Thuế quan Mỹ hạ nhiệt: Doanh nghiệp xuất khẩu mừng nhưng vẫn thận trọng

Giữa những biến động về thuế quan, chi phí đầu vào và yêu cầu truy xuất ngày càng siết chặt, doanh nghiệp xuất khẩu thừa nhận không còn dư địa “đứng yên”. Để giữ thị phần Mỹ, họ buộc phải tái cấu trúc, chủ động nguyên liệu, điều chỉnh sản phẩm và chiến lược giá.

Từ ngành gỗ, dệt may đến rau quả, những người trong cuộc cho biết áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ là thuế, mà là khả năng thích ứng với chính sách thay đổi liên tục và các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường Mỹ. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp chọn cách nâng cấp quản trị, ứng dụng công nghệ vào kiểm soát chuỗi cung ứng, đồng thời tranh thủ giai đoạn thuế giảm để tìm kiếm thêm đơn hàng và mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc vào một điểm đến duy nhất.

Giữ thị phần Mỹ: Doanh nghiệp phải tái cấu trúc, chủ động nguyên liệu

Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean. Ảnh: Minh Anh

Bối cảnh thị trường hiện còn nhiều biến động, từ giá bông, nguyên liệu đầu vào đến xung đột địa chính trị và các hàng rào kỹ thuật, quy định về xuất xứ. Nếu các yếu tố này thay đổi, lợi thế cạnh tranh có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Đặc biệt, vấn đề truy xuất nguồn gốc ngày càng được siết chặt; nếu doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào nguyên liệu từ bên ngoài như vải Trung Quốc mà không đáp ứng yêu cầu xuất xứ, rủi ro sẽ gia tăng.

Vì vậy, để giữ vững thị phần tại Mỹ, doanh nghiệp buộc phải chủ động nguồn nguyên liệu, nâng cao năng lực quản trị và thích ứng linh hoạt với chính sách thương mại mới. Giải pháp không nằm ở cạnh tranh nội bộ mà là tái cấu trúc, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, AI vào quản lý, khảo sát thị trường, chăm sóc khách hàng và tối ưu quy trình bán hàng. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải điều chỉnh cơ cấu sản phẩm và chiến lược giá cho phù hợp.

Thuế giảm, doanh nghiệp gỗ tranh thủ mở rộng thị trường ngoài Mỹ

Ông Đặng Quốc Hùng, Tổng giám đốc Công ty CP Thủ công Mỹ nghệ Gỗ Liên Minh. Ảnh: Minh Anh

Trong bối cảnh thuế vào thị trường Mỹ được điều chỉnh giảm, thay vì mức đối ứng trước đây trên 20–25% nay còn khoảng 10%, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt ngành gỗ – nội thất, phần nào “dễ thở” hơn. Đây được xem là tín hiệu tích cực sau giai đoạn nhiều biến động. Tuy nhiên, cộng đồng doanh nghiệp vẫn thận trọng vì chưa rõ mức thuế này sẽ duy trì trong bao lâu.

Chính vì vậy, tâm lý chung là tranh thủ thời cơ để tìm kiếm và chốt thêm đơn hàng, duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ – thị trường hiện chiếm khoảng 55% kim ngạch xuất khẩu của ngành gỗ Việt Nam. Từ thực tế phụ thuộc lớn vào một vài thị trường, các doanh nghiệp cũng chủ động hơn trong việc mở rộng tệp khách hàng. Tại hội chợ VIFA Expo, diễn ra từ 8 đến 11-3 tại TPHCM, quy tụ gần 650 doanh nghiệp đến từ 18 quốc gia, định hướng xuyên suốt của hội chợ là hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác mới, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Bên cạnh Mỹ, các khu vực như Trung Đông, Ấn Độ, Nam Mỹ hay châu Phi đang được quan tâm nhiều hơn.

Chủ động nắm chính sách thuế quan Mỹ, xuất khẩu rau quả vẫn sẽ bứt tốc

Ông Nguyễn Đình Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau Quả Việt Nam. Ảnh: Minh Anh

Dưới góc nhìn doanh nghiệp, thị trường Mỹ không còn quá bất ngờ về chính sách thuế. Từ thời Tổng thống Donald Trump, các quy định thuế đã nhiều lần thay đổi, tăng giảm liên tục. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ đã quen với việc theo sát chính sách và chủ động thích ứng.

Trong giai đoạn thuế tăng cao trước đây, doanh nghiệp đã chủ động nắm luật, điều chỉnh cách khai báo, tách riêng chi phí vận chuyển và chỉ kê khai phần nguyên liệu, bởi phía Mỹ chủ yếu áp thuế trên giá trị nguyên liệu. Nhờ vậy, ngành rau quả không chịu tác động quá lớn. Thực tế, chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu giá thành nên doanh nghiệp cũng quen với áp lực này. Điều quan trọng nhất là phải hiểu rõ quy định thuế của Mỹ áp dụng thế nào, đánh vào mặt hàng nào, cách tính ra sao để kê khai chính xác, hạn chế rủi ro và tối ưu chi phí thuế.

Xuất khẩu Việt Nam hướng đến mục tiêu tăng trưởng 12%

Ông Vũ Việt Linh, Phó Giám đốc Phòng Phân tích khách hàng Maybank Investment Bank

Chúng tôi cho rằng là trong thời gian tới nếu thỏa thuận thương mại giữa Việt Nam và Mỹ được chính thức ký kết trên cơ sở đôi bên cùng có lợi thì triển vọng xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2026 được dự báo sẽ tiếp tục diễn biến thuận lợi.

Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng xuất khẩu khoảng 12% trong năm 2026 nhờ khả năng tiếp tục mở rộng thêm thị phần tại thị trường Mỹ. Thực tế, năm 2025, Việt Nam là một trong những quốc gia ghi nhận kết quả xuất khẩu tích cực vào Mỹ. Thị phần hàng hóa Việt Nam tại thị trường này đã tăng lên 7%, so với mức 4% của năm 2024. Đây được xem là nền tảng quan trọng để duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.

Minh Anh