Thủ tướng Italy thất bại trong cuộc trưng cầu cải cách tư pháp
Cử tri Italy đã bác bỏ mạnh mẽ kế hoạch cải cách tư pháp chủ chốt do Thủ tướng Giorgia Meloni đề xuất. Đây là giáng đòn vào liên minh cánh hữu của bà trước cuộc tổng tuyển cử dự kiến diễn ra vào năm tới.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni vận động cho cuộc trưng cầu dân ý về tư pháp ngày 12/3. Ảnh: BBC
Kết quả kiểm phiếu sau cuộc trưng cầu dân ý ngày 22-23/3 cho thấy, phe phản đối giành gần 54% số phiếu, trong khi chỉ có 46% ủng hộ đề xuất sửa đổi hiến pháp và cải tổ hệ thống tư pháp độc lập của Italy.
“Người dân Italy đã quyết định và chúng tôi tôn trọng quyết định này”, bà Meloni viết trên mạng xã hội. Bà cho biết lấy làm tiếc vì “cơ hội bị bỏ lỡ để hiện đại hóa Italy”, nhưng khẳng định thất bại này không làm thay đổi cam kết tiếp tục điều hành đất nước và bà không có ý định từ chức.
Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt gần 60%, cao hơn nhiều so với dự đoán. Chiến dịch vận động căng thẳng đã bộc lộ mâu thuẫn sâu sắc giữa liên minh cánh hữu cầm quyền và giới thẩm phán, để lại những chia rẽ kéo dài.
Nội dung cải cách gây tranh cãi
Đề xuất trưng cầu dân Italy nhằm tách riêng lộ trình nghề nghiệp giữa thẩm phán và công tố viên, đồng thời chia cơ quan tự quản của ngành tư pháp thành hai bộ phận, với thành viên được chọn bằng hình thức bốc thăm thay vì bầu cử. Chính phủ cho rằng điều này giúp tăng trách nhiệm giải trình và hạn chế ảnh hưởng của các phe phái mang động cơ chính trị.
Tuy nhiên, ngay cả Chính phủ cũng thừa nhận các thay đổi này không giải quyết được vấn đề lớn nhất của Italy: hệ thống pháp lý chậm chạp kéo dài, gây ảnh hưởng đến nền kinh tế.
Hiến pháp Italy, được xây dựng sau Chiến tranh thế giới thứ hai, với thiết kế để phân tán quyền lực và yêu cầu sự đồng thuận rộng rãi đối với bất kỳ sửa đổi nào. Điều này khiến nhiều nỗ lực cải cách trước đây đều thất bại.
Áp lực đối với Thủ tướng
Thất bại này làm suy giảm hình ảnh “người luôn chiến thắng” của bà Meloni sau bốn năm liên tiếp đạt kết quả thuận lợi trong nhiều cuộc bầu cử địa phương và quốc gia.
Cựu thủ tướng Matteo Renzi, người từng từ chức năm 2016 sau khi thua trưng cầu dân Italy cải cách hiến pháp, nhận định rằng khi một nhà lãnh đạo mất “hào quang”, sự nghi ngờ sẽ gia tăng và họ không thể giả vờ mọi thứ vẫn bình thường.
Ngược lại, kết quả này có thể tạo động lực mới cho phe trung tả vốn bị chia rẽ. Hai lực lượng đối lập lớn là Đảng Dân chủ Italy và Phong trào 5 Sao có thể thúc đẩy hình thành liên minh rộng rãi nhằm đối đầu khối bảo thủ.
Lãnh đạo Phong trào 5 Sao và cựu thủ tướng Giuseppe Conte tuyên bố: “Chúng ta đã làm được! Hiến pháp muôn năm”.
Thất bại mới nhất khiến bà Meloni đối mặt áp lực trong nước khi nền kinh tế tăng trưởng trì trệ và môi trường quốc tế phức tạp. Nó cũng có thể làm suy yếu vị thế của bà tại châu Âu, nơi trước đây bà được xem là nhà lãnh đạo có khả năng trụ vững đáng chú ý.
Tin nóng
Vụ va chạm tại sân bay LaGuardia, Mỹ khiến cơ trưởng và cơ phó tử nạn, trong khi dữ liệu ban đầu cho thấy khả năng sai sót nghiêm trọng trong điều phối không lưu.
Tối 23/3 theo giờ địa phương, với tỷ lệ bỏ phiếu 54 - 45, Thượng viện Mỹ đã chính thức phê chuẩn Thượng nghị sĩ Markwayne Mullin, đại diện đảng Cộng hòa tại bang Oklahoma, đảm nhiệm chức Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS), thay thế bà Kristi Noem, trong bối cảnh cơ quan liên bang này đang đối diện khủng hoảng kéo dài do tình trạng đóng cửa vì không có ngân sách.
Nhiều cuộc tấn công tên lửa từ phía Iran đã nhắm vào các mục tiêu ở miền Bắc, miền Trung và miền Nam Israel đầu ngày 24-3.
Nhà lãnh đạo Kim Jong Un khẳng định vị thế quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân của Triều Tiên là không thể thay đổi, cảnh báo Hàn Quốc sẽ phải nhận hậu quả nếu khiêu khích.
Một vụ nổ và hỏa hoạn lớn đã xảy ra tại nhà máy lọc dầu Port Arthur của hãng Valero Energy ở bang Texas (Mỹ), tạo ra những cột khói đen dày đặc bốc cao lên bầu trời và buộc chính quyền ban hành lệnh 'trú ẩn tại chỗ' đối với cư dân ở phía Tây thành phố Port Arthur.
Quân đội Israel phát hiện thêm loạt tên lửa từ Iran, yêu cầu người dân khẩn cấp vào nơi trú ẩn. Video lan truyền cho thấy hệ thống phòng không đánh chặn dồn dập trên bầu trời Tel Aviv.
Tin mới
Các tàu giả dạng tàu chở dầu - vốn đã được đưa đi tháo dỡ từ nhiều năm trước - được ghi nhận đã di chuyển qua eo biển Hormuz trong những ngày gần đây.
Một vụ nổ xảy ra tại nhà máy lọc dầu của Valero Energy ở Port Arthur, bang Texas, đã buộc giới chức phát cảnh báo khẩn, yêu cầu người dân khu vực lân cận trú ẩn tại chỗ và tuân thủ hướng dẫn an toàn.
Truyền thông Israel hôm thứ Hai đưa tin, Mỹ đã ấn định ngày 9/4 là ngày có thể chấm dứt cuộc xung đột đang diễn ra với Iran, trong bối cảnh kỳ vọng về các cuộc đàm phán sắp tới giữa hai bên.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Washington vào tuần trước để đến Florida, chấm dứt cuộc chiến với Iran dường như là điều cuối cùng ông nghĩ tới.
Chủ tịch Quốc hội Iran - Mohammad Baqer Qalibaf - đang đóng vai trò ngày càng quan trọng khi các cuộc tấn công liên tục của Israel và Mỹ làm suy yếu giới lãnh đạo chính trị của Iran.
Mỹ ngày 23.3 đã điều động lực lượng Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tới các sân bay trên toàn quốc nhằm hỗ trợ rà soát vì thiếu nhân viên an ninh ở đây.
Dù nhiều lãnh đạo cấp cao thiệt mạng sau các đòn không kích Mỹ - Israel, Iran vẫn duy trì vận hành nhờ cấu trúc quyền lực đa tầng, thích ứng nhanh.
Ngày 23/3 (giờ Mỹ), các quan chức địa phương tại Texas đã cảnh báo cư dân gần nhà máy lọc dầu Valero ở thành phố Port Arthur phải trú ẩn tại chỗ ngay lập tức sau khi xảy ra vụ nổ lớn.