Thuế bổ sung của Mỹ sẽ ảnh hưởng mạnh đến thủy sản từ tháng 8/2026

Từ ngày 24/7/2026, hàng thủy sản Việt Nam vào Mỹ bắt đầu chịu thêm thuế Mục 301 ở mức 12,5%. Tác động của mức thuế này dự kiến sẽ thể hiện rõ nét từ tháng 8 và quý IV/2026, tạo ra thách thức lớn về khả năng cạnh tranh khi các đối thủ chính chỉ chịu mức thuế 10%.

Thống kê từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, xuất khẩu thủy sản tháng 7 đạt gần 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 7 tháng đầu năm đạt gần 6,78 tỷ USD, tăng 11,5%.

Tuy nhiên, theo bà Lê Hằng - Phó Tổng thư ký VASEP, mức tăng 4,8% trong tháng 7 cho thấy đà tăng trưởng đang chậm lại đáng kể.

Từ ngày 24/7, hàng thủy sản Việt Nam vào Mỹ bắt đầu chịu thêm thuế Mục 301 ở mức 12,5%. Do độ trễ của hợp đồng và thời gian vận chuyển, tác động đầy đủ chưa phản ánh trong kim ngạch tháng 7, nhưng sẽ thể hiện rõ hơn từ tháng 8 và quý IV/2026.

Việc Mỹ áp thuế Mục 301 ở mức 12,5% khiến thủy sản Việt Nam gặp bất lợi trực tiếp so với Ecuador, Ấn Độ và Indonesia – những quốc gia hiện chỉ chịu mức 10%. Chênh lệch 2,5 điểm phần trăm này đặc biệt gây áp lực lên các đơn hàng tôm đông lạnh và cá ngừ có biên lợi nhuận thấp. Nhà nhập khẩu Mỹ có thể yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam giảm giá bán hoặc chuyển dịch đơn hàng sang các nguồn cung có thuế suất thấp hơn.

Đà tăng trưởng xuất khẩu thủy sản chậm lại trong tháng 7/2026.

Đà tăng trưởng xuất khẩu thủy sản chậm lại trong tháng 7/2026.

Thách thức thể hiện rõ tại các mặt hàng chủ lực. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu tôm tháng 7/2026 đạt 428 triệu USD, tăng 4,5% – thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng chung của 7 tháng đầu năm. Ngoài áp lực thuế tại Mỹ, tôm Việt còn phải cạnh tranh gay gắt với Ecuador ở phân khúc hàng chế biến giá trị gia tăng.

Với cá tra, xuất khẩu tháng 7 giảm 6,1%, đạt 184 triệu USD. Dù có cơ hội thay thế cá thịt trắng tại EU do thiếu hụt nguồn cung từ Nga, nhưng cá tra Việt Nam phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về hệ thống truy xuất nguồn gốc số hóa (CATCH) của EU.

Trong khi đó, cá ngừ chịu "tác động kép" tại Mỹ từ thuế Mục 301 và các quy định bảo vệ động vật biển (MMPA). Việc một số nghề cá trong nước chưa được phía Mỹ công nhận tương đương đang gây rủi ro lớn cho khâu hồ sơ thông quan.

Theo bà Lê Hằng, tháng 7 ghi nhận sự sụt giảm hai con số tại các thị trường EU, Hàn Quốc và Trung Đông. Ngược lại, Trung Quốc và Hong Kong tiếp tục là "điểm tựa" chính với kim ngạch hơn 267 triệu USD, tăng 24,7%. Nếu loại trừ sự bứt phá từ thị trường Trung Quốc, bức tranh xuất khẩu toàn ngành sẽ kém tích cực hơn nhiều.

Dù mục tiêu xuất khẩu 12 tỷ USD cả năm vẫn khả thi, Phó Tổng thư ký VASEP cho rằng, tăng trưởng những tháng còn lại có thể thấp hơn đáng kể so với mức 11,5% hiện tại. Yếu tố tác động trực tiếp nhất là thuế Section 301 của Mỹ.

Mức 12,5% đối với Việt Nam tạo ra ba hệ quả cụ thể. Thứ nhất, các hợp đồng mới với Mỹ sẽ được đàm phán lại. Nhà nhập khẩu có thể yêu cầu giảm giá FOB, chia sẻ thuế hoặc chỉ ký hợp đồng ngắn hạn.

Thứ hai, Việt Nam bất lợi hơn Ecuador, Ấn Độ và Indonesia, là những nguồn cung chịu mức 10%. Chênh lệch này đặc biệt quan trọng đối với tôm chân trắng, cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn.

Thứ ba, thuế mới được cộng với MFN, thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp nếu có.

“Vì vậy, quyết định mua hàng sẽ ngày càng được đưa ra theo từng doanh nghiệp và từng mã hàng, thay vì chỉ so sánh chung giữa các quốc gia”, bà Hằng phân tích.

Mặt tích cực là Việt Nam đã ban hành quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, có hiệu lực từ đầu tháng 9/2026. Đây là cơ sở để Việt Nam tiếp tục trao đổi với Mỹ, nhưng trong ngắn hạn chưa có thông tin chính thức cho thấy mức thuế 12,5% sẽ được điều chỉnh ngay.

Minh Thu

Nguồn Doanh Nghiệp: https://doanhnghiepvn.vn/kinh-te/thue-bo-sung-cua-my-se-anh-huong-manh-den-thuy-san-tu-thang-8-2026/20260803053048763