Thủ tướng Lê Minh Hưng: Giữ vững kỷ luật đầu tư công

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Ảnh: VGP

Phát biểu chỉ đạo và kết luận Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ, Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị Trung ương 2 đã nhấn mạnh yêu cầu về tăng cường hiệu quả kinh tế - xã hội của các dự án đầu tư công; đồng thời chỉ rõ trách nhiệm của Bộ trưởng, Bí thư, Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong triển khai các nhiệm vụ; đây là những chỉ đạo rất quan trọng của Trung ương và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ xác định đầu tư công là một nhiệm vụ chính trị rất quan trọng của năm 2026 và cả nhiệm kỳ; là công cụ điều hành vĩ mô; là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số; phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại và mở ra không gian phát triển mới cho đất nước.

Đầu tư công phải thực sự giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt, lan tỏa đầu tư toàn xã hội; phải là vốn mồi để huy động các nguồn lực xã hội; phải tạo ra công trình, dự án có giá trị sử dụng thực chất, hiệu quả; thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, tạo công ăn việc làm, sinh kế cho người dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công; thực hiện hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội khi phân bổ vốn đầu tư công theo đúng Kết luận 18 của Trung ương.

Về tình hình giải ngân đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao 7 Bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt cao hơn mức bình quân chung cả nước.

Đồng thời, nghiêm khắc phê bình 28 Bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước.

Thủ tướng cho biết, kết quả giải ngân đầu tư công đã được công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và sẽ được tiếp tục công khai hằng tháng; các Bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo các địa phương phải nghiêm túc nhìn nhận, rà soát, chỉ đạo rất quyết liệt, cụ thể cả về tiến độ, chất lượng để có chuyển biến ngay lập tức.

Về khó khăn, thách thức, Thủ tướng cho rằng, đầu tư công vẫn còn dàn trải, chưa chú trọng đúng mức đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội và hạch toán kinh tế tổng thể; vẫn còn tình trạng chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ, nguồn nguyên vật liệu không bảo đảm, công tác phối hợp chưa đồng bộ, vai trò người đứng đầu có lúc chưa được phát huy ở mức cao nhất; giải ngân chậm, giải ngân không hết vốn đã trở thành vấn đề kéo dài và phải có biện pháp mạnh để xử lý các tồn tại, hạn chế.

Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt, hiệu quả các Nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công với quyết tâm chính trị cao hơn rất nhiều.

Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động, chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí, Thủ tướng yêu cầu.

Mọi quyết định đầu tư, phân bổ vốn cần phải thực hiện hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư; kết quả giải ngân vốn đầu tư công của Bộ, cơ quan, địa phương là một trong các tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ theo Quy định 366-QĐ/TW của Bộ Chính trị, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh, phải giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính và kỷ luật đầu tư công; phát huy cao nhất tinh thần quyết tâm, nỗ lực và hành động quyết liệt trong toàn hệ thống. Đề cao hơn nữa vai trò người đứng đầu các Bộ, cơ quan, đơn vị, người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương; phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Thay thế ngay Ban Quản lý dự án, nhà tư vấn, nhà thầu, những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém, hạn chế về năng lực chuyên môn và trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu; kiên quyết xử lý các hành vi sai phạm, tiêu cực trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công.

Thủ tướng chỉ đạo làm tốt hơn nữa công tác chuẩn bị đầu tư; lập kế hoạch giải ngân đối với từng dự án; kịp thời điều chuyển vốn đối với các dự án không có khả năng giải ngân hoặc giải ngân không hết sang các dự án có khả năng giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn.

Chủ động kiểm tra, đôn đốc, xử lý vướng mắc phát sinh ngay tại đơn vị, công trường; xác định những tồn tại, yếu kém ở từng khâu trong chỉ đạo, điều hành, quản lý đến tổ chức thực hiện ở từng dự án, từng địa bàn để nhanh chóng có giải pháp xử lý vướng mắc.

Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Ảnh: VGP

Giao nhiệm vụ từng Bộ, ngành, Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, cùng các cơ quan sớm nghiên cứu, xây dựng dự án Luật hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách Nhà nước, sửa đổi Luật Đấu thầu, trình Quốc hội ngay tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI; tiếp tục rà soát các vướng mắc trong thể chế, cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công, nhất là các quy định về đấu thầu, xây dựng, đất đai...

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư công theo hướng tinh gọn, minh bạch, nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án, giảm chi phí tuân thủ cho các chủ thể tham gia. Cùng với đó, tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc liên quan đến đầu tư công trong triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, các địa phương sắp xếp, bố trí cán bộ có đủ năng lực chuyên môn, nhất là đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Bộ Xây dựng và các địa phương chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, nhà thầu tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án quan trọng, trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực giao thông vận tải. Khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư, nhất là tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc Nam, các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc.

Các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo, Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Công an, Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các Bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thiện các văn bản quy phạm phát luật và hướng dẫn triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia; khẩn trương hoàn thiện phương án phân bổ vốn năm 2026 của từng chương trình; các địa phương bố trí đủ vốn ngân sách tham gia.

Trong tháng 4/2026, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện hướng dẫn về tiêu chí, quy trình đối với việc đầu tư, chi ngân sách cho các dự án khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trong tháng 5/2026, hoàn thành việc rà soát, hoàn thiện cơ chế tài chính, kinh phí cho phát triển công nghệ chiến lược.

Bộ Xây dựng chủ động đôn đốc, phối hợp với địa phương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, dự báo biến động giá cả để kịp thời xử lý theo thẩm quyền và báo cáo, đề xuất giải pháp điều hành phù hợp với tình hình thực tế nếu vượt thẩm quyền; hướng dẫn cụ thể về phương thức điều chỉnh giá hợp đồng, hoàn thành trước 10/5, bảo đảm minh bạch, tuân thủ quy định của pháp luật, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và hài hòa lợi ích.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của năm 2026. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.