Thuê quán 30 triệu/tháng, tôi xót khi khách ngồi cả buổi gọi ly cà phê 30 nghìn

Sau khi trả tiền điện và tiền lương cho 3 nhân viên bán thời gian, tôi xòe xấp tiền còn lại trên tay. Đâu đó gần 2 triệu đồng cho toàn bộ công sức của cả tháng kinh doanh. Tôi chợt hỏi mình: “Mỗi tháng bỏ ra 30 triệu đồng tiền thuê mặt bằng, liệu tôi đang làm chủ hay đang đi làm thuê cho chính chủ nhà này?”.

Một năm trước, tôi gom góp toàn bộ tiền tiết kiệm vài năm đi làm để mở quán cà phê nhỏ rộng chừng 40m². Nhờ vị trí gần khu văn phòng và trường học, tôi chấp nhận mức giá thuê 30 triệu đồng/tháng, đóng tiền cả năm. Quán nhỏ nên tập trung vào hương vị, được nhiều khách ngợi khen.

Bất kỳ ai từng làm kinh doanh F&B cũng hiểu, chi phí mặt bằng thường chiếm đến 25 - 30% tổng doanh thu. Đều đặn mỗi ngày, khi chưa mở cửa buổi sáng, tôi đã gánh khoản nợ 1 triệu đồng tiền nhà.

Chi phí đầu vào không chỉ dừng ở tiền thuê nhà. Tiền nguyên liệu, điện kinh doanh, tiền đầu tư máy móc, tiền nhân viên và vô số chi phí vô hình như rác thải, bảo trì, thuế... Với giá ly cà phê 30.000 đồng, sau khi trừ chi phí, quán phải bán ra ít nhất 80 đến 100 ly mới mong hòa vốn.

Thực tế lại không đơn giản như mấy dòng tính toán trên giấy. Quán tôi có 8 chiếc bàn. Có những vị khách đén từ sáng, gọi một ly cà phê đến và ngồi lại đến chiều. Họ cắm sạc điện thoại, mở máy tính xách tay, chiếm một chiếc bàn 4 chỗ để làm việc hoặc ngồi học.

Mở quán cà phê nhỏ, chủ quán đau đầu với những vị khách “cắm rễ” sáng đến chiều. (Ảnh minh họa: AI)

Đến trưa, khi dòng khách văn phòng muốn tìm chỗ ngồi uống nước sau giờ ăn, họ đều phải quay lưng đi vì không còn bàn trống. Những vị khách ngồi cả buổi sáng ấy, khi ra về, hóa đơn vẫn là 30.000 đồng.

Tôi không có ý trách móc người tiêu dùng. Trong thời đại công nghệ, việc mang máy tính ra quán cà phê làm việc đã trở thành văn hóa phổ biến. Một không gian thoải mái, có điều hòa, wifi miễn phí với chi phí 30.000 đồng rõ ràng là lựa chọn quá hời cho người đi làm hay sinh viên. Khách hàng không làm sai luật, họ đã trả tiền cho thức uống ghi trên bảng giá.

Tuy nhiên, thực trạng vẫn khiến người mở quán như tôi rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu để dùng wifi theo giờ hoặc bắt khách gọi thêm nước khi ngồi quá lâu, tôi sẽ bị đánh giá là thiếu thân thiện, thậm chí nhận về những đánh giá 1 sao trên mạng xã hội. Còn nếu im lặng chịu đựng, tôi phải nhìn từng lượt khách tiềm năng đến rồi đi, trong khi tiền thuê nhà vẫn trôi qua từng phút.

Tôi từng trò chuyện với vài đồng nghiệp trong ngành. Một số quán chọn cách tăng giá đồ uống lên 60.000 - 70.000 đồng để bù đắp chi phí không gian. Thế nhưng với một quán nhỏ nằm trong ngõ hoặc phân khúc bình dân, nâng giá đồng nghĩa với tự sát. Khách sẽ chuyển sang những chuỗi cà phê lớn, nơi họ có không gian rộng và thương hiệu tốt hơn.

Đi qua những tháng ngày gồng lỗ, tôi không muốn lên tiếng để kể khổ, nhưng cũng mong muốn khách hàng thấu hiểu với một quán nhỏ như của tôi, mỗi chỗ ngồi đều là một phần nguồn sống. Không gian quán không phải là vô hạn, và một chiếc bàn bị giữ suốt nhiều giờ cũng đồng nghĩa với việc cơ hội sống còn của quán bị thu hẹp lại.

Sự thấu hiểu đôi khi đến từ những hành động rất nhỏ. Đó là việc người dùng chủ động gọi thêm một ly nước hoặc đĩa bánh nếu ngồi lại quá 3 tiếng. Đó là việc nhường lại bàn lớn cho nhóm khách đi đông hơn khi quán bắt đầu chật chỗ; hoặc đơn giản là ý thức rằng chi phí cho một ly cà phê 30.000 đồng không thể bao gồm luôn cả tiền thuê “văn phòng làm việc” suốt cả ngày.

Kinh doanh dịch vụ là làm dâu trăm họ. Người bán tìm kiếm lợi nhuận, người mua tìm kiếm giá trị và sự thoải mái. Để những mô hình quán cà phê nhỏ, có gu, có sự tận tâm có thể tồn tại bên cạnh các chuỗi lớn, chúng tôi rất cần “văn hóa đi cà phê” tinh tế hơn từ cộng đồng.

Sau cuối, sự tồn tại của những quán nhỏ như tôi nằm ở sự lịch thiệp của khách hàng. Tôi vẫn sẽ mở cửa sáng mai, vẫn sẽ mỉm cười chào những vị khách quen, với hy vọng mỗi vị khách đều lịch sự, lo nghĩ cho quán thêm một chút.