Thúc đẩy chăn nuôi tập trung, an toàn

Người dân bản Huổi Phúc, xã Thanh Yên thực hành cách phối trộn thức ăn cho đàn vật nuôi.

Thống kê cho thấy, chăn nuôi nông hộ chiếm khoảng 99,6%, chăn nuôi theo mô hình trang trại mới đạt 0,4%. Toàn tỉnh có 306 trang trại hỗn hợp, chủ yếu là quy mô nhỏ, chỉ có 18 trang trại quy mô vừa. Cách nuôi khá phân tán, trong đó bán chăn thả chiếm 51,4%, thả rông 38,8%, nuôi nhốt đạt 9,8%.

Thực tế cho thấy phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán đang đặt ra nhiều thách thức trong kiểm soát dịch bệnh, xử lý chất thải và nâng cao năng suất. Hiện nay tình trạng chăn thả rông vẫn còn khá phổ biến, làm gia tăng nguy cơ lây lan mầm bệnh. Hệ thống chuồng trại chưa được đầu tư bài bản, rét đậm, mưa đá hay nắng nóng đều có thể gây thiệt hại. Vì thế, chuyển sang chăn nuôi tập trung, áp dụng an toàn sinh học là lựa chọn dài hạn và trở thành yêu cầu trước mắt.

Điển hình ở thôn Hợp Thành, xã Núa Ngam, mô hình trang trại chăn nuôi lợn thương phẩm gia công, Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P Việt Nam hiện đang duy trì quy mô xuất chuồng khoảng 4.700 con mỗi lứa, tương đương gần 9.400 con mỗi năm. Không chạy theo số lượng bằng mọi giá, trang trại chú trọng vào quy trình và kiểm soát rủi ro ngay từ đầu.

Toàn bộ khu chăn nuôi được tổ chức theo quy trình khép kín. Kho thức ăn bảo đảm khô ráo, thông thoáng, hạn chế ẩm mốc và côn trùng xâm nhập; khu bảo quản thuốc thú y bố trí riêng, phân loại theo từng nhóm sản phẩm; vắc xin được lưu giữ đúng nhiệt độ theo khuyến cáo và kiểm tra thường xuyên. Các khu chức năng được tách biệt rõ ràng, nhất là khu xử lý chất thải và khu nuôi chính, nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm chéo. Nguồn nước phục vụ chăn nuôi được lấy từ giếng khoan, xử lý bằng Cloramin B trước khi sử dụng, góp phần kiểm soát mầm bệnh và bảo đảm an toàn cho đàn vật nuôi.

Nếu như ở các trang trại lớn, việc đầu tư bài bản giúp giảm rủi ro thì ở khu vực nông hộ, thay đổi lớn nhất là ở nhận thức. Nhiều năm trước, không ít hộ dân vẫn quen với cách chăn thả tự do, chuồng trại tạm bợ, ít chú ý tiêm phòng. Mỗi khi rét đậm, rét hại hoặc mưa đá xảy ra, thiệt hại thường rất nặng.

Ông Cà Văn Vĩnh, Đội 5, xã Thanh Nưa chia sẻ: Trước đây do mưa đá, rét kéo dài, nhiều hộ mất trắng đàn gia súc. Được cán bộ thú y và khuyến nông xuống tận đội hướng dẫn cách làm chuồng, dự trữ thức ăn, che chắn chống rét, tình hình đã khác. Người dân bắt đầu chú ý hơn đến việc vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng định kỳ và theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi sát sao hơn.

Tại bản Yên, xã Thanh An, việc tiếp cận kiến thức chăn nuôi an toàn tại các lớp tập huấn, học nghề cũng đang giúp bà con thay đổi cách làm. Bằng việc đưa các lớp học về tận thôn bản, giảng dạy linh hoạt theo phương pháp “cầm tay chỉ việc” đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Với nội dung không nặng lý thuyết mà đi thẳng vào những việc bà con cần: Làm chuồng thế nào cho đúng, chăm sóc ra sao, tiêm phòng vào thời điểm nào, nhận biết bệnh thường gặp bằng dấu hiệu gì và xử lý bước đầu thế nào.

Anh Lò Minh Quyết, bản Yên chia sẻ: Trước đây gia đình tôi chăn nuôi chủ yếu theo kinh nghiệm. Khi có vật nuôi ốm thường chỉ xử lý theo cách truyền miệng nên hiệu quả không cao. Sau khi được cán bộ chuyên môn hướng dẫn cụ thể về quy trình chăn nuôi an toàn và cách nhận biết, xử lý bệnh trên vật nuôi, tôi đã thay đổi cách làm. Những kiến thức học được áp dụng ngay vào thực tế, giúp đàn vật nuôi sinh trưởng ổn định, giảm nguy cơ dịch bệnh và nâng hiệu quả kinh tế của gia đình.

Đồng hành cùng quá trình chuyển đổi phương thức chăn nuôi, thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Chăn nuôi; quy định rõ hơn về xác định quy mô chăn nuôi, điều kiện đối với chăn nuôi nông hộ và trang trại. Đồng thời, tiến hành kê khai chăn nuôi; quản lý cơ sở sản xuất, kinh doanh giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi; đánh giá điều kiện cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại; cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi đối với trang trại quy mô lớn; hướng dẫn bảo vệ môi trường trong chăn nuôi và công tác giống vật nuôi… Cùng với việc đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và nhân rộng các mô hình an toàn sinh học, Điện Biên đang từng bước chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang tập trung, an toàn, hiệu quả.