công chủ yếu do phải thực hiện đầy đủ các bước theo quy định, từ lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, thẩm định, đấu thầu đến lựa chọn nhà thầu. Công tác chuẩn bị cơ bản hoàn thành trong tháng 6, dự kiến phát hành hồ sơ mời thầu trong tháng 7 và khởi công sau khi hoàn tất lựa chọn nhà thầu vào khoảng tháng 8 hoặc tháng 9.

Theo EVN, Quảng Trị là địa phương có nguồn điện lớn hơn phụ tải nên hệ thống truyền tải chủ yếu làm nhiệm vụ giải tỏa công suất đi các khu vực khác. EVN đang phối hợp với Viện Năng lượng hoàn thiện phương án kết nối, cân bằng nguồn - tải và các điểm đấu nối với hệ thống điện quốc gia.

Đối với dự án đường dây truyền tải điện một chiều điện áp cao (HVDC), EVN cho biết dự án đã được đưa vào Quy hoạch điện VIII nhưng đang tiếp tục nghiên cứu để xác định điểm đầu, điểm cuối cũng như lựa chọn công nghệ phù hợp giữa VSC và LCC. Dự kiến trước ngày 15/7 sẽ hoàn thiện phương án trình Bộ Công Thương. Hai chương trình hỗ trợ kỹ thuật từ Vương quốc Anh và Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) đang tham gia đánh giá nhằm lựa chọn giải pháp tối ưu.

EVN cũng kiến nghị tỉnh Quảng Trị tiếp tục hỗ trợ đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng dự án đường dây 500 kV Hải Lăng - Quảng Trị; phối hợp bảo đảm hành lang an toàn lưới điện, tăng cường thực hiện các giải pháp tiết kiệm điện và hỗ trợ phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với các dự án truyền tải.

Tại buổi làm việc, đại diện Viện Năng lượng - Bộ Công Thương cũng đã trao đổi thêm về thông tin các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hiệu quả kinh tế các dự án về năng lượng tái tạo trên địa bàn.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đưa tổ máy số 2 của Dự án Quảng Trị 1 vào vận hành thương mại sớm hơn kế hoạch nếu đủ điều kiện. Đồng thời khẳng định quan điểm “lưới điện truyền tải phải đi trước một bước”, bởi các dự án nguồn điện có thể hoàn thành chỉ trong khoảng hai năm, trong khi một dự án truyền tải 500 kV thường mất từ 3 - 5 năm để đầu tư. Nếu hạ tầng truyền tải không được chuẩn bị trước sẽ dẫn đến tình trạng có nguồn điện nhưng không thể giải tỏa công suất.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài phát biểu kết luận tại buổi làm việc

"Bộ Công Thương cũng đang xây dựng danh mục các dự án lưới điện truyền tải cấp bách trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, tạo cơ chế đẩy nhanh tiến độ đầu tư. Theo đánh giá, hầu hết các đường dây và trạm biến áp trong khu vực hiện đều đang vận hành ở mức tải khoảng 90 - 95%, gần như không còn dự phòng, cho thấy việc đầu tư hạ tầng truyền tải đi trước là yêu cầu tất yếu để đáp ứng sự phát triển mạnh của các nguồn điện tại Quảng Trị"- Thứ trưởng Trương Thanh Hoài cho hay.

Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho hay, đầu tiên cần rà soát và triển khai các dự án điện lực, nguồn điện và lưới điện để thực hiện theo Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh . Đồng thời, rà soát, đánh giá lại các quy hoạch để có thể thay đổi, thay thế, bổ sung, điều chỉnh và cập nhật. Bộ Công Thương cũng đánh giá rất cao sự chủ động và nỗ lực của tỉnh Quảng Trị khi đã có sự quyết liệt trong việc thúc đẩy các dự án điện lực trên địa bàn. Đánh giá rất cao tiềm năng phát triển điện lực của tỉnh và cơ bản ủng hộ, đồng thuận các đề xuất của tỉnh.

Theo Thứ trưởng Trương Thanh Hoài, đến thời điểm hiện tại, tỷ lệ kết quả thực hiện đạt dưới 50% (chỉ khoảng từ 23% đến 25%). Do đó, trong giai đoạn đến năm 2030, khối lượng công việc cần thực hiện còn rất nhiều.

Đối với một số dự án cụ thể, đối với dự án điện lưới Quảng Trạch, Thứ trường Bộ Công Thương yêu cầu đi vào vận hành sớm, cố gắng đạt tiến độ mục tiêu vào tháng 12 năm sau (tháng 12/2026). Đối với Dự án LNG Quảng Trạch 1 và Quảng Trạch 2, yêu cầu địa phương phối hợp với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) để triển khai các bước tiếp theo.