Thúc đẩy sản xuất phát thải thấp

Từng bước xây dựng và phổ cập nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho các ngành hàng nông sản

Chuyển đổi tổng thể canh tác hữu cơ

Trong vùng trồng trọt hữu cơ ở phường Lang Biang - Đà Lạt, nông trại của ông Nguyễn Thanh Hải tái cơ cấu cây trồng, luân canh hàng chục loại rau, củ, quả được thị trường tiêu thụ với sản lượng và giá trị gia tăng trong nhiều năm qua. Theo đó, trên diện tích hơn 1,5 ha được cấp chứng nhận hữu cơ, ông Hải bố trí gieo trồng các loại rau theo từng khu vực và lịch thời vụ nối tiếp nhau. Kết thúc một chu kỳ sản xuất, xử lý đất và chuyển sang trồng cà chua, cải thìa, cải bó xôi, xà lách, bồ công anh trước khi quay lại trồng ớt chuông. Đối với cải bó xôi, mỗi lứa sản xuất khoảng 35 - 40 ngày; các loại rau dền, súp lơ, cần tây và sú tim bố trí luân phiên canh tác theo đặc điểm sinh trưởng và điều kiện thời tiết từng thời điểm khác nhau.

Để đạt chứng nhận hữu cơ vào đầu năm 2023, ông Hải đầu tư khá đồng bộ từ cơ sở hạ tầng, cải tạo đất và điều chỉnh quy trình canh tác đến hệ thống thiết bị tưới tự động, bố trí các khu vực phối trộn phân chuồng với phụ phẩm cây trồng, chế biến thuốc sinh học phòng trừ sâu bệnh hại. “Những lứa rau đầu tiên liên tục gặp khó khăn do các vấn đề về sức khỏe đất canh tác sau thời gian dài sử dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật. Bởi vậy trong quá trình chuyển đổi tổng thể canh tác phát thải thấp, đòi hỏi người sản xuất phải cân đối dinh dưỡng hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp bằng giải pháp sinh học, duy trì hệ sinh thái canh tác ổn định, phù hợp với điều kiện, đặc tính của đất trồng”, ông Hải chia sẻ.

Ở xã Quảng Lập, nông trại hữu cơ Thiên Sinh có gần 20 năm không ngừng hoàn chỉnh và nâng cấp mở rộng diện tích trồng trọt, chăn nuôi tuần hoàn hữu cơ quy mô diện tích lên đến 15 ha. Trong đó, gồm 10 ha luân canh rau, củ, quả với sản lượng thu hoạch, cung ứng thị trường mỗi ngày 1,5 - 2 tấn. Còn lại 5 ha bố trí các khu vực trồng cỏ chăn nuôi, không gian chuồng trại, bãi cỏ tự nhiên để thả rông đàn bò, heo, các khu vực nhà xưởng, kho lạnh sơ chế, bảo quản rau sau thu hoạch. So sánh rau thông thường, đến nay rau hữu cơ thu hoạch năng suất bằng khoảng 70%, ngược lại giá bán ra tăng hơn 2,5 - 3 lần. Bên cạnh đó, nông trại phát triển chăn nuôi đàn bò cao sản hơn 50 con, đàn heo lai hàng trăm con với nguồn thức ăn chế biến tại chỗ; đồng thời khai thác đệm lót sinh học đưa vào ủ hoai mục với phụ phẩm nông nghiệp thành phân hữu cơ cung cấp dinh dưỡng trở lại đồng rau, củ, quả.

Chủ nông trại Nguyễn Quốc Thắng cho hay: “Nông trại thường xuyên được các đơn vị kiểm tra, đánh giá tiêu chuẩn hữu cơ chất lượng từ rau, củ, quả và toàn bộ quy trình chăn nuôi. Qua đó, đã cấp chứng nhận hữu cơ cho nông trại lần thứ 3, hiệu lực đến năm 2028. Thị trường trong nước đã đề cao lợi ích của nông sản hữu cơ, tiêu thụ rất nhanh. Còn thị trường ngoài nước đặt hàng với sản lượng lớn, nên cần tiếp tục đầu tư, liên kết mở rộng quy mô trồng trọt, chăn nuôi phát thải thấp trong thời gian tới…”.

Nông trại Thiên Sinh ở xã Quảng Lập có gần 20 năm mở rộng quy mô trồng trọt gắn với chăn nuôi hữu cơ

Phổ cập nhãn hiệu “Phát thải thấp”

Thống kê toàn tỉnh hiện có khoảng 110.700 ha sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao. Trong đó diện tích nông nghiệp hữu cơ khoảng 2.100 ha và đặt mục tiêu mở rộng 11.200 ha vào năm 2030. Tầm nhìn đến năm 2050, toàn tỉnh phấn đấu 100% diện tích cây trồng chủ lực áp dụng quy trình kỹ thuật canh tác bền vững; hình thành cơ sở dữ liệu số hóa, kết nối với hệ thống giám sát quốc gia; từng bước xây dựng và phổ cập nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho các ngành hàng nông sản, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, cải thiện sinh kế người dân.

Theo kế hoạch hành động của UBND tỉnh đến năm 2035, toàn tỉnh giảm ít nhất 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính trong trồng trọt so với năm 2020; tỷ lệ chất thải nông nghiệp được thu gom, tái sử dụng trong chu trình tuần hoàn đạt trên 80%. Diện tích canh tác áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất bền vững, giảm phát thải đạt trên 30% tổng diện tích canh tác toàn tỉnh. Cùng với đó, tỉnh lựa chọn một số mô hình canh tác có tiềm năng phát triển tín chỉ carbon, đáp ứng yêu cầu của các tổ chức quốc tế.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành chuyên trách rà soát cơ cấu sản xuất, xác định những khu vực phù hợp để thí điểm các giải pháp canh tác bền vững. Những diện tích sản xuất kém hiệu quả được định hướng chuyển đổi sang cây trồng giá trị kinh tế cao, phát thải thấp và có khả năng khai thác tín chỉ carbon, phù hợp với điều kiện sinh thái và yêu cầu thị trường…