Thúc đẩy xăng sinh học E10: Hướng đi tăng tự chủ năng lượng và giảm phát thải

Chều 17/4, Tạp chí Năng lượng mới (PetroTimes) tổ chức tọa đàm với chủ đề “Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp”, xoay quanh triển vọng và điều kiện triển khai loại nhiên liệu này trong bối cảnh mới.

Trong điều kiện thị trường năng lượng toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro, yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung, giảm lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng sạch ngày càng trở nên cấp thiết. Xăng sinh học E10, với tỷ lệ ethanol cao hơn, được kỳ vọng không chỉ góp phần cắt giảm phát thải mà còn tạo động lực phát triển chuỗi giá trị nhiên liệu sinh học trong nước.

Tọa đàm "Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp" do Tạp chí Năng lượng mới tổ chức chiều 17/4 - Ảnh: BTC

Tại tọa đàm, ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) nhấn mạnh, E10 cần được nhìn nhận trong tổng thể chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thay vì chỉ dưới góc độ môi trường. Theo ông, trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu có thể bị gián đoạn bởi các xung đột tại Trung Đông, việc phát triển nhiên liệu sinh học mang ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao khả năng tự chủ.

Ngoài yếu tố an ninh năng lượng, E10 còn góp phần hình thành chuỗi sản xuất nội địa khép kín, từ cung ứng nguyên liệu, sản xuất ethanol, pha trộn đến phân phối. Điều này không chỉ gia tăng năng lực nội tại của nền kinh tế mà còn hỗ trợ mục tiêu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững.

Về nguồn nguyên liệu, việc sản xuất ethanol được đánh giá phù hợp với điều kiện tự nhiên của Việt Nam và khu vực lân cận. Nhờ đó, Việt Nam có thể chủ động nguồn cung trong nước hoặc nhập khẩu từ các quốc gia như Thái Lan, Philippines để phục vụ nhu cầu phối trộn.

Ba trụ cột để triển khai hiệu quả

Từ kinh nghiệm triển khai xăng E5 trước đây, TS. Đào Duy Anh cho biết Bộ Công Thương đã tiến hành rà soát toàn diện nhằm nhận diện những hạn chế và nguyên nhân khiến chương trình chưa đạt như kỳ vọng.

Theo đó, ba yếu tố then chốt được xác định để đảm bảo thành công trong giai đoạn tới. Trước hết là yêu cầu cập nhật tiêu chuẩn nhiên liệu phù hợp với sự phát triển của công nghệ động cơ. Khi các dòng xe mới liên tục được cải tiến, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nhiên liệu cũng phải điều chỉnh tương ứng. Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2025, các phương tiện sản xuất, lắp ráp mới tại Việt Nam phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 5, kéo theo yêu cầu nhiên liệu tương thích. Do đó, việc lựa chọn xăng nền phù hợp đóng vai trò quyết định đến hiệu quả vận hành.

Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất, phối trộn đến lưu thông và phân phối. Việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và công cụ quản lý sẽ góp phần đưa xăng sinh học đến người tiêu dùng với mức chi phí hợp lý.

Yếu tố thứ ba là công tác truyền thông. Theo TS. Đào Duy Anh, việc cung cấp thông tin minh bạch, khoa học sẽ giúp người dân hiểu đúng về xăng sinh học, qua đó tạo sự đồng thuận xã hội.

Doanh nghiệp sẵn sàng mở rộng phân phối

Về phía doanh nghiệp, các đầu mối lớn như Petrolimex và PV OIL – hiện chiếm khoảng 75% thị phần xăng dầu trong nước đã sẵn sàng triển khai phân phối E10 trên diện rộng theo chỉ đạo của Thủ tướng.

Tính đến ngày 16/4, PV OIL đã đưa xăng E10 vào kinh doanh tại 418/988 cửa hàng trên toàn quốc. Trong khi đó, Petrolimex đã triển khai tại TP.HCM và Quảng Ngãi, đồng thời lên kế hoạch mở rộng ra Quảng Ninh, Hải Phòng trong thời gian tới.

Để đẩy nhanh lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học, TS. Đào Duy Anh cho rằng cần sớm tháo gỡ những khó khăn về nguồn cung xăng dầu và ethanol, đồng thời nâng cao năng lực phối trộn của doanh nghiệp. Hiện cả nước có 12 doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống phối trộn, nhưng mới chỉ có 3 đơn vị đủ điều kiện được cấp phép phối trộn xăng E10.

Ngoài ra, việc rà soát, điều chỉnh các quy định kỹ thuật liên quan đến xăng sinh học cũng là yêu cầu cấp thiết, nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học một cách thuận lợi và kịp thời.