Thủ tướng: Thay ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm

Thu ngân sách ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng

Sáng 17/10, tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng báo cáo Quốc hội về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Thủ tướng nêu rõ, năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo nền tảng, tạo đà, tạo thế và tạo lực cho giai đoạn phát triển mới.

Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên họp sáng 17/10. (Ảnh: Như Ý)

Các cấp, các ngành, các địa phương đã quyết liệt triển khai nhiệm vụ, tạo chuyển biến rõ nét, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện. Dự kiến, cả nước đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội; chỉ tiêu tỷ lệ giảm hộ nghèo chưa đạt.

GDP quý III tăng 9,95%, GDP 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm có mức tăng trưởng cao trong khu vực và trên thế giới; thu ngân sách nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%.

Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các biện pháp điều hành, chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng thống nhất giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2% đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Thu nhập bình quân của người lao động đạt 9,06 triệu đồng, tăng gần 9,4%. Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tăng 8%; phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%.

Chính phủ xác định nhiệm vụ chủ yếu trong những tháng cuối năm 2026 là phấn đấu đạt mức cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Trong đó, Chính phủ tập trung điều hành hiệu quả chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác; triển khai các giải pháp quyết liệt, hiệu quả nhằm giảm lãi suất cho vay; bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu; thúc đẩy thị trường trong nước thông qua các biện pháp kích cầu.

Các địa phương phải phấn đấu đạt mức tăng trưởng cao nhất, đặc biệt là các cực tăng trưởng lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đồng Nai...

Năm 2027, GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD

Thủ tướng nêu rõ, trong 45 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, có các mục tiêu đáng chú ý như tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên; tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%; GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD; năng suất lao động xã hội bình quân tăng 8,6%; tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm 1-1,5%.

Thủ tướng báo cáo Quốc hội tại phiên khai mạc. (Ảnh: Như Ý)

Chính phủ tiếp tục điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp; triển khai các giải pháp quyết liệt, hiệu quả nhằm giảm lãi suất cho vay; tập trung tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, khoa học và công nghệ, doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Việc đầu tư được thực hiện theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, phân bổ vốn theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công. Chính phủ sẽ điều chuyển vốn từ những nơi giải ngân thấp sang những nơi giải ngân tốt, có nhu cầu bổ sung vốn.

Chính phủ xác định nhiệm vụ tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, nâng cao chất lượng và tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực thi. Trong đó, tiếp tục vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp; hoàn thành xử lý nhà, đất dôi dư, không để xảy ra tình trạng hư hỏng, xuống cấp, lãng phí.

“Đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thay thế ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh, không hoàn thành nhiệm vụ”, Thủ tướng nêu rõ.

Tăng trưởng cao nhưng nền tảng chưa vững chắc

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương.

Theo cơ quan thẩm tra, những kết quả đạt được trong năm đầu nhiệm kỳ rất đáng ghi nhận, thể hiện khả năng thích ứng và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trước nhiều biến động.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi báo cáo thẩm tra. (Ảnh: Như Ý)

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý, tăng trưởng cao nhưng nền tảng chưa vững chắc. Bốn địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất gồm TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng và Đồng Nai, chiếm gần 47% tổng GRDP, đều dự kiến không đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Bên cạnh đó, áp lực ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn tài chính gia tăng. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, đã ở mức mục tiêu khoảng 4,5% của cả năm; riêng quý III tăng 4,80%.

Khu vực doanh nghiệp và hộ kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn. Trong 9 tháng, số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường giảm 3,2%, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 118,8%.

“Yêu cầu quan trọng nhất trong thời gian còn lại của năm 2026 không chỉ là huy động thêm nguồn lực, mà phải nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng và chuyển hóa nguồn lực thành năng suất, năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, ông Phan Văn Mãi nói.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý, kịch bản điều hành năm 2027 cần tính đến độ trễ của các cú sốc trong năm 2026, nhất là khả năng giá năng lượng tiếp tục ở mức cao và nguy cơ lạm phát “dồn nén” khi các biện pháp hỗ trợ về thuế, phí được điều chỉnh.

Do đó, kế hoạch điều hành cần có phương án dự phòng và ngưỡng phản ứng rõ ràng đối với các kịch bản bất lợi, tránh để yêu cầu tăng trưởng cao làm thu hẹp dư địa ổn định và phát triển trong trung hạn.