Thủ tướng yêu cầu kiểm soát giá thuốc, thiết bị y tế từ gốc

Năng lực sản xuất nội địa còn hạn chế

Chiều 8/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Y tế và các bộ, ngành, cơ quan liên quan về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026), đặc biệt là nội dung về quản lý, phân phối thuốc, thiết bị y tế và khám bệnh, chữa bệnh.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ rõ, năng lực sản xuất thiết bị y tế trong nước còn hạn chế, phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu; giá còn cao. Quy định pháp lý chưa đồng bộ, cụ thể, rõ ràng, đầy đủ, còn có khoảng trống; nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế, một bộ phận sợ trách nhiệm, vi phạm trong đấu thầu, mua sắm; công tác quản lý vòng đời thiết bị, bảo trì tại cơ sở y tế còn chưa chặt chẽ.

Về lĩnh vực dược, năng lực sản xuất nội địa còn hạn chế; phải nhập khẩu một lượng lớn biệt dược gốc; phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Bất cập trong quản lý và phân phối còn nhiều khâu trung gian; thủ tục hành chính về gia hạn số đăng ký lưu hành thuốc, quy trình cấp phép còn phức tạp.

Thủ tướng chủ trì buổi làm việc với Bộ Y tế.

Tiêu chí đấu thầu đặt nặng yếu tố "giá thấp nhất" thay vì tối ưu giữa chất lượng và giá cả; áp lực cạnh tranh trong khi doanh nghiệp nội địa tiềm lực tài chính hạn chế, phải chịu sức ép từ các nhà cung cấp nước ngoài.

Trước thực tế trên, Thủ tướng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ giá thành từ gốc; quản lý giá từ nhà sản xuất, nhà cung cấp, cửa khẩu đến các doanh nghiệp, bệnh viện và đến tay người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu.

Đồng thời, công khai giá của từng chủng loại thiết bị, chủng loại thuốc; có cơ chế khống chế, kiểm soát biên độ lợi nhuận hợp lý, đặc biệt là quy định về niêm yết giá.

Thủ tướng yêu cầu cắt giảm các khâu trung gian phân phối, số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, thúc đẩy các chuỗi bán lẻ hiện đại ký kết trực tiếp với các tập đoàn dược phẩm hoặc các doanh nghiệp.

Cải cách cơ chế đấu thầu và đàm phán thông qua đấu thầu tập trung cấp quốc gia hoặc đàm phán giá trực tiếp với các hãng sản xuất, cương quyết loại bỏ mọi chi phí trung gian môi giới quốc tế và nội địa.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và liên thông dữ liệu; tập trung số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng từ nhà máy sản xuất, kho nhập khẩu, công ty phân phối đến từng nhà thuốc bán lẻ qua hệ thống cơ sở dữ liệu dược quốc gia, trang thiết bị. Quy hoạch và hiện đại hóa hạ tầng phân phối; xây dựng các trung tâm logistics dược phẩm tập trung, các chuỗi bán lẻ hiện đại.

Nâng cao năng lực, hướng dẫn công tác mua sắm, đấu thầu, chủ động kiến nghị quy định đặc thù với thuốc, thiết bị y tế trong sửa đổi Luật Đấu thầu. Thúc đẩy sản xuất nội địa; đề xuất chính sách khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng trong sửa đổi Luật Đầu tư.

Thủ tướng giao Bộ Y tế tập trung khẩn trương hoàn thành việc chuẩn bị hồ sơ dự án Luật nói trên; trình Chính phủ xem xét trước ngày 15/9 để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026). Đồng thời, khẩn trương rà soát, trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, ban hành ngay các nghị định, thông tư liên quan để bảo đảm có hiệu lực cùng với luật.

Có cơ chế kiểm soát rủi ro mất an toàn thực phẩm

Chỉ đạo hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng nhấn mạnh quy định rõ quyền và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, cơ chế kiểm soát rủi ro và biện pháp can thiệp khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm; những quy định về quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân liên quan trong luật.

Nhấn mạnh trách nhiệm rất lớn của Bộ Y tế trong lĩnh vực này, Thủ tướng yêu cầu chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm; giảm cấp phép, kiểm tra trước và thiết lập đầy đủ các điều kiện bảo đảm về hậu kiểm, nhất là hệ thống truy xuất nguồn gốc, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm, cơ chế phối hợp liên ngành.

Thực hiện mô hình quản trị rủi ro an toàn thực phẩm theo chuỗi gắn với toàn bộ chuỗi cung ứng, gắn với xây dựng cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và công tác kiểm tra nhà nước với an toàn thực phẩm. Tăng cường quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, suất ăn trường học.

Cùng với đó, tập trung thống nhất một đầu mối cơ quan quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương; xác định cụ thể các quy định pháp luật chuyên ngành liên quan như thú y, chăn nuôi, thủy sản, bảo vệ và kiểm dịch thực vật… và phân công trách nhiệm cụ thể trong triển khai thực hiện.