Thuế đất bỏ hoang 0,2%: Người mua đất chưa xây nhà có bị ảnh hưởng?

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng nhằm hạn chế lãng phí đất đai, song cần làm rõ đối tượng áp dụng để tránh ảnh hưởng đến người dân có đất ở hợp pháp nhưng chưa xây nhà. Ảnh minh họa: AI

Đất chưa xây nhà có đồng nghĩa với đất bỏ hoang?

Chiều 23.10, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân, đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu.

Các ý kiến tại phiên thảo luận tập trung đề nghị làm rõ đối tượng áp dụng, tiêu chí xác định đất bỏ hoang và thời điểm tính thuế, trong đó có đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng.

Nhiều đại biểu cũng băn khoăn về tính khả thi của đề xuất áp thuế suất 0,2%, đồng thời lưu ý nguy cơ chồng chéo các nghĩa vụ thuế nếu chưa phân định rõ phạm vi áp dụng.

Việc thiết kế chính sách cần bảo đảm một thửa đất không bị tính trùng nghĩa vụ thuế, đồng thời đặt ra vấn đề về hiệu quả thực tế: Mức thuế 0,2% liệu có đủ khiến chi phí găm giữ đất cao hơn lợi ích đầu cơ, qua đó khuyến khích đưa đất vào sử dụng hiệu quả hơn?

Trước các ý kiến của đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo rà soát, làm rõ đối tượng, thời điểm áp dụng và mức thuế cụ thể, bảo đảm không chồng chéo với quy định hiện hành.

Thuế suất 0,2% khác gì quy định hiện hành?

Theo Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp số 48/2010/QH12, thuế sử dụng đất ở được tính theo diện tích đất tính thuế, giá của 1m² đất và thuế suất.

Điều 7 quy định ba mức thuế suất lũy tiến đối với đất ở: 0,03% đối với diện tích trong hạn mức; 0,07% đối với phần diện tích vượt không quá 3 lần hạn mức; và 0,15% đối với phần diện tích vượt trên 3 lần hạn mức.

Đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, mức thuế suất là 0,15%; đất lấn, chiếm áp dụng mức 0,2% và không áp dụng hạn mức.

Như vậy, đề xuất mới cần được rà soát để xác định rõ mối quan hệ với các mức thuế hiện hành, tránh chồng chéo trong phân loại đất và cách tính thuế.

Đặc biệt, cần làm rõ liệu đất ở hợp pháp chưa xây dựng có thuộc nhóm chịu thuế suất 0,2% hay không, căn cứ xác định thời gian bỏ hoang và cơ quan chịu trách nhiệm xác nhận tình trạng sử dụng đất.

Cũng cần lưu ý, thuế suất 0,2% không đồng nghĩa người dân phải nộp 0,2% giá trị thị trường của thửa đất. Theo cách tính thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành, số thuế được xác định dựa trên diện tích tính thuế nhân với giá đất tính thuế và thuế suất tương ứng.

Để chính sách khả thi, cơ quan soạn thảo cần quy định rõ tiêu chí xác định đất không đưa vào sử dụng, thời điểm bắt đầu tính thuế, các trường hợp được loại trừ và cơ chế phối hợp giữa cơ quan thuế với cơ quan quản lý đất đai. Đồng thời, cần phân biệt trường hợp cố tình giữ đất với trường hợp chậm sử dụng do nguyên nhân khách quan.

Với người mua đất ở hợp pháp chưa xây nhà, điều quan trọng nhất là theo dõi tiêu chí xác định đối tượng chịu thuế trong quy định cuối cùng. Chính sách cần hướng đến hạn chế tình trạng đất bị bỏ hoang, sử dụng lãng phí, nhưng cũng phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và tránh áp dụng thuế thiếu phân biệt.