Thuốc lá điện tử: Hiểm họa âm thầm đối với sức khỏe cộng đồng

Nguy cơ từ những sản phẩm được quảng cáo là “ít độc hại”

Mới đây, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã ký ban hành Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 9/6/2026 về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới.

Tác hại khôn lường của giới trẻ sử dụng thuốc lá điện tử

Đáng chú ý, Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật, nghiên cứu bổ sung chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng và chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Trong những năm gần đây, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được quảng cáo với nhiều hình thức bắt mắt, hương vị đa dạng, đánh vào tâm lý tò mò của thanh thiếu niên. Không ít người lầm tưởng đây là sản phẩm ít gây hại hơn thuốc lá truyền thống hoặc có thể hỗ trợ cai nghiện thuốc lá.

Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo thuốc lá điện tử vẫn chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh, tim mạch và sự phát triển não bộ ở trẻ vị thành niên. Nhiều sản phẩm còn chứa các hóa chất độc hại, kim loại nặng và các chất tạo mùi có thể gây tổn thương phổi, đường hô hấp và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính.

Siết chặt quản lý

Đặc biệt, việc sử dụng thuốc lá điện tử ở lứa tuổi học sinh, sinh viên có thể dẫn đến nguy cơ lệ thuộc nicotine, ảnh hưởng khả năng học tập, tập trung và kiểm soát hành vi. Một số trường hợp còn bị pha trộn ma túy hoặc chất hướng thần trong dung dịch thuốc lá điện tử, gây hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe và an ninh, trật tự.

Thực trạng đáng lo ngại

Theo thống kê của các cơ quan chức năng, từ năm 2014 đến năm 2025, lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 79.459 vụ vi phạm liên quan đến thuốc lá; thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu, hơn 388 tấn lá thuốc lá và trên 2 triệu đơn vị thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Mặc dù công tác đấu tranh đã được tăng cường, song hoạt động mua bán, tàng trữ và sử dụng các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát để quảng cáo, mua bán trái phép, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng, thuốc lá điện tử còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy xã hội khi trở thành một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ vi phạm pháp luật ở thanh thiếu niên, học sinh.

Tăng cường quản lý, bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Trước thực trạng trên, Chỉ thị số 25/CT-TTg yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, hoàn thiện các quy định về xử lý hành vi kinh doanh, mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng trái phép thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đồng thời nghiên cứu bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng và chứa chấp các sản phẩm này.

Bộ Y tế được giao tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá; tăng cường tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân, nhất là thanh thiếu niên, về những nguy cơ đối với sức khỏe khi sử dụng thuốc lá điện tử.

Chỉ thị cũng nghiêm cấm cán bộ, công chức, viên chức mua bán, tàng trữ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Việc nghiên cứu bổ sung chế tài xử phạt đối với hành vi sử dụng và chứa chấp thuốc lá điện tử cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ trước những tác hại ngày càng rõ rệt của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cần tăng cường giáo dục, định hướng để thanh thiếu niên nhận thức đúng về tác hại của thuốc lá điện tử. Chỉ khi kết hợp đồng bộ giữa quản lý, tuyên truyền và nâng cao ý thức xã hội mới có thể ngăn chặn hiệu quả sự lan rộng của loại sản phẩm đang được xem là “hiểm họa ngụy trang” đối với sức khỏe cộng đồng.