Thuế quan Mỹ ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành nhôm của Canada

Các doanh nghiệp gia công nhôm của Canada cho biết, hoạt động xuất khẩu sang Mỹ của họ sẽ bị triệt tiêu, khi các biện pháp thuế quan mới nhất từ Chính quyền của Tổng thống Donald Trump khiến sản phẩm của họ mất lợi thế cạnh tranh tại thị trường Mỹ.

Tàu chở hàng neo tại cảng ở Vancouver, British Columbia, Canada. Ảnh: THX/TTXVN phát

Các sản phẩm nhôm nằm trong danh mục hàng hóa bị Mỹ áp mức thuế 50% có hiệu lực vào ngày 15/9, một phần trong cuộc tranh chấp thương mại đang leo thang với Canada sau khi các cuộc đàm phán thương mại đổ vỡ vào tháng trước. Động thái mới nhất đã chấm dứt các trường hợp miễn thuế đối với một số mặt hàng làm từ kim loại nhẹ này, khiến chúng phải chịu mức thuế tổng cộng lên tới 100% (bao gồm cả mức thuế 50% mà Mỹ áp đặt lên nguồn cung nước ngoài từ năm ngoái).

Đối với các công ty như Apex Aluminum Extrusions Ltd., động thái của Mỹ đã khiến các sản phẩm sản xuất tại Canada của họ trở nên kém cạnh tranh hơn so với các sản phẩm tương tự của Mỹ. Nhà sản xuất có trụ sở tại British Columbia này – chuyên sản xuất linh kiện nhôm cho ngành xây dựng và các trung tâm dữ liệu – thu về khoảng 40% doanh thu từ thị trường Mỹ. Theo Giám đốc Tài chính Darren McQueen, hoạt động kinh doanh của công ty tại Mỹ “coi như đã chấm dứt và sẽ không còn hàng hóa nào được xuất khẩu qua biên giới nữa".

Mức thuế mới đầy khắc nghiệt đối với nhôm nằm trong một phụ lục được Nhà Trắng công bố vào ngày 8/9, cùng thời điểm chính quyền Trump thông báo cấm một số sản phẩm của Canada (bao gồm rượu và các sản phẩm từ sữa), qua đó làm leo thang cuộc chiến thương mại giữa hai nước láng giềng.

AluQuebec, một Hiệp hội đại diện cho các công ty nhôm trong chuỗi cung ứng tại Quebec, ước tính rằng, hơn 400 triệu đô la Mỹ (USD) giá trị xuất khẩu hàng năm của Canada sang Mỹ có liên quan đến các sản phẩm vừa bị áp thuế, bao gồm thanh và ống nhôm. Con số này chiếm khoảng 1/5 tổng lượng xuất khẩu các sản phẩm nhôm đã qua chế biến (không phải nhôm thô) của Canada sang Mỹ.

Charlotte Laramée, người đứng đầu AluQuebec, cho biết: "Đợt tăng thuế mới nhất này làm thay đổi đáng kể cục diện đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành nhôm, đặc biệt là những doanh nghiệp sản xuất nhôm định hình. Với mức thuế có thể lên tới 100%, khả năng sẽ đặt dấu chấm hết cho việc xuất khẩu sang Mỹ của nhiều công ty Canada”.

Theo Cơ quan Quản lý Thương mại Quốc tế Mỹ, Canada chiếm gần 1/2 tổng lượng nhập khẩu các sản phẩm nhôm phục vụ tiêu dùng nội địa của Mỹ trong năm ngoái. Phần lớn sản lượng nhôm của Canada đến từ Quebec – tỉnh nói tiếng Pháp là nơi đặt cơ sở của các nhà sản xuất lớn như Alcoa Inc. và Rio Tinto Group.

Các biện pháp hạn chế thương mại của Mỹ không tác động đồng đều lên mọi khâu trong ngành công nghiệp nhôm của Canada. Các nhà sản xuất nhôm sơ cấp đã hưởng lợi nhờ cung ứng kim loại này cho thị trường Mỹ – nơi đang đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung, sản lượng nội địa hạn chế và mức giá cao nhất thế giới. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Canada hoạt động trong lĩnh vực gia công và chế tạo lại phải gánh chịu chi phí gia tăng do thuế quan, khoản chi phí mà họ có thể gặp khó khăn khi muốn chuyển toàn bộ sang cho khách hàng.

Shawn Munroe, Phó Chủ tịch Điều hành của Spectra Aluminum Products Ltd. (có trụ sở tại Ontario), cho biết, công ty của ông đang chuẩn bị cho những "cuộc thảo luận thẳng thắn" với khách hàng. Ông nói: "Chúng tôi hiểu rằng điều này có thể dẫn đến việc mất các đơn hàng từ Mỹ. Các biện pháp của Mỹ sẽ làm gián đoạn chuỗi cung ứng đã được thiết lập từ nhiều thập kỷ qua, gây thiệt hại cho cả chúng tôi lẫn các khách hàng Mỹ".

Các doanh nghiệp gia công nhôm cũng dự báo sự cạnh tranh trong nước sẽ gia tăng, do họ buộc phải tìm kiếm các cơ hội mới ngay tại Canada để duy trì hoạt động.

Ngành công nghiệp nhôm Canada đã kêu gọi chính phủ của Thủ tướng Mark Carney áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với các sản phẩm nhôm của Mỹ. Vào ngày 8/9, Canada đã tăng gấp đôi mức thuế đáp trả đối với các sản phẩm nhôm của Mỹ lên 50%. Tuy nhiên, các bên mua hàng tại Canada có thể xin chính phủ miễn hoặc hoàn lại khoản thuế này. Các doanh nghiệp trong ngành cho rằng việc miễn giảm thuế như vậy đang đặt các nhà sản xuất Canada vào thế bất lợi.

Jamie Neil, Chủ tịch công ty sản xuất Dajcor Aluminum Ltd. (có trụ sở tại Ontario), cho biết: "Chúng ta đang phải đối mặt với những rào cản rất lớn khi thâm nhập thị trường Mỹ, nhưng lại đang thực sự dành cho họ các chính sách miễn giảm thuế và tạo điều kiện để họ cạnh tranh ngay tại thị trường Canada”.