Thúc đẩy đổi mới phát thải carbon thấp trong ngành xi-măng Việt Nam

Các chuyên gia trong phiên thảo luận bàn tròn “Lựa chọn công nghệ cho LC3 tại Việt Nam”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Mới đây, tại Hà Nội, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), Viện Vật liệu Xây dựng Việt Nam (VIBM), Hiệp hội Xây dựng Carbon thấp (LCCA), Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam và Hiệp hội Xi-măng Việt Nam (VNCA) cùng với đại diện các cơ quan Chính phủ, các nhà nghiên cứu, lãnh đạo ngành, đối tác phát triển, tổ chức tài chính, các nhà cung cấp giải pháp sản xuất xi-măng LC3 và các nhà thầu xây dựng đã phối hợp tổ chức hội thảo “Xi-măng đất sét nung (LC3) - Ứng dụng và thực tiễn” tại Hà Nội nhằm trao đổi kiến thức về các giải pháp thực tiễn nhằm giảm cường độ phát thải carbon trong sản xuất xi-măng.

Hội thảo là một phần trong nỗ lực của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) nhằm hỗ trợ khử carbon trong ngành công nghiệp xi-măng của Việt Nam.

“UNIDO giữ vai trò thúc đẩy hợp tác và kết nối các đối tác, đồng thời hỗ trợ nhân rộng những giải pháp đã được chứng minh hiệu quả. LC3 cho thấy các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu hoàn toàn có thể song hành với phát triển công nghiệp”, bà Lê Thị Thanh Thảo, đại diện quốc gia UNIDO tại Việt Nam, cho biết.

Bà Anne Dekeukelaere, Hiệp hội Xây dựng Phát thải carbon thấp (LCCA) thông tin về “Lộ trình toàn cầu hướng tới phát thải ròng bằng 0 trong ngành xi-măng và bê tông”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Xi-măng và bê tông đóng vai trò thiết yếu đối với phát triển, song sản xuất xi-măng chiếm khoảng 7-8% lượng phát thải CO₂ toàn cầu. Là quốc gia sản xuất xi-măng lớn thứ ba thế giới, ngành xi-măng Việt Nam đóng góp khoảng 16% tổng lượng phát thải khí nhà kính quốc gia, khiến việc khử carbon trở nên quan trọng đối với cả mục tiêu khí hậu và năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp.

Bà Anne Dekeukelaere, Hiệp hội Xây dựng Phát thải carbon thấp (LCCA) cho biết, LC3 mang đến một giải pháp thiết thực và có khả năng mở rộng. Việc thay thế một phần clanhke bằng đất sét nung và đá vôi có thể giúp giảm tới 40% lượng phát thải CO₂ so với xi-măng Portland thông thường, trong khi vẫn duy trì tính năng và độ bền tương đương. LC3 cũng có thể được sản xuất trên cơ sở tận dụng cơ sở hạ tầng sản xuất xi-măng hiện có với mức đầu tư tương đối hạn chế.

Được phát triển ban đầu thông qua các nghiên cứu tại Trường École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) ở Thụy Sĩ, LC3 đã trở thành một giải pháp xi-măng carbon thấp được công nhận trên toàn cầu. Đối với Việt Nam, LC3 mang lại cơ hội thúc đẩy cam kết Net Zero vào năm 2050, Chiến lược tăng trưởng xanh và các đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), đồng thời tận dụng tốt hơn nguồn đất sét dồi dào trong nước, củng cố chuỗi giá trị nội địa và giảm sự phụ thuộc vào các vật liệu thay thế xi-măng đang ngày càng khan hiếm.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi-măng Việt Nam (VNCA) thông tin về Chiến lược phát triển bền vững của ngành xi-măng Việt Nam. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đồng quan điểm này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi-măng Việt Nam (VNCA), cho biết: LC3 mang đến cơ hội để ngành xi-măng Việt Nam giảm phát thải trong khi vẫn duy trì năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu xây dựng ngày càng tăng. Để thúc đẩy việc áp dụng LC3 trên diện rộng, cần có các chính sách hỗ trợ, tiêu chuẩn phù hợp, đầu tư và sự hợp tác liên tục giữa các bên trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Hội thảo lần này đã mở ra một diễn đàn để các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà sản xuất xi-măng, đơn vị cung cấp công nghệ, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính và các đối tác phát triển cùng trao đổi về những hướng đi thực tiễn nhằm thúc đẩy việc áp dụng xi-măng đất sét nung tại Việt Nam.

Ông Hoàng Hữu Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng. (Ảnh: Ban tổ chức)

Dịp này, ông Hoàng Hữu Tân, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Đối với Việt Nam, việc phát triển LC3 cần được xem xét một cách toàn diện và trên cơ sở khoa học, từ đánh giá nguồn và chất lượng đất sét; công nghệ nung, nghiền và phối trộn; tính năng và độ bền của xi-măng; hiệu quả kinh tế đến hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và khả năng chấp nhận của thị trường. Đặc biệt, các giải pháp cần được kiểm chứng phù hợp với điều kiện nguyên liệu, công nghệ và thực tiễn sản xuất của ngành xi-măng Việt Nam.

Cũng dịp này, ông Benjamin Müller, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam, nhận định: LC3 cho thấy nghiên cứu, hợp tác quốc tế và đổi mới sáng tạo trong công nghiệp có thể kết hợp với nhau để giải quyết các thách thức khí hậu.

“Thụy Sĩ vui mừng hỗ trợ trao đổi kiến thức và các quan hệ đối tác góp phần vào quá trình phát triển công nghiệp bền vững của Việt Nam”, vị Đại biện lâm thời Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam nói.

Ông Benjamin Müller, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam. (Ảnh: Ban tổ chức)

Hội thảo đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc xác định các lộ trình thực tiễn nhằm khử carbon trong ngành xi-măng Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu hành động phối hợp giữa chính sách, ngành công nghiệp và nghiên cứu. Trong bối cảnh này, bộ phận Energy Systems and Industrial Decarbonization (Hệ thống Năng lượng và Khử carbon Công nghiệp) của UNIDO hỗ trợ quá trình khử carbon trong ngành xi-măng thông qua cách tiếp cận tích hợp, kết hợp khung chính sách, triển khai công nghệ, tài chính và phát triển thị trường.

Cách tiếp cận mang tính hệ thống này tạo điều kiện thúc đẩy quá trình chuyển đổi ngành xi-măng theo hướng sản xuất carbon thấp với quy mô lớn, đồng thời duy trì năng lực cạnh tranh công nghiệp và hỗ trợ các mục tiêu khí hậu quốc gia. Định hướng này cũng được thể hiện trong ưu tiên “Thúc đẩy quá trình chuyển đổi công bằng sang nền công nghiệp xanh và nền kinh tế tuần hoàn” của Chương trình Quốc gia về phát triển công nghiệp bao trùm và bền vững tại Việt Nam giai đoạn 2025-2028 giữa UNIDO và Chính phủ Việt Nam.