Thương mại điện tử xuyên biên giới: “Đường băng” mới đưa hàng Việt ra thế giới

Nhu cầu tìm nguồn cung từ Việt Nam đang tăng mạnh. Ảnh: BTC

Từ xưởng sản xuất đến sàn thương mại điện tử toàn cầu

Tại Diễn đàn VIS 2026, hơn 580 đoàn doanh nghiệp quốc tế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ đã có mặt, cùng 3.000 cuộc kết nối giao thương (B2B) được sắp xếp có chọn lọc và 13.000 lượt kết nối tự do trực tiếp tại các gian hàng – những con số cho thấy nhu cầu tìm nguồn cung từ Việt Nam đang tăng mạnh.

Nền tảng cho sức hút đó, theo nhiều diễn giả, nằm ở năng lực sản xuất và logistics. Ông Nguyễn Đăng Khoa - Giám đốc Kinh doanh Quốc tế Công ty CP Tân Phú Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy “nhận đơn hàng” sang chủ động “xây dựng năng lực đáp ứng chuẩn mực toàn cầu”. Trong khi bà Trần Hoàng Phú Xuân - CEO Faslink Việt Nam, nhấn mạnh năng lực sản xuất và khả năng thích ứng nhanh là điều kiện tiên quyết để ngành dệt may, thời trang tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Còn ông Kevin Geneuglijk, Giám đốc phát triển kinh doanh Berkman Forwarding BV (Hà Lan), lưu ý logistics tối ưu - giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao hàng - là tiêu chí then chốt mà các nhà mua hàng như Samsung hay H&M đặc biệt coi trọng.

Nếu sản xuất và logistics là nền móng, thì thương mại điện tử xuyên biên giới chính là trụ cột mới giúp hàng Việt bước thẳng ra thị trường quốc tế, với ba hướng đi khác nhau đang được các nền tảng triển khai song song: từ mạng xã hội bán hàng, sàn thương mại điện tử đa ngành cho đến sàn B2B chuyên biệt theo ngách thị trường.

Hướng đi đầu tiên đến từ các nền tảng mạng xã hội có tích hợp bán hàng, nơi thương mại điện tử gắn liền với nội dung và cộng đồng người dùng bản địa. Bà Trần Thị Tân - Giám đốc Trách nhiệm xã hội và Quan hệ đối tác chiến lược TikTok Shop Việt Nam, giới thiệu sáng kiến “Beyond Vietnam”, hướng tới hỗ trợ xuất khẩu không chỉ hàng hóa mà cả thương hiệu và văn hóa Việt Nam ra thế giới. Theo bà, các sản phẩm như hạt điều, sầu riêng đông lạnh và trầm hương đang có sức hút lớn trên hệ sinh thái Douyin tại thị trường Trung Quốc.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, sáng kiến này đã đào tạo kiến thức xuất khẩu trực tuyến cho hơn 100 doanh nghiệp và ghi nhận hơn 8.000 đơn hàng thực tế. TikTok Shop cam kết triển khai các gói hỗ trợ toàn diện với tổng giá trị lên đến 30.000 USD, bao gồm tư vấn gia nhập thị trường, trợ lực logistics và tối ưu mạng lưới KOL/Creator bản địa, nhằm tạo đà cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chìa khóa vào các sàn thương mại điện tử đa ngành

Nếu TikTok Shop khai thác thế mạnh nội dung để tiếp cận thị trường Trung Quốc, thì Amazon lại chọn con đường xây dựng năng lực sản xuất theo yêu cầu để phục vụ khách hàng toàn cầu ở quy mô lớn hơn.

Ông Võ Thanh Tòng - Quản lý Tài khoản Cấp cao của Amazon Global Selling Việt Nam, cho rằng thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra cơ hội xuất khẩu chưa từng có cho cả doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việt Nam đang trở thành một trong những trung tâm của Amazon tại Đông Nam Á, với các nhóm hàng thế mạnh gồm nội thất, dệt may, thực phẩm chức năng, chăm sóc sức khỏe, thực phẩm khô và đồ dùng nhà bếp.

Từ năm 2026, Amazon mở rộng Amazon Custom cho các nhà sản xuất tại Việt Nam, tập trung vào những sản phẩm có thể tùy chỉnh theo nhu cầu như gỗ, nội thất, thủ công mỹ nghệ, đồ dùng văn phòng và bao bì. Đây là hướng đi giúp nhà sản xuất tiếp cận trực tiếp cả khách hàng B2B và B2C, thay vì chỉ đứng ở khâu sản xuất trong chuỗi cung ứng.

Trong một diễn biến khác khi TikTok Shop và Amazon vận hành theo mô hình đa ngành, phục vụ số đông, thì tại châu Âu lại xuất hiện một hướng đi ngách hơn: sàn thương mại điện tử B2B chuyên biệt cho một nhóm sản phẩm và một thị trường xuất xứ duy nhất.

Ông Sven O. Dekker - đồng sở hữu Miss Linh, người Hà Lan có 10 năm kinh nghiệm làm việc tại Việt Nam, cho biết EU nhập khẩu 14 tỷ EUR thực phẩm từ khối ASEAN, trong đó 25% đến từ Việt Nam, trong khi thị trường thương mại điện tử B2B tại châu Âu tăng trưởng hơn 22% mỗi năm. Người tiêu dùng châu Âu, theo ông, đang tìm kiếm các sản phẩm sạch, tiện lợi và có nguồn gốc rõ ràng.

Miss Linh là sàn thương mại điện tử B2B đầu tiên tại châu Âu dành riêng cho thực phẩm Việt, chỉ phục vụ các nhà cung cấp và doanh nghiệp Việt Nam. Được thành lập dưới pháp nhân Vietnam Food Europe BV tại Hà Lan và chính thức hoạt động từ năm 2023, nền tảng này hiện đã kết nối hơn 30 thương hiệu Việt với các chuỗi bán lẻ, bán buôn lớn tại Hà Lan và Bỉ. Trong đó có chuỗi bán lẻ Wah Nam Hong, EAZIE - chuỗi thực phẩm nhanh lành mạnh số 1 tại Hà Lan, Sligro - nhà bán buôn lớn nhất Hà Lan và Bỉ với 54 chi nhánh, cùng Vermaat - một trong những thương hiệu hàng đầu Hà Lan trong lĩnh vực khách sạn và dịch vụ ăn uống.

Miss Linh hiện đạt doanh thu hơn 500.000 EUR mỗi năm, tăng trưởng 150%, và đặt mục tiêu đạt doanh thu 16 triệu EUR vào năm 2030. “Chúng tôi không chỉ bán hàng - chúng tôi còn giới thiệu hương vị, bản sắc và niềm tự hào Việt ra thế giới” - ông Dekker nói.

Ba mô hình - mạng xã hội bán hàng, sàn đa ngành và sàn B2B ngách - cho thấy thương mại điện tử xuyên biên giới không còn là một kênh phân phối đơn lẻ, mà đang phân hóa thành nhiều lớp cơ hội khác nhau, tùy vào quy mô và định hướng sản phẩm của từng doanh nghiệp Việt.