Thúc đẩy giải quyết tranh chấp thương mại, đầu tư bằng ADR

Ngày 20-8, Viện Nghiên cứu Kinh tế - Xã hội (RISE) thuộc Trường Đại học Sài Gòn phối hợp Quỹ Konrad Adenauer Stiftung (KAS) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: “Nâng cao hiệu quả các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) trong giải quyết tranh chấp thương mại và đầu tư tại TPHCM”.

Hội thảo diễn ra tại TPHCM trong ngày 20-8. Ảnh: BTC

GS-TS Mai Hồng Quỳ (chuyên gia cao cấp Viện RISE) nhấn mạnh xu hướng xây dựng ADR như một "ngành công nghiệp đặc biệt". Theo đó, ADR (Alternative Dispute Resolution) là tập hợp các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tố tụng tòa án, gồm ba hình thức cốt lõi: thương lượng, hòa giải và trọng tài. Các phương thức này vận hành dựa trên nguyên tắc tự nguyện và quyền tự định đoạt tối đa của các bên, cho phép tự do thỏa thuận về phương thức, quy tắc tố tụng, người phân xử và luật áp dụng.

Về giá trị thực tiễn, ADR đề cao bốn ưu thế lớn: tính bảo mật bảo vệ uy tín doanh nghiệp, tính linh hoạt và tốc độ, năng lực chuyên môn sâu của người phân xử, cùng tính chung thẩm và khả năng thi hành đối với trọng tài. Trong đó, hòa giải có thế mạnh đặc biệt giúp bảo tồn quan hệ đối tác lâu dài.

GS-TS Mai Hồng Quỳ trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: BTC

Nhu cầu sử dụng ADR tại Việt Nam đang ngày càng lớn. Tuy nhiên, một trong những nút thắt trong phát triển ADR ở Việt Nam hiện nay là việc hủy phán quyết trọng tài ở Việt Nam khá phổ biến.

Đại diện bộ phận pháp chế Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chia sẻ, trung bình mỗi năm tập đoàn đối mặt với 50–60 vụ kiện nhưng hầu hết chỉ giải quyết qua tòa án. Do vậy, doanh nghiệp vẫn chưa có nhiều kinh nghiệm ứng dụng các phương thức ADR linh hoạt.

Luật sư Châu Huy Quang trao đổi ý kiến tại hội thảo. Ảnh: BTC

Ông Nguyễn Thanh Đảo, Chủ tịch Hội Quảng cáo TPHCM nêu thực tiễn tại doanh nghiệp khi “giằng co” với đối tác nước ngoài về việc chọn luật nào để giải quyết khi có tranh chấp. Giải đáp khúc mắc này, LS Châu Huy Quang (Luật sư điều hành Rajah & Tann LCT, Trọng tài viên) cho rằng việc lựa chọn địa điểm trọng tài quan trọng hơn cả việc lựa chọn luật nước nào để giải quyết tranh chấp.

Theo PGS-TS Nguyễn Phan Thu Hằng, Phó Viện trưởng RISE, Trưởng ban tổ chức hội thảo, trong bối cảnh TPHCM đẩy mạnh môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới vai trò trung tâm tài chính quốc tế, việc hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, chuyên nghiệp, phù hợp với thông lệ quốc tế càng trở nên cấp thiết đối với cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư và các cơ quan thực thi pháp luật.