Thưc hiện Kế hoạch kiểm toán năm 2026 đạt chất lượng, hiệu quả

Qua kiểm toán, cần xác nhận tính trung thực, hợp lý của báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính, thông tin tài chính của các cơ quan, đơn vị. Ảnh: QUỲNH ANH

Đó là yêu cầu của Tổng Kiểm toán nhà nước Ngô Văn Tuấn tại Công văn số 135/KTNN-TH vừa được ký ban hành.

Xác định rõ mục tiêu kiểm toán

Trong Công văn nêu rõ, về mục tiêu kiểm toán: Triển khai thực hiện có hiệu quả, chất lượng Kế hoạch thực hiện Chiến lược phát triển KTNN đến 2030, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quốc hội lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030 và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ KTNN lần thứ VIII nhiệm kỳ 2025-2030; siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ, nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán với phương châm “An toàn - Uy tín” nhằm đạt mục tiêu “Chất lượng, chất lượng hơn và chất lượng hơn nữa”, đặc biệt là thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ trình ý kiến để Quốc hội xem xét, quyết định dự toán ngân sách nhà nước, quyết định phân bổ ngân sách trung ương, quyết định chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước; gia tăng hiệu lực kết luận và kiến nghị kiểm toán; tiếp tục phát huy vai trò là công cụ hữu hiệu của Đảng, Nhà nước trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Mục tiêu cụ thể là: Xác nhận tính trung thực, hợp lý của báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính, thông tin tài chính; Đánh giá việc tuân thủ pháp luật, tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công của các đơn vị, chương trình và dự án; Chỉ ra các tồn tại, hạn chế để kiến nghị với đơn vị được kiểm toán và các tổ chức, cá nhân có liên quan chấn chỉnh công tác quản lý và hoạt động của đơn vị; kiến nghị cấp có thẩm quyền hoàn thiện các cơ chế, chính sách còn bất cập; phát hiện kịp thời các sai phạm, hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân và kiến nghị xử lý theo quy định của pháp luật, đảm bảo các nguồn lực tài chính công, tài sản công được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả.

Đồng thời, cung cấp thông tin, số liệu tin cậy, kịp thời cho: Lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong lãnh đạo, chỉ đạo; Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp quyết định dự toán NSNN, phê chuẩn quyết toán NSNN, quyết định chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia; Các cơ quan có thẩm quyền thực hiện chức năng kiểm tra, điều tra, giám sát quá trình quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Hướng dẫn các đơn vị xác định trọng yếu kiểm toán

Về xác định trọng yếu kiểm toán, đối với việc xác nhận báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính, thông tin tài chính, cần xác định trọng yếu kiểm toán để xác nhận tính trung thực, hợp lý của báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính năm: Thực hiện theo các văn bản hướng dẫn phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong kiểm toán từng lĩnh vực đã được Tổng Kiểm toán nhà nước ban hành.

Việc xác định trọng yếu kiểm toán để xác nhận tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính, thông tin tài chính khác thực hiện theo các văn bản hướng dẫn phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trong kiểm toán từng lĩnh vực tương đồng và trình bày lý do trong Tờ trình xét duyệt Kế hoạch kiểm toán cuộc kiểm toán.

Khi xác nhận báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính, thông tin tài chính, cần phải xác định trọng yếu kiểm toán. Ảnh: QUỲNH ANH

Cùng với đó, Công văn cũng hướng dẫn cụ thể về xác định trọng yếu kiểm toán đối với các nội dung như: về thu ngân sách nhà nước (công tác lập, giao, thực hiện dự toán; công tác hoàn thuế GTGT; giảm thuế GTGT; công tác kiểm tra thuế; công tác quản lý, đôn đốc thu hồi nợ thuế, việc tổ chức thực hiện các biện pháp cưỡng chế thu hồi nợ thuế….); chi thường xuyên; chi đầu tư; quản lý tài sản công và một số nội dung thu chi khác; lĩnh vực doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức tài chính - ngân hàng; lĩnh vực kiểm toán chuyên đề, chương trình; lĩnh vực kiểm toán hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin và về kiểm toán liên quan đến việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hướng dẫn cụ thể về nội dung kiểm toán chủ yếu

Về nội dung kiểm toán chủ yếu, việc xác định nội dung kiểm toán đối với từng cuộc kiểm toán trong năm 2026 tuân thủ các quy định sau:

Một là, thực hiện đầy đủ các nội dung kiểm toán theo quy định tại quy trình kiểm toán, các hướng dẫn kiểm toán theo từng lĩnh vực của KTNN, Đề cương/hướng dẫn kiểm toán, công văn hướng dẫn mục tiêu, nội dung, tiêu chí kiểm toán hoạt động... đã được Tổng Kiểm toán nhà nước ban hành. Trong đó đảm bảo thực hiện các trọng yếu kiểm toán cho từng lĩnh vực.

Hai là, các nội dung kiểm toán cần đảm bảo thực hiện đầy đủ mục tiêu kiểm toán của từng cuộc kiểm toán; phù hợp với các thông tin thu thập và phân tích trong giai đoạn khảo sát, lập Kế hoạch kiểm toán của cuộc kiểm toán. Tập trung kiểm toán các lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực như đầu tư công, quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản…những vấn đề cấp bách, bức xúc, xã hội và dư luận quan tâm để làm rõ hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo quy định.

Ngoài ra, trong quá trình xây dựng Kế hoạch kiểm toán của cuộc kiểm toán, thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán chỉ đạo Đoàn kiểm toán nghiên cứu, lựa chọn kiểm toán đối với các nội dung kiểm toán thường xảy ra sai phạm và một số đặc thù được liệt kê tại Phụ lục kèm theo Công văn này.

Yêu cầu thực hiện nghiêm hướng dẫn, báo cáo kịp thời vướng mắc phát sinh

Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu, Thủ trưởng các đơn vị được giao nhiệm vụ kiểm toán và các đơn vị có liên quan tổ chức nghiên cứu và quán triệt đến từng công chức trong đơn vị về mục tiêu, trọng yếu và nội dung kiểm toán chủ yếu năm 2026 theo hướng dẫn tại văn bản này; chủ động triển khai công tác tập huấn kiến thức pháp luật, các quy định của ngành, chuyên môn nghiệp vụ, các Đề cương kiểm toán và phổ biến văn bản pháp luật liên quan đến các cuộc kiểm toán trong năm 2026.

Đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán chỉ đạo Trưởng đoàn kiểm toán chủ động tổ chức thực hiện khảo sát, thu thập đầy đủ thông tin; dựa trên các thông tin thu thập, các đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán xác định mục tiêu, trọng yếu, nội dung hoặc tiêu chí kiểm toán cụ thể của cuộc kiểm toán phù hợp với đặc thù từng đối tượng, đơn vị được kiểm toán để nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán.

Các vụ tham mưu căn cứ chức năng, nhiệm vụ thực hiện thẩm định Kế hoạch kiểm toán, Báo cáo kiểm toán theo quy định của KTNN và hướng dẫn tại văn bản này.

Trong quá trình thực hiện nếu có vướng mắc, các đơn vị kịp thời báo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước (qua Vụ Tổng hợp) để điều chỉnh cho phù hợp./.

QUỲNH ANH