Thủ tướng chỉ thị siết tiết kiệm điện, thúc đẩy điện mặt trời mái nhà
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, nhằm chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung điện, đồng thời thúc đẩy sử dụng năng lượng bền vững trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng tăng cao.
Phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng tiêu thụ trong năm 2026
Chỉ thị nêu rõ, để bảo đảm cân đối cung – cầu điện trong năm 2026 và các năm tiếp theo, các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty nhà nước cùng toàn thể tổ chức, cá nhân cần khẩn trương triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả các giải pháp tiết kiệm điện, quản lý nhu cầu sử dụng điện cũng như phát triển nguồn điện tại chỗ, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN).
Theo mục tiêu được đề ra, cả nước phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm 2026. Đáng chú ý, trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7, mức tiết kiệm điện cần đạt tối thiểu 10% nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.

Một hệ thống điện mặt trời mái nhà.
Bên cạnh đó, Chỉ thị yêu cầu triển khai mạnh mẽ các chương trình quản lý nhu cầu điện, bao gồm điều chỉnh phụ tải và dịch chuyển phụ tải (DSM/DR). Mục tiêu đặt ra là tiết giảm tối thiểu 3.000MW công suất phụ tải trong các khung giờ cao điểm khi hệ thống điện có nguy cơ mất cân đối cung – cầu.
Song song với các giải pháp tiết kiệm, Chính phủ cũng nhấn mạnh việc huy động tối đa các nguồn điện tại chỗ và nguồn điện dự phòng từ các cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Việc tăng cường sử dụng nguồn điện tự cung này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực cung ứng từ hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong những thời điểm cao điểm.
Đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà
Một trong những nội dung trọng tâm của Chỉ thị là thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản, tự tiêu thụ. Việc lắp đặt ĐMTMN được ưu tiên tại các cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình.
Đáng chú ý, Chỉ thị khuyến khích kết hợp lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện, đồng thời giảm phụ tải trong giờ cao điểm. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp tối ưu hóa hiệu quả của điện mặt trời, nhất là trong bối cảnh phụ tải điện có sự biến động lớn theo thời gian.
Theo kế hoạch, mỗi năm phấn đấu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng ĐMTMN. Đồng thời, tổng công suất điện mặt trời mái nhà phát triển mới được kỳ vọng đạt khoảng 20% công suất lắp đặt theo kế hoạch giai đoạn 2026–2030 của các địa phương.
Xây dựng kế hoạch hành động cụ thể
Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và ban hành kế hoạch hành động năm 2026 về sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và phát triển ĐMTMN.
Các kế hoạch này phải xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm điện, lộ trình thực hiện và trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị. Đặc biệt, kết quả thực hiện sẽ được gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu, qua đó nâng cao trách nhiệm trong tổ chức triển khai.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện. Những trường hợp vi phạm quy định về sử dụng điện gây lãng phí sẽ bị phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm theo quy định. Việc báo cáo kết quả thực hiện cũng phải được tiến hành định kỳ hoặc đột xuất để bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả.
Siết chặt sử dụng điện tại cơ quan, doanh nghiệp và hộ gia đình
Chỉ thị yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm các giải pháp tiết kiệm điện, đặc biệt trong giờ cao điểm. Các cơ quan công sở cần xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện theo quý, rà soát và loại bỏ các thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất thấp, đồng thời ưu tiên đầu tư, mua sắm thiết bị có hiệu suất năng lượng cao.
Việc ứng dụng công nghệ số trong giám sát và quản lý tiêu thụ điện cũng được khuyến khích nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Ngoài ra, nội dung tiết kiệm điện cần được phổ biến sâu rộng tới toàn thể cán bộ, công chức, người lao động và được đưa vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng cũng như kỷ luật nội bộ.
Đối với chiếu sáng công cộng và chiếu sáng quảng cáo, các nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại, tòa nhà văn phòng và chung cư phải thực hiện tắt hoặc giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng trang trí ngoài trời trong khung giờ cao điểm buổi tối theo yêu cầu của ngành điện.
Với khu vực hộ gia đình, Chính phủ khuyến khích lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ năng lượng để chủ động nguồn điện, đồng thời giảm chi phí sinh hoạt. Bên cạnh đó, việc sử dụng các thiết bị năng lượng tái tạo như hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời cũng được khuyến khích nhân rộng.
Các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, được yêu cầu xây dựng kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả ngay từ đầu năm 2026 và duy trì thường xuyên trong các năm tiếp theo.
Mục tiêu tiết kiệm điện cần được lồng ghép vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và chiến lược quản lý năng lượng của doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng cao.
Khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN
Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn triển khai, đồng thời kịp thời tham mưu các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Bộ Công Thương cũng có trách nhiệm tổng hợp kết quả thực hiện trên phạm vi cả nước, bảo đảm đạt mục tiêu khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN, hoặc tổng công suất phát triển đạt 20% kế hoạch giai đoạn 2026–2030.
Bên cạnh đó, Bộ được giao nghiên cứu, đề xuất Chính phủ và Thủ tướng ban hành các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và huy động nguồn điện dự phòng từ các tổ chức, doanh nghiệp.
Đồng thời, Bộ tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính, NHNN Việt Nam và các cơ quan liên quan để hoàn thiện chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện, phù hợp với điều kiện kinh tế và khả năng ngân sách trong từng giai đoạn.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng và ban hành hướng dẫn về phương pháp xác định, đo lường, kiểm tra và xác minh sản lượng điện tiết kiệm. Hệ thống phương pháp này phải bảo đảm tính thống nhất, minh bạch, khả thi, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong tổ chức thực hiện, dự kiến hoàn thành trong năm 2026.












