Thương vụ Việt Nam hiến kế nâng sức cạnh tranh hàng Việt tại UAE

Từ thực tiễn thị trường, Thương vụ Việt Nam tại UAE đưa ra những khuyến nghị giúp doanh nghiệp tận dụng CEPA, tiếp cận nhà nhập khẩu và xây dựng chỗ đứng bền vững.

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang trở thành thị trường giàu tiềm năng đối với hàng hóa Việt Nam, không chỉ bởi nhu cầu nhập khẩu lớn mà còn nhờ vai trò trung tâm thương mại, trung chuyển hàng hóa của khu vực Trung Đông. Đặc biệt, việc Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) chính thức có hiệu lực từ ngày 3/2/2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu, đa dạng hóa mặt hàng và nâng cao vị thế tại thị trường này.

Tuy nhiên, cơ hội từ CEPA cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực cạnh tranh, chất lượng sản phẩm và khả năng tiếp cận hệ thống phân phối của doanh nghiệp. Làm thế nào để hàng Việt tận dụng hiệu quả ưu đãi từ Hiệp định, vượt qua các rào cản kỹ thuật và từng bước mở rộng thị phần tại UAE?

Xung quanh vấn đề này, tại Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” do Báo Công Thương tổ chức ngày 16/11/2026, ông Trương Xuân Trung - Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE, tại điểm cầu UAE đã chia sẻ những đánh giá từ thực tiễn thị trường, đồng thời đưa ra nhiều khuyến nghị đáng chú ý đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” do Báo Công Thương tổ chức ngày 16/11/2026.

Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” do Báo Công Thương tổ chức ngày 16/11/2026.

Lợi thế từ CEPA đi cùng sức ép cạnh tranh

- UAE có nhu cầu nhập khẩu lớn và là thị trường có sự hiện diện của hàng hóa từ nhiều quốc gia, vì vậy cơ hội luôn đi cùng sức ép cạnh tranh. Từ thực tế địa bàn, theo ông, hàng hóa Việt Nam đang có những lợi thế và hạn chế gì khi cạnh tranh với sản phẩm cùng loại từ các quốc gia khác tại UAE?

Ông Trương Xuân Trung: Hàng hóa Việt Nam hiện có nhiều lợi thế cạnh tranh tại UAE, song cũng đang đối mặt với sức ép rất lớn từ các quốc gia có ưu thế về giá cả, thương hiệu và hệ thống phân phối.

Trước hết, Việt Nam có cơ cấu hàng hóa xuất khẩu mang tính bổ trợ cao đối với nhu cầu của thị trường UAE. Năng lực sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam ngày càng được cải thiện, nguồn cung tương đối đa dạng, chất lượng sản phẩm từng bước nâng lên và khả năng cạnh tranh về giá ngày càng tốt hơn.

Đặc biệt, một số nhóm hàng nông sản như gạo, hồ tiêu, hạt điều, rau quả đang có lợi thế tại thị trường này. Trong đó, các sản phẩm như chanh không hạt, thanh long đã tạo được vị thế đáng kể tại UAE và có khả năng tiếp cận các thị trường khác trong khu vực Trung Đông. Bên cạnh đó, thủy sản, dệt may, giày dép, điện tử và hàng tiêu dùng cũng là những nhóm hàng có tiềm năng mở rộng xuất khẩu.

Một lợi thế quan trọng khác là CEPA đã chính thức có hiệu lực, tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan theo các cam kết của Hiệp định. Đây là yếu tố giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng cạnh tranh về giá so với sản phẩm cùng loại từ những quốc gia chưa có hiệp định thương mại tương ứng với UAE.

Ngoài ra, quan hệ hợp tác song phương Việt Nam - UAE ngày càng được củng cố, nhất là sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện năm 2024. Cùng với đó, vị trí địa lý và hệ thống cảng biển phát triển của UAE tạo thuận lợi để hàng Việt không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng tại chỗ mà còn tiếp cận các thị trường Trung Đông thông qua hoạt động trung chuyển, tái xuất.

Tuy nhiên, thị trường UAE có mức độ cạnh tranh rất cao do phần lớn nhu cầu hàng hóa được đáp ứng từ nhập khẩu. Doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh trực tiếp với các nhà cung cấp lớn từ Ấn Độ, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều quốc gia khác.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp đến từ những thị trường này đã hiện diện lâu năm tại UAE, xây dựng được thương hiệu, chuỗi cung ứng và mạng lưới phân phối rộng khắp. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế về marketing quốc tế, nhận diện thương hiệu, khả năng duy trì hệ thống phân phối và thiết lập quan hệ trực tiếp với các nhà nhập khẩu lớn.

Bên cạnh sức ép cạnh tranh, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, đặc biệt là an toàn thực phẩm, chứng nhận Halal và các quy định liên quan đến bao bì, nhãn mác. Chi phí logistics cũng là một trở ngại đáng kể, nhất là khi tình hình xung đột tại Trung Đông khiến cước vận tải và các chi phí liên quan gia tăng.

Một hạn chế nữa là nhiều sản phẩm Việt Nam vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô, gia công hoặc chưa có thương hiệu riêng. Vì vậy, để nâng cao giá trị xuất khẩu và mở rộng thị phần, doanh nghiệp cần chú trọng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và có chiến lược quảng bá dài hạn, đặc biệt khi tiếp cận các hệ thống bán lẻ lớn tại UAE.

Ông Trương Xuân Trung - Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE chia sẻ về cơ hội mở rộng thị phần hàng Việt tại Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” từ điểm cầu UAE. 

Ông Trương Xuân Trung - Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE chia sẻ về cơ hội mở rộng thị phần hàng Việt tại Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” từ điểm cầu UAE. 

- Qua quá trình hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, kết nối giao thương và tiếp cận các nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối tại UAE, Thương vụ có điều kiện quan sát khá rõ những yêu cầu của thị trường. Theo ông, đâu là yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam cần đặc biệt lưu ý khi muốn đưa sản phẩm vào UAE?

Ông Trương Xuân Trung: Theo tôi, yêu cầu quan trọng hàng đầu là doanh nghiệp phải tìm được đối tác nhập khẩu phù hợp và có uy tín. Dù sản phẩm có chất lượng tốt, doanh nghiệp tham gia nhiều hội chợ hay chương trình xúc tiến thương mại, nhưng nếu không tìm được đối tác nhập khẩu thì rất khó đưa hàng hóa vào thị trường UAE.

Tuy nhiên, việc lựa chọn đối tác cần được thực hiện thận trọng. Doanh nghiệp phải chủ động thẩm định, xác minh thông tin, đánh giá uy tín, năng lực tài chính và khả năng hợp tác của nhà nhập khẩu trước khi ký kết hợp đồng. Về phía Thương vụ Việt Nam tại UAE, chúng tôi có thể hỗ trợ xác minh thông tin đối tác, qua đó giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro trong quá trình giao thương.

Yêu cầu thứ hai là phải bảo đảm nguồn cung và chất lượng sản phẩm ổn định. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thực tế, có những doanh nghiệp cung cấp lô hàng đầu tiên với chất lượng tốt nhưng đến các lô tiếp theo lại không duy trì được chất lượng như cam kết.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp mà còn có thể tác động đến hình ảnh hàng hóa Việt Nam tại thị trường nhập khẩu.

Chẳng hạn, năm 2024, Thương vụ đã tiếp nhận phản ánh từ một số doanh nghiệp UAE liên quan đến dư lượng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật trong một số lô hàng gạo và chanh không hạt của Việt Nam vượt mức quy định. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng sở tại có thể tăng cường kiểm tra đối với các lô hàng cùng loại, kéo theo chi phí và thời gian thông quan gia tăng.

Do đó, doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng ngay từ khâu nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến đóng gói và xuất khẩu, bảo đảm tính đồng đều giữa các lô hàng.

Yêu cầu tiếp theo là tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan từ CEPA. Muốn được hưởng ưu đãi, doanh nghiệp phải xác định đúng quy tắc xuất xứ đối với từng mặt hàng và chuẩn bị đầy đủ chứng từ chứng nhận xuất xứ phù hợp với quy định của Hiệp định. Việc đáp ứng điều kiện xuất xứ là cơ sở quan trọng để hàng hóa được xem xét áp dụng mức thuế ưu đãi.

Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam cần tìm hiểu văn hóa kinh doanh và tập quán thương mại tại UAE. Đây là quốc gia có những đặc trưng về văn hóa Hồi giáo, vì vậy sự am hiểu, tôn trọng phong tục và xây dựng lòng tin trong quan hệ giao thương có ý nghĩa rất quan trọng.

Theo tôi, muốn duy trì quan hệ hợp tác lâu dài với các nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối lớn, doanh nghiệp không chỉ cần sản phẩm tốt mà còn phải thể hiện tính chuyên nghiệp, sự nhất quán và uy tín trong thực hiện các cam kết thương mại.

Từ đáp ứng tiêu chuẩn đến xây dựng chỗ đứng lâu dài

- Ngoài thuế quan, doanh nghiệp Việt Nam muốn đưa hàng vào UAE cần đặc biệt lưu ý những yêu cầu nào về tiêu chuẩn, chứng nhận Halal, bao bì, nhãn mác, kiểm dịch và thủ tục nhập khẩu? Trong thực tế, đâu là những yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam thường dễ bỏ sót nhất, thưa ông?

Ông Trương Xuân Trung: Bên cạnh các yêu cầu về an toàn thực phẩm và chứng nhận Halal đã đề cập, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến quy định về nhãn mác, bao bì và đăng ký sản phẩm trước khi đưa hàng ra thị trường.

Trước hết là yêu cầu về ngôn ngữ trên nhãn hàng hóa. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam có thói quen sử dụng nhãn tiếng Anh khi xuất khẩu, nhưng tại UAE, hàng hóa thuộc diện áp dụng phải đáp ứng yêu cầu ghi nhãn bằng tiếng Arab.

Trường hợp sản phẩm đã có bao bì tiếng Anh, doanh nghiệp cần phối hợp với nhà nhập khẩu để bổ sung nhãn tiếng Arab phù hợp. Các thông tin như tên sản phẩm, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng và những nội dung bắt buộc khác phải được thể hiện đầy đủ, chính xác theo quy định.

Đây là yêu cầu tưởng chừng đơn giản nhưng nếu doanh nghiệp không chuẩn bị từ đầu có thể phát sinh khó khăn khi đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ.

Đối với bao bì, UAE cũng có những quy định kỹ thuật nhằm bảo đảm vật liệu tiếp xúc với thực phẩm không gây ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn sản phẩm, nhất là trong điều kiện khí hậu nóng của khu vực vùng Vịnh.

Một vấn đề quan trọng khác là thủ tục đăng ký, kiểm định sản phẩm. Không phải cứ ký được hợp đồng xuất khẩu và đưa hàng đến UAE là sản phẩm có thể được bày bán ngay tại siêu thị.

Tùy từng nhóm hàng, sản phẩm phải đáp ứng các yêu cầu về kiểm định, đăng ký và chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền. UAE có các hệ thống quản lý, đăng ký sản phẩm ở cấp liên bang và tại từng tiểu vương quốc. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với nhà nhập khẩu để hoàn thành những thủ tục cần thiết trước khi đưa hàng ra thị trường.

Đối với hàng công nghiệp, điện máy và các nhóm sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật riêng, doanh nghiệp cũng cần tìm hiểu những quy định về chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy tương ứng. Từ thực tế hỗ trợ doanh nghiệp, tôi nhận thấy có một số vấn đề thường bị bỏ sót.

Thứ nhất là chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu ghi nhãn bằng tiếng Arab. Thứ hai là nhầm lẫn về phạm vi công nhận của chứng nhận Halal, dẫn đến việc sử dụng chứng nhận không phù hợp với yêu cầu của thị trường UAE.

Thứ ba là chưa thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký sản phẩm trước khi phân phối. Nhiều doanh nghiệp cho rằng, sau khi ký hợp đồng với nhà nhập khẩu thì các thủ tục đã hoàn tất, trong khi trên thực tế vẫn còn những điều kiện phải đáp ứng trước khi hàng hóa được phép lưu thông.

Thứ tư là thông tin trên chứng từ xuất khẩu không thống nhất với nhãn mác và hàng hóa thực tế. Những sai lệch này có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình kiểm tra, thông quan.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần đặc biệt lưu ý yêu cầu khai báo trước thông tin hàng hóa đối với các lô hàng vận chuyển bằng đường biển. Theo thông tin Thương vụ nắm được, UAE có quy định về việc cung cấp dữ liệu hàng hóa trước khi xếp hàng lên tàu, với mốc thời gian khai báo cần được doanh nghiệp và đơn vị vận chuyển kiểm tra, thực hiện đúng.

Tôi cho rằng, doanh nghiệp cần tìm hiểu đầy đủ các quy định ngay từ khi chuẩn bị đơn hàng, thay vì chờ đến khi hàng hóa đến cảng mới xử lý những vấn đề phát sinh. Chủ động tuân thủ không chỉ giúp giảm rủi ro mà còn góp phần nâng cao uy tín của hàng Việt Nam tại thị trường UAE.

- Trong năm đầu tiên CEPA có hiệu lực, Thương vụ sẽ ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam ở những khâu nào để biến ưu đãi của Hiệp định thành đơn hàng thực tế? Theo ông, doanh nghiệp nên tiếp cận thị trường UAE thông qua những kênh nào: nhà nhập khẩu, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ, thương mại điện tử hay các hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại?

Ông Trương Xuân Trung: Thương vụ Việt Nam tại UAE luôn xác định hỗ trợ doanh nghiệp là nhiệm vụ thường xuyên, đặc biệt trong giai đoạn CEPA bắt đầu được triển khai thực thi.

Trước hết, chúng tôi tập trung hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả các cam kết ưu đãi thuế quan của Hiệp định. Doanh nghiệp cần được hướng dẫn tra cứu mức thuế theo mã HS, lộ trình cắt giảm thuế quan, quy tắc xuất xứ và chứng từ chứng nhận xuất xứ phù hợp.

Đồng thời, Thương vụ sẽ hỗ trợ phân tích lợi thế cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam so với sản phẩm cùng loại từ các quốc gia khác. Đây là vấn đề đáng chú ý bởi UAE đã ký kết nhiều hiệp định đối tác kinh tế toàn diện với các đối tác thương mại, trong đó có những quốc gia cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam tại thị trường này.

Thứ hai là cung cấp thông tin thị trường, xác định những nhóm sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu. Các mặt hàng như gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, rau quả, thực phẩm chế biến, thủy sản, hàng tiêu dùng và sản phẩm công nghiệp đều có những cơ hội nhất định.

Đáng chú ý, trong quá trình làm việc với hệ thống bán lẻ LuLu, chúng tôi ghi nhận nhu cầu nhập khẩu một số sản phẩm thủy sản của Việt Nam, trong đó có cá ngừ và tôm đông lạnh. Sau các hoạt động kết nối, đại diện LuLu tại Việt Nam cũng đã tiến hành khảo sát nguồn cung sản phẩm.

Thứ ba là tăng cường kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp Việt Nam với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối và hệ thống bán lẻ tại UAE.

Thương vụ thường xuyên hỗ trợ các đoàn doanh nghiệp Việt Nam tham gia hội chợ, khảo sát thị trường, làm việc với những hệ thống bán lẻ như LuLu, West Zone và các đối tác phân phối khác. Qua đó, doanh nghiệp có điều kiện giới thiệu sản phẩm, tìm hiểu nhu cầu của nhà mua hàng và xác định những yêu cầu cần đáp ứng.

Đặc biệt, ngày 17/11/2026, Thương vụ dự kiến phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại UAE và đối tác sở tại tổ chức diễn đàn kết nối doanh nghiệp. Theo danh sách đăng ký tại thời điểm tọa đàm, đã có hơn 100 doanh nghiệp Việt Nam đăng ký tham dự, phía UAE dự kiến có khoảng 40-50 doanh nghiệp. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp hai nước trực tiếp tìm kiếm đối tác và trao đổi khả năng hợp tác thương mại.

Bên cạnh đó, Thương vụ đã xây dựng danh sách các nhà nhập khẩu, phân phối, bán buôn và bán lẻ tại UAE trong nhiều lĩnh vực, từ nông sản, thủy sản đến vật liệu xây dựng, đồ gỗ và điện tử. Những thông tin này được cung cấp thông qua các kênh thông tin của hệ thống Thương vụ để doanh nghiệp Việt Nam có thể chủ động tìm kiếm và liên hệ đối tác.

Một hướng hỗ trợ khác là thúc đẩy sự hiện diện lâu dài của doanh nghiệp và hàng hóa Việt Nam tại UAE. Chúng tôi đang phối hợp với các đối tác để tìm kiếm cơ hội đưa sản phẩm Việt Nam vào những khu trưng bày, giới thiệu hàng hóa, đồng thời nghiên cứu khả năng phát triển kho hàng và trung tâm phân phối tại thị trường này.

Nếu có được hệ thống kho bãi, trung tâm logistics và mạng lưới phân phối phù hợp tại UAE, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ thuận lợi hơn trong việc cung ứng hàng hóa tại chỗ mà còn có thể mở rộng hoạt động sang các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC).

Về phương thức tiếp cận thị trường, theo tôi, doanh nghiệp nên triển khai theo ba giai đoạn.

Giai đoạn đầu tiên là thăm dò và kết nối. Doanh nghiệp cần tham gia các hội chợ chuyên ngành, đoàn giao thương, hoạt động xúc tiến thương mại để trực tiếp giới thiệu sản phẩm, tìm hiểu thị trường và tìm kiếm nhà nhập khẩu hoặc đại lý tại địa phương.

Giai đoạn thứ hai là thâm nhập thị trường. Khi đã xác định được đối tác phù hợp, doanh nghiệp tiến hành ký kết hợp đồng với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối có sẵn hệ thống kho bãi, năng lực thực hiện thủ tục pháp lý, thông quan và mạng lưới tiêu thụ. Đây là bước quan trọng để đưa hàng hóa vào các kênh bán lẻ và từng bước tiếp cận hoạt động tái xuất sang thị trường thứ ba.

Giai đoạn cuối cùng là phát triển thị trường. Khi sản phẩm đã có chỗ đứng tương đối ổn định, doanh nghiệp cần kết hợp hệ thống bán lẻ hiện đại với thương mại điện tử, tăng cường quảng bá và mở rộng độ phủ thương hiệu.

Tôi cho rằng, CEPA đang tạo thêm những điều kiện thuận lợi để hàng Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh tại UAE. Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp chủ động tìm hiểu thị trường, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, xây dựng được đối tác tin cậy và có chiến lược phát triển dài hạn.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!

Theo ông Trương Xuân Trung, doanh nghiệp Việt Nam cần xây dựng lộ trình tiếp cận thị trường UAE theo ba giai đoạn: thăm dò và kết nối thông qua hội chợ, đoàn giao thương; thâm nhập thị trường bằng việc hợp tác với nhà nhập khẩu, nhà phân phối có năng lực; và phát triển thị trường thông qua hệ thống bán lẻ hiện đại, thương mại điện tử, mở rộng nhận diện thương hiệu. Đây là hướng đi giúp doanh nghiệp từng bước chuyển lợi thế từ CEPA thành đơn hàng và thị phần bền vững.

Quỳnh Trang

Nguồn Công Thương: https://congthuong.vn/thuong-vu-viet-nam-hien-ke-nang-suc-canh-tranh-hang-viet-tai-uae-481415.html