Thủ tướng: Cơ cấu lại hệ thống phân phối xăng dầu, cắt giảm tối đa khâu trung gian

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan về việc cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu. Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc.

Ngày 11/9/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan về việc cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng dầu.

Tham dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, đại diện các hiệp hội, tập đoàn trong lĩnh vực xăng dầu.

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc họp, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo Bộ Công Thương tập trung sửa đổi quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu và các nghị định, văn bản liên quan. Ngay từ đầu nhiệm kỳ này, tại buổi làm việc đầu tiên với Bộ Công Thương, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo “tập trung triển khai ngay việc rà soát, kiện toàn hệ thống phân phối xăng dầu theo hướng cắt giảm tối đa các khâu trung gian, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong quý 2/2026".

Các Phó Thủ tướng cũng có nhiều chỉ đạo và Bộ Công Thương đã cơ bản tiếp thu, hoàn thiện các quy định về hệ thống phân phối xăng dầu tại dự thảo. Đến nay, Nghị định đã qua nhiều lần lấy ý kiến thành viên Chính phủ. Bộ Công Thương đã nghiên cứu sửa đổi cơ chế kinh doanh xăng dầu, trong đó đề xuất sắp xếp lại các loại hình thương nhân nhập khẩu, phân phối, bán lẻ, giảm thủ tục, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và đổi mới cơ chế điều hành giá.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung báo cáo, thảo luận về các nội dung: Tổ chức lại hệ thống phân phối, cắt giảm các khâu trung gian; phân định rõ trách nhiệm, chức năng, nhiệm vụ giữa khâu tạo nguồn và khâu phân phối, bán lẻ, giảm triệt để yếu tố trung gian không cần thiết, tăng hiệu quả, giảm giá; ứng dụng khoa học, công nghệ trong các khâu, bảo đảm thị trường thông suốt, không biến động và thiếu hụt nguồn cung; tiếp tục đổi mới cơ chế giá theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước; các cơ chế, biện pháp, công cụ bảo đảm nguồn cung, kể cả lúc thị trường biến động, sử dụng và vận hành Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề cho sự ổn định và mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, các lĩnh vực đầu vào thiết yếu như xăng dầu phải đổi mới căn bản dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm giảm chi phí, góp phần nâng cao hiệu quả, năng suất, cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng khẳng định: “Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, thiết yếu, đầu vào của nền kinh tế, tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân và kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Vừa qua, trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, chúng ta đã tiến hành những biện pháp rất mạnh về ngân sách, thuế, quản lý thị trường xăng dầu, bảo đảm cung ứng và kiểm soát được giá, nếu không có những biện pháp này thì tác động sẽ rất lớn lên giá cả và ổn định kinh tế vĩ mô”.

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ những bất cập, tồn tại và nguyên nhân như: Còn phụ thuộc rất nhiều vào thị trường quốc tế và diễn biến của thị trường quốc tế; quy định của pháp luật, cơ chế điều hành còn những bất cập nên khi thị trường biến động, nguồn cung bị gián đoạn và gây thiếu hụt cục bộ; tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu chưa hợp lý, số lượng thương nhân đầu mối nhiều nhưng không mạnh, năng lực tạo nguồn hàng rất hạn chế, nhiều khâu trung gian, làm tăng chi phí đầu vào, giảm hiệu quả; vẫn còn tình trạng găm hàng, đầu cơ, mua bán lòng vòng, nhập lậu, vừa qua đã phát hiện nhiều vi phạm trong các khâu.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc. Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc.

Thủ tướng nhấn mạnh việc sửa đổi Nghị định 83 phải thực chất, không chỉ thay đổi tên gọi, hình thức tổ chức; phải cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, kiểm soát và điều tiết được giá, giảm chi phí, xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng chủ thể, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng; khắc phục triệt để các bất cập, không để lợi ích nhóm, gian lận, trục lợi.

Thủ tướng nêu rõ: “Tinh thần chung, mục tiêu cuối cùng là phải xây dựng được một hệ thống ít khâu trung gian hơn, minh bạch hơn, cạnh tranh hơn, bảo đảm nguồn cung tốt hơn trong mọi tình huống. Bảo đảm các quy định sau khi ban hành phải khả thi, ổn định, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước”.

Để sớm hoàn thiện dự thảo Nghị định mới, Thủ tướng chỉ đạo các nhóm nhiệm vụ cụ thể:

Thứ nhất: Về tổ chức hệ thống phân phối xăng dầu: Phân định rõ chức năng giữa khâu tạo nguồn và khâu hạ nguồn; triệt để xóa bỏ tình trạng mua bán lòng vòng; ràng buộc trách nhiệm cung ứng đến tận hệ thống bán lẻ, không để đứt gãy cục bộ kể cả khi thị trường biến động.

Thứ hai: Về thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu: Rà soát điều kiện cấp phép gắn liền với năng lực thực tế (tài chính, kho cảng, dự trữ, tạo nguồn) thay vì chỉ dựa vào tiêu chí hình thức; có cơ chế phù hợp với doanh nghiệp nhà nước; tổ chức lại hệ thống phân phối, bán lẻ và ứng dụng công nghệ để kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ.

Thứ ba: Về cơ chế điều hành giá xăng dầu: Vận hành theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước, nhất là trong trường hợp có biến động. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát kỹ các quy định về công thức giá, chi phí kinh doanh, lợi nhuận, kê khai và công bố giá; bảo đảm vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiết giảm chi phí, cạnh tranh giảm giá, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng vị trí thị trường để hình thành mức giá bất hợp lý.

Thứ tư: Về bảo đảm nguồn cung, dự trữ và Quỹ Bình ổn giá xăng dầu: Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn cung, dự trữ lưu thông và các công cụ bình ổn thị trường theo quy định của pháp luật về giá, bảo đảm Nhà nước có đủ công cụ can thiệp khi thị trường có biến động bất thường. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, xây dựng đầy đủ quy định chuyển tiếp và lộ trình áp dụng phù hợp, không phát sinh khoảng trống pháp lý, nhất là đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định, tiếp tục làm việc với các doanh nghiệp, hiệp hội, lấy ý kiến nhân dân, doanh nghiệp, chuyên gia… với tinh thần cầu thị, trình ban hành sớm Nghị định, chậm nhất trong đầu tháng 10/2026.