Thủ tướng yêu cầu làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm về việc thiếu sách giáo khoa
Ngày 21-9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về cung ứng sách giáo khoa (SGK), rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông. Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT và toàn ngành giáo dục phải nghiêm túc rút kinh nghiệm về việc thiếu SGK.
Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về cung ứng sách giáo khoa, rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông. Ảnh: VIẾT CHUNG
Hoàn thành dứt điểm việc cung ứng đủ SGK trước ngày 25-9
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ GD-ĐT nghiêm túc tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp, tập trung triển khai thực hiện ngay các nhiệm vụ, giải pháp cấp thiết về cung ứng SGK; rà soát, hoàn thiện chương trình, SGK phổ thông và chuẩn bị phục vụ đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW; trong đó, có những vấn đề cấp bách phải xử lý ngay, có những vấn đề cần xử lý trong thời gian tới, năm học tới.
Về tình hình cung ứng SGK năm học 2026-2027, Thủ tướng nêu rõ năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW. Yêu cầu bảo đảm đủ SGK đã được Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chỉ đạo quyết liệt. Tuy nhiên, đến khi bước vào năm học mới, vẫn còn tình trạng nhiều học sinh, cơ sở giáo dục phổ thông ở một số địa phương chưa có đủ SGK (đến nay vẫn còn thiếu trên 776.000 bản SGK, chiếm tỷ lệ khoảng 0,31%); đây là vấn đề cấp bách, được xã hội rất quan tâm.
Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về cung ứng SGK, rà soát chương trình, SGK phổ thông. Ảnh: VIẾT CHUNG
Thủ tướng nêu rõ, những hạn chế, bất cập trong tổng hợp nhu cầu, dự báo, đặt hàng, xuất bản, dự trữ, điều phối, phân phối SGK có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan là chủ yếu, đặc biệt là công tác chỉ đạo, điều hành cung ứng SGK của Bộ GD-ĐT chưa quyết liệt, chưa kịp thời, chưa hiệu quả, chưa đổi mới thực sự sâu sắc về cách làm trong tình hình mới.
Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT và toàn ngành giáo dục nhìn nhận nguyên nhân, nghiêm túc rút kinh nghiệm, có ngay biện pháp cấp bách chấn chỉnh kịp thời, bảo đảm cung ứng đủ SGK trong thời gian sớm nhất; đồng thời không để tái diễn việc thiếu SGK trong những năm học tiếp theo.
Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ GD-ĐT tập trung chỉ đạo, chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về áp dụng các biện pháp quyết liệt, cấp bách, mạnh hơn để giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu SGK cho năm học 2026-2027 và phải hoàn thành dứt điểm trước ngày 25-9, với quyết tâm, nỗ lực cao nhất.
"Trong trường hợp cần thiết, bộ trưởng quyết định việc mời các nhà xuất bản khác, các cơ sở in ấn khác tham gia để đáp ứng yêu cầu khẩn cấp trong thời gian sớm nhất, nhanh nhất, không phụ thuộc chỉ vào Nhà xuất bản Giáo dục. Những năm tới đây, cũng phải đa dạng hóa việc in ấn, phát hành, không chỉ có một đầu mối; các nhà xuất bản khác hoàn toàn có đủ khả năng tham gia. Các đồng chí ra tiêu chuẩn, điều kiện, chất lượng để kiểm soát và tổ chức in ấn đồng bộ để đảm bảo cung ứng đủ sách", Thủ tướng phát biểu.
Thủ tướng lưu ý, tuyệt đối không để tiếp diễn tình trạng học sinh đi học mà không có SGK. Ảnh: VIẾT CHUNG
Thủ tướng cũng lưu ý, tuyệt đối không để tiếp diễn tình trạng học sinh đi học mà không có SGK.
Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ GD-ĐT chỉ đạo nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan và xử lý nghiêm theo quy định trong việc cung ứng không đầy đủ SGK phục vụ học sinh vào đầu năm học mới, báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình và kết quả trước ngày 10-10.
Nhiệm vụ cấp bách quan trọng khác cũng được Thủ tướng chỉ đạo là Bộ GD-ĐT phối hợp với các địa phương, các cơ sở giáo dục triển khai ngay các biện pháp bảo đảm chất lượng, an toàn bữa ăn trường học, không để phát sinh tiêu cực; những nơi nào đã làm tốt thì tiếp tục duy trì.
Nhà nước giữ bản quyền và miễn phí SGK
Về rà soát, hoàn thiện chương trình, SGK giáo dục phổ thông, Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT tạo chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tập trung rà soát kỹ lại các nội dung, chương trình giáo dục phổ thông, nhất là các tác giả; bổ sung các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng, giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc; sớm hoàn thiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và có 1 bộ SGK giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Yêu cầu đặt ra là không để chương trình, SGK giáo dục phổ thông có nhiều kiến thức chuyên sâu, gây áp lực cho công tác dạy và học, không thực sự cần thiết đối với mặt bằng giáo dục phổ thông (mà để dành cho tài liệu tham khảo nâng cao của các môn học); đồng thời góp phần giảm áp lực thi cử, tuyển sinh như trong thời gian vừa qua.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VIẾT CHUNG
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về SGK; trước hết là về bản quyền theo tinh thần bản quyền SGK là của Nhà nước.
Nêu rõ mục tiêu miễn phí SGK cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2029 - 2030, nếu điều kiện cho phép thì thực hiện sớm hơn, Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT, Bộ Tài chính tăng cường kiểm soát chi phí bởi SGK là mặt hàng thiết yếu phải có sự điều tiết, quản lý của Nhà nước. Khi Nhà nước giữ bản quyền và miễn phí SGK, thì phải giảm tất cả các khâu trung gian, giảm chi phí cho ngân sách nhà nước.
Những nơi có điều kiện, đáp ứng được thì giao cho lãnh đạo địa phương và sở GD-ĐT chịu trách nhiệm in ấn, bảo đảm nhu cầu trên địa bàn; còn những nơi khó khăn, không thực hiện được thì tổ chức xuất bản, in ấn, phát hành, trên tinh thần đa dạng hóa, không phụ thuộc vào một đầu mối.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh cần tiếp tục đổi mới công tác thi cử, trên cơ sở đánh giá kỹ tình hình và mục tiêu cuối cùng là bảo đảm công bằng, đánh giá thực chất chất lượng người học; nếu có những điều chỉnh cần thiết thì phải đánh giá tác động rất kỹ và có lộ trình thực hiện để xã hội, người học chuẩn bị.
Trong quá trình thực hiện, Bộ GD-ĐT phải cầu thị, lắng nghe ý kiến của các địa phương, chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo đang trực tiếp giảng dạy để hoàn thiện.