Tích âm đức không phải chuyện xa vời: 5 điều ai cũng có thể làm mỗi ngày

Trong quan niệm dân gian, “tích âm đức” thường được hiểu là âm thầm làm việc tốt, không phô trương, không mong người khác ghi nhận hay báo đáp.

Khái niệm này được nhắc đến trong Liễu Phàm Tứ Huấn: làm việc thiện mà để người khác biết thì gọi là “dương thiện”, còn làm việc thiện mà không để người khác biết thì gọi là “âm đức”.

Ngày nay, thay vì nhìn “tích âm đức” như một cách thay đổi số phận, có thể hiểu đơn giản hơn. Sống tử tế khi không ai quan sát, làm điều tốt mà không cần được khen ngợi và biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác.

Điều đáng nói là để sống như vậy không nhất thiết phải có nhiều tiền. Đôi khi, chỉ một lời nói, một cách ứng xử hay một hành động nhỏ cũng đủ khiến người khác cảm thấy được tôn trọng.

Ảnh minh hoạ

Giữ gìn lời nói, đừng biến câu chuyện của người khác thành chuyện để bàn tán

Một trong những cách đơn giản nhất để sống tử tế là biết kiểm soát lời nói của mình.

Không nói xấu người khác sau lưng, không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng, không đem khuyết điểm của người khác ra làm trò cười, càng không nên tận dụng lúc ai đó gặp khó khăn để chế giễu họ.

Những điều này tưởng nhỏ nhưng lời nói có thể gây ra hậu quả rất lớn. Một câu nói ác ý đôi khi có thể làm tổn thương danh dự, lòng tự trọng của một người. Ngược lại, một lời động viên đúng lúc lại có thể giúp người đang mệt mỏi cảm thấy được tiếp thêm sức mạnh.

Vì thế, trước khi nói về một người, hãy thử tự hỏi Nếu những lời này được nói về mình, mình có cảm thấy tổn thương không? Biết im lặng khi cần thiết cũng là một dạng tử tế.

Đối xử tốt với những người đang làm công việc phục vụ mình

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta có thể gặp rất nhiều người đang làm những công việc phục vụ cộng đồng: nhân viên giao hàng, tài xế, nhân viên phục vụ, bảo vệ, lao công...

Họ có thể đến muộn vì đường đông, giao hàng chậm vì thời tiết xấu hoặc mắc một sai sót nhỏ trong công việc. Thay vì lập tức nổi nóng hay dùng những lời khó nghe, một chút kiên nhẫn và thông cảm đôi khi có ý nghĩa hơn rất nhiều.

Tương tự, gặp một người bán hàng rong giữa đêm, nếu món hàng phù hợp và có thể mua được, hãy mua với thái độ vui vẻ. Gặp một bạn trẻ tranh thủ bán hàng để kiếm thêm thu nhập, một lời động viên hay một đơn hàng nhỏ cũng có thể giúp họ có thêm niềm tin.

Điều đáng quý không nằm ở số tiền bỏ ra mà nằm ở cách chúng ta đối xử với người khác khi mình đang ở vị thế thuận lợi hơn.

Một người có địa vị hay điều kiện tốt nhưng luôn coi thường người yếu thế chưa chắc đã là người có cuộc sống đáng ngưỡng mộ. Sự tử tế thường được thể hiện rõ nhất qua cách một người đối xử với những người không thể mang lại lợi ích cho họ.

Hiếu kính cha mẹ không chỉ nằm ở tiền bạc

“Trăm điều thiện, chữ hiếu đứng đầu” là quan niệm đã tồn tại lâu đời trong văn hóa Á Đông.

Tuy nhiên, hiếu thảo không đơn giản là gửi tiền về nhà mỗi tháng, mua quà vào những dịp lễ Tết hay đăng một bức ảnh gia đình lên mạng xã hội. Đôi khi, điều cha mẹ cần nhất lại là một cuộc điện thoại, một bữa cơm cùng nhau hay vài phút kiên nhẫn lắng nghe những câu chuyện tưởng như rất quen thuộc.

Nhiều người có thể nhẹ nhàng, kiên nhẫn với đồng nghiệp và bạn bè nhưng lại dễ nổi nóng với cha mẹ. Càng thân thiết, chúng ta càng dễ cho rằng người kia sẽ luôn bao dung với mình.

Nhưng thời gian dành cho cha mẹ không phải là vô hạn. Khi còn có thể, hãy cố gắng dành thêm thời gian bên họ, nói chuyện nhiều hơn, bớt cáu gắt và đừng để những điều muốn nói phải trở thành điều nuối tiếc sau này.

Có lòng trắc ẩn với động vật và thiên nhiên

Sống tử tế không chỉ thể hiện trong cách con người đối xử với nhau mà còn nằm ở thái độ với môi trường sống xung quanh.

Không ngược đãi động vật, không cố tình làm tổn thương những sinh vật vô hại, có thể giúp đỡ một con vật bị thương khi đủ khả năng... đều là những hành động bắt nguồn từ lòng trắc ẩn.

Quan trọng hơn, hãy hình thành thói quen không lãng phí. Lấy vừa đủ thức ăn, hạn chế bỏ thừa đồ ăn, tiết kiệm điện nước, giữ gìn môi trường chung... đều là những việc nhỏ nhưng thể hiện sự trân trọng đối với những gì mình đang có.

Sống có trách nhiệm với thiên nhiên cũng chính là sống có trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ sau.

Biết vui trước thành công của người khác

Có lẽ đây là điều khó nhất. Khi người khác thành công hơn mình, mua được nhà, có công việc tốt, con cái học hành thuận lợi hay đạt được điều mà mình mong muốn, thật lòng chúc mừng họ đôi khi không dễ dàng.

Sự so sánh khiến con người dễ rơi vào cảm giác hụt hẫng: “Tại sao họ có mà mình không có? Nhưng ghen tị không làm người khác kém thành công hơn, mà chỉ khiến chính mình mệt mỏi.

Nếu có thể nhìn thành công của người khác bằng sự vui mừng thay vì khó chịu, chúng ta sẽ bớt đi rất nhiều áp lực trong cuộc sống.

Thấy một người làm việc tốt, hãy ghi nhận. Thấy bạn bè đạt thành tựu, hãy chúc mừng. Thấy người khác gặp may mắn, hãy vui cho họ. Đó không phải là sự yếu thế mà là một cách để giải phóng bản thân khỏi những so sánh không cần thiết.

“Tích âm đức” có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau tùy vào niềm tin và quan niệm của mỗi người. Nhưng nếu gạt bỏ những yếu tố huyền bí, điều còn lại vẫn là một bài học rất đời thường: hãy làm điều tốt ngay cả khi không ai nhìn thấy.

Một lời nói tử tế, một lần nhường nhịn, một hành động giúp đỡ đúng lúc hay thái độ biết ơn với cha mẹ đều không khiến chúng ta mất đi điều gì quá lớn.

Ngược lại, những hành động ấy có thể tạo ra một môi trường sống dễ chịu hơn cho chính mình và những người xung quanh.

Phúc lành có thể không phải thứ nhìn thấy ngay lập tức, càng không phải một “phần thưởng” chắc chắn cho mọi việc tốt. Nhưng một người biết sống tử tế thường sẽ xây dựng được những mối quan hệ tốt đẹp, nhận được sự tin tưởng và cảm thấy bình an hơn trong chính cuộc sống của mình.

Vì vậy, không cần chờ đến khi giàu có hay thành công mới bắt đầu làm điều tốt. Tử tế từ những việc nhỏ, với những người ở ngay bên cạnh mình, có lẽ đã là một cách rất thiết thực để làm cho cuộc đời trở nên tốt đẹp hơn.