Nông dân ứng phó với giá phân bón tăng đột biến

“Gồng mình” trước áp lực chi phí

Diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến thị trường phân bón toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tính chung quý I-2026, giá một số loại phân bón chủ yếu, như: Urê Trung Quốc đạt 510.300 đồng/bao, tăng 26.100 đồng/bao; DAP Trung Quốc đạt 885.300 đồng/bao, tăng 90.000 đồng/bao; NPK 20-20-15+TE quốc tế đạt 1.191.000 đồng/bao, tăng 91.000 đồng/bao so với cùng kỳ năm trước.

Giá phân bón tăng khiến nông dân gặp nhiều khó khăn. Ảnh: PV

Dự báo, thời gian tới, giá phân bón trong nước tiếp tục tăng nếu xung đột tại Trung Đông không có dấu hiệu hạ nhiệt, nguồn cung tiếp tục bị thắt chặt bởi chi phí logistic tăng.

Thực tế tại nhiều vùng sản xuất cho thấy, giá phân bón tăng, khiến nông dân gặp nhiều khó khăn. Chi phí đầu vào tăng nhanh, trong khi giá nông sản giảm, khiến lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Để ứng phó trước áp lực chi phí phân bón gia tăng, bà Lê Thị Thảo (xã Dân Hòa) cho biết, gia đình buộc phải cắt giảm lượng phân bón sử dụng để tiết kiệm chi phí sản xuất. Tuy nhiên, bà Lê Thị Thảo cũng thừa nhận, việc này tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến năng suất cây trồng. “Giảm phân thì sợ lúa không đạt năng suất, còn giữ mức bón như cũ thì chi phí quá cao. Chưa kể lúa sinh trưởng, phát triển tốt còn phụ thuộc thời tiết”, bà Thảo chia sẻ.

Sự chênh lệch giữa chi phí và giá bán khiến người nông dân gần như không có lãi, thậm chí thua lỗ. Ảnh: PV

Còn theo ông Đặng Văn Phúc (xã Bát Tràng), giá phân bón từ đầu năm 2026 đã tăng từ khoảng 370.000 đồng lên gần 500.000 đồng cho mỗi bao 25kg, khiến chi phí sản xuất nông nghiệp của gia đình đội lên đáng kể. Trong khi đó, giá rau xanh, đặc biệt là các loại rau ăn lá, lại giảm xuống chỉ còn khoảng 4.000 đồng/kg, thấp hơn so với trước đây. “Sự chênh lệch giữa chi phí và giá bán, khiến người nông dân gần như không có lãi, thậm chí thua lỗ. Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và làm giảm động lực sản xuất nông nghiệp”, ông Đặng Văn Phúc bày tỏ.

Nhiều hợp tác xã nông nghiệp đã chủ động thực hiện các giải pháp ứng phó để duy trì hoạt động sản xuất. Ảnh: PV

Trước áp lực chi phí đầu vào tăng cao, đặc biệt là giá phân bón nhập khẩu, nhiều hợp tác xã nông nghiệp cũng đã chủ động thực hiện các giải pháp ứng phó để duy trì hoạt động sản xuất. Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Hương Ngải (xã Tây Phương) Nguyễn Đỗ Ban cho biết, đơn vị đã triển khai nhiều chiến lược thích ứng linh hoạt, như: Chuyển dần sang sử dụng phân bón hữu cơ và tăng cường tận dụng các nguồn phân bón sẵn có tại địa phương, nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Bên cạnh đó, hợp tác xã cũng chú trọng tối ưu hóa khâu logistics, đồng thời thu hẹp bán kính cung ứng để cắt giảm chi phí vận chuyển. Những giải pháp này không chỉ giúp giảm áp lực chi phí, mà còn góp phần hướng đến sản xuất bền vững, nâng cao hiệu quả kinh tế cho các thành viên trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

Triển khai các giải pháp ứng phó, hỗ trợ

Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam Nguyễn Trí Ngọc nhận định, việc thị trường phân bón trong nước chịu tác động từ biến động toàn cầu là điều không thể tránh khỏi khi Việt Nam đã hội nhập sâu rộng với khoảng 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Những tác động tiêu cực từ xung đột tại Trung Đông đặt ra yêu cầu phải xây dựng kịch bản ứng phó dài hạn. Trong đó, việc nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón và giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài là yếu tố then chốt...

Các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc sử dụng phân bón hữu cơ. Ảnh: PV

Trong bối cảnh giá phân bón tăng cao, nhiều doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước đã chủ động tăng công suất, thậm chí vận hành vượt công suất thiết kế, nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường, chia sẻ khó khăn với nông dân. Đại diện một doanh nghiệp sản xuất DAP cho biết, chi phí đầu vào tăng mạnh do gián đoạn chuỗi cung ứng, khiến giá thành sản xuất tăng khoảng 1,97 triệu đồng/tấn, tương đương mức tăng 12%. Dù vậy, doanh nghiệp chỉ điều chỉnh giá bán ở mức hạn chế, ưu tiên thị trường nội địa dù giá xuất khẩu cao hơn khoảng 1,5 triệu đồng/tấn...

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp chuyển hướng sang phát triển các dòng sản phẩm phân bón vi sinh, hữu cơ, nhằm giúp nông dân tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả canh tác. Các sản phẩm này không chỉ góp phần giảm chi phí đầu vào, mà còn cải thiện độ phì nhiêu của đất, giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Các địa phương chuyển mạnh sang mô hình canh tác thân thiện với môi trường. Ảnh: PV

Phát triển nông nghiệp bền vững cũng là hướng đi được ngành Nông nghiệp và Môi trường Thủ đô đặt ra. Theo đó, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Mạnh Phương cho rằng, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc sử dụng phân bón hữu cơ, phát triển các mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Việc kết hợp chăn nuôi với trồng trọt sẽ giúp tận dụng nguồn phân hữu cơ tại chỗ, giảm chi phí đầu vào, nâng cao tính bền vững của sản xuất.

Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Huỳnh Tấn Đạt khẳng định, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai 14 đề án, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng theo hướng bền vững. Các đề án tập trung giảm chi phí đầu vào, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết, nâng cao giá trị nông sản. Các địa phương cần khuyến cáo nông dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật, như bón phân theo nguyên tắc “4 đúng”, “3 giảm - 3 tăng”, “1 phải - 5 giảm”...; đồng thời, tăng cường sử dụng phân hữu cơ để giảm phụ thuộc phân bón hóa học. Về lâu dài, ngành Nông nghiệp và Môi trường cần chuyển mạnh sang mô hình canh tác thân thiện với môi trường, tiết kiệm, hiệu quả và bền vững hơn.