Thưởng tiền, tăng lương chưa chắc giữ được nhân sự

Thay vì chỉ quan tâm đến tiền thưởng, nhân sự ngày càng ưu tiên các đãi ngộ về thời gian, như thêm ngày nghỉ phép hoặc nghỉ phép có lương.

Khi bài toán giữ chân nhân sự ngày càng khó, tiền thưởng không còn là “câu trả lời” duy nhất. Một số nghiên cứu mới chỉ ra rằng việc doanh nghiệp tăng thêm ngày nghỉ phép có thể tác động sâu đến cảm nhận của người lao động và mức độ gắn bó với công việc, theo The Wall Street Journal.

Thời gian nghỉ trở thành phần thưởng

Trong một khảo sát với khoảng 500 người tham gia, các tình nguyện viên được yêu cầu tưởng tượng mình sắp bắt đầu một công việc mới và lựa chọn loại phần thưởng mong muốn. Một nhóm chọn thêm 1 tuần nghỉ phép, nhóm còn lại chọn nhận thêm 1 tuần lương.

Khi được hỏi về kỳ vọng đối với cuộc sống trong môi trường làm việc mới, các nhà nghiên cứu nhận thấy những người chọn nghỉ phép thường mong muốn ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân rõ ràng hơn so với nhóm ưu tiên tiền lương. Nhóm này cũng tự đánh giá mình “nhân văn” hơn trên thang điểm 7.

Theo nhóm nghiên cứu, thời gian nghỉ ngơi không chỉ đơn thuần là phúc lợi, mà còn tạo ra khoảng cách cần thiết với công việc, giúp nhân viên tái tạo năng lượng, cân bằng cuộc sống và cảm thấy được tôn trọng.

Ở khảo sát thứ 3, các nhà nghiên cứu tiếp tục kiểm chứng giả thuyết rằng ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân là yếu tố then chốt. Khoảng 200 người được yêu cầu tưởng tượng họ đang đi nghỉ và nhận được 2 tin nhắn, trong đó có 1 tin từ mẹ. Tin nhắn còn lại, với một nửa số người, là từ bạn bè; với nửa còn lại, là từ sếp.

Kết quả cho thấy nhóm nhận tin nhắn từ bạn bè có điểm cảm nhận trung bình 5,4 trên thang điểm 7, cao hơn rõ rệt so với mức 4,16 của nhóm nhận tin nhắn từ sếp. Sự chênh lệch này cho thấy chỉ một gián đoạn nhỏ liên quan đến công việc cũng đủ làm suy giảm cảm giác thoải mái trong thời gian nghỉ ngơi.

“Điều này cho thấy không chỉ thời gian nghỉ ngơi quan trọng, mà còn là việc công việc có thực sự ‘buông’ người lao động hay không”, Sanford DeVoe, giáo sư tại Trường Quản lý Anderson, Đại học California (Mỹ), nhận định.

Theo ông, với những nhà quản lý coi trọng hiệu quả làm việc lâu dài, việc bảo đảm cho nhân viên có thời gian nghỉ ngơi trọn vẹn, không bị gián đoạn, có thể trở thành một đòn bẩy bền vững thay vì chỉ dựa vào tiền thưởng.

Bên cạnh tiền thưởng, người lao động ngày càng coi trọng đãi ngộ về thời gian nghỉ phép, bởi yếu tố này giúp họ duy trì khoảng cách lành mạnh với công việc và giảm cảm giác bị cuốn vào guồng công việc liên tục.

Bên cạnh tiền thưởng, người lao động ngày càng coi trọng đãi ngộ về thời gian nghỉ phép, nhằm giữ khoảng cách lành mạnh với công việc.

Cảm thấy được thấu hiểu

Từ các kết quả trên, nhóm nghiên cứu cho rằng giá trị lớn nhất của thời gian nghỉ phép không nằm ở việc so sánh với tiền thưởng, mà ở cảm giác được thấu hiểu và ghi nhận như một cá nhân có đời sống riêng ngoài công việc.

Theo Sanford DeVoe, cảm giác này mang lại lợi ích cho cả người lao động lẫn doanh nghiệp. Ông cho rằng khi nhân viên được đối xử như một “con người”, họ có xu hướng hài lòng hơn với công việc, gắn kết hơn, có quan hệ đồng nghiệp tích cực hơn và ít có ý định nghỉ việc hơn.

Trong một thí nghiệm khác, nhóm nghiên cứu yêu cầu khoảng 1.500 người tham gia nhớ lại những lần họ từng nhận tiền thưởng và những lần được nghỉ phép có lương, rồi đánh giá cảm xúc của họ khi đó.

Người tham gia chấm điểm trên thang 7, từ cảm giác “giống robot” ở mức thấp nhất đến “giống con người” ở mức cao nhất. Kết quả cho thấy tiền thưởng đạt điểm trung bình 5,04, trong khi thời gian nghỉ phép có lương đạt 5,4.

“Mức chênh lệch này có thể trông không lớn về mặt con số, nhưng lại phản ánh một thay đổi tâm lý đáng kể. Đó là ranh giới giữa cảm giác thờ ơ và cảm giác được thực sự nhìn nhận như một con người”, DeVoe nhận định.

Từ các khảo sát trên, có thể thấy giá trị của phúc lợi không chỉ nằm ở mức đãi ngộ, mà còn ở khả năng tạo ra không gian riêng cần thiết cho người lao động. Đổi lại, doanh nghiệp sẽ nhận được sự tín nhiệm từ nhân viên nhờ sự thấu hiểu và đồng cảm, thay vì chỉ trả tiền để vận hành họ như những cỗ máy.

Tâm Đan

Ảnh minh họa: Gegeyu/Xiaohongshu.