Tiêm kích F-35 lần đầu bị hư hại trong thực chiến: Lỗ hổng từ cảm biến hồng ngoại
Sự cố tiêm kích tàng hình F-35 phải hạ cánh khẩn cấp sau nhiệm vụ tại Iran cho thấy các hệ thống cảm biến quang - điện tử là thách thức lớn đối với công nghệ tàng hình.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) vừa xác nhận một tiêm kích tàng hình F-35 đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên không phận Iran. Đây được ghi nhận là lần đầu tiên dòng máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm này bị hư hại trong điều kiện thực chiến, dấy lên những phân tích về khả năng phát hiện mục tiêu tàng hình của các hệ thống cảm biến hiện đại.
Thách thức đối với huyền thoại tàng hình
F-35 Lightning II, do Lockheed Martin phát triển, được coi là đỉnh cao của công nghệ hàng không với diện tích phản xạ radar (RCS) cực thấp. Thiết kế đặc biệt phối hợp với vật liệu hấp thụ sóng radar cho phép nó duy trì khả năng bộc lộ thấp hơn từ 20 đến 100 lần so với các dòng tiêm kích truyền thống như Rafale.
Tuy nhiên, sự cố tại Iran đã bộc lộ điểm yếu cốt lõi: bức xạ nhiệt. Ông Yue Gang, cựu đại tá Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), nhận định rằng chiếc F-35 có thể đã bị tấn công bởi các loại vũ khí dẫn đường bằng hồng ngoại thay vì radar truyền thống. Theo ông, hình ảnh do Tehran công bố cho thấy dấu vết của các hệ thống tìm kiếm và theo dõi bằng hồng ngoại (IRST).
Cảm biến quang - điện tử: Khắc tinh của công nghệ tàng hình
Các chuyên gia quân sự cho rằng Iran có thể đã sử dụng các cảm biến quang - điện tử/hồng ngoại (EO/IR) để theo dõi F-35. Khác với radar, các cảm biến này hoạt động thụ động, không phát ra sóng điện từ, khiến phi công đối phương rất khó phát hiện việc mình đang bị khóa mục tiêu.
Ông Song Zhongping, nhà phân tích quân sự Trung Quốc, giải thích rằng khả năng bộc lộ thấp trước radar không đồng nghĩa với việc máy bay hoàn toàn biến mất trước các thiết bị tầm nhiệt. Việc F-35 vẫn có thể hạ cánh khẩn cấp cho thấy nó có khả năng chỉ trúng hỏa lực từ các loại tên lửa có sức công phá vừa phải, có thể là dòng tên lửa không đối không R-27T do Nga sản xuất đã được Iran cải tiến để phóng từ mặt đất.
Bối cảnh xung đột và tổn thất khí tài
Sự cố này xảy ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng từ cuối tháng 2. Quân đội Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định đã nhắm mục tiêu chính xác vào máy bay Mỹ trên vùng trời miền Trung Iran. Ngoài chiếc F-35 bị hư hại, quân đội Mỹ cũng ghi nhận tổn thất khoảng 12 máy bay không người lái MQ-9 Reaper và một số máy bay tiếp dầu KC-135 bị hư hại trong khu vực.
Vụ việc đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử vận hành của F-35 kể từ khi bắt đầu tham chiến vào năm 2018. Nó chứng minh rằng ngay cả những hệ thống vũ khí tiên tiến nhất cũng phải đối mặt với rủi ro từ các phương thức tác chiến bất đối xứng và công nghệ cảm biến thụ động thế hệ mới.
Tin nóng
Ngày 23/3, Bộ Ngoại giao Nga cho biết Tổng thống Vladimir Putin sẽ thăm Trung Quốc trong thời gian tới, song thời điểm cụ thể của chuyến đi chưa được công bố.
Tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ rời Trung Đông sau gần 9 tháng triển khai, làm dấy lên lo ngại về khoảng trống hỗ trợ quân sự trong khi xung đột với Iran tiếp tục ảnh hưởng tới an ninh khu vực.
Chính phủ Mỹ khuyến cáo công dân nước này trên toàn thế giới và đặc biệt là ở Trung Đông nâng cao cảnh giác trong bối cảnh căng thẳng của cuộc xung đột ở Iran đang gia tăng.
Quân đội Israel hôm 23/3 cho biết đang tiến hành các cuộc không kích nhằm vào những mục tiêu mà họ cho là của chính quyền Iran tại khu vực trung tâm Tehran, trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Mỹ hoãn đòn đánh Iran ngay trước giờ G của tối hậu thư 48 giờ, khiến cục diện xoay chiều trong tích tắc. Giới phân tích cho rằng đây có thể là bước lùi chiến thuật để tránh cú sốc năng lượng toàn cầu, hoặc một nước cờ tính toán lại sau khi rủi ro leo thang vượt kiểm soát.
Sau khi Washington tạm thời nới lỏng một số lệnh trừng phạt, các nhà máy lọc dầu tại châu Á bắt đầu xem xét mua dầu Iran trở lại.
Tin mới
Nga cho biết một bồn chứa nhiên liệu tại cảng Primorsk bị hư hại sau cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine, trong bối cảnh hai bên liên tục tập kích các cơ sở năng lượng nhằm gây sức ép trong xung đột.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/3 cho biết các cuộc tiếp xúc gần đây giữa Washington và Tehran đã đạt tiến triển đáng kể, làm dấy lên kỳ vọng eo biển Hormuz có thể sớm được mở lại, trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang.
Tổng thống Donald Trump hôm 23/3 cho biết, Mỹ đang tiến hành đàm phán với một 'nhân vật cấp cao' trong bộ máy lãnh đạo Iran nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, song khẳng định đó không phải là lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei.
Tổng thống Donald Trump cho biết eo biển Hormuz sẽ 'sớm được mở cửa trở lại', đồng thời bày tỏ mong muốn tuyến hàng hải chiến lược này được đặt dưới sự kiểm soát chung của Mỹ và Iran.
Chiều 23/3, giờ địa phương, tại thủ đô Moskva, Thủ tướng Phạm Minh Chính hội đàm với Thủ tướng Liên bang Nga Mikhail Mishustin.
Ít nhất 40 cơ sở năng lượng tại Trung Đông bị thiệt hại nghiêm trọng do xung đột leo thang, làm dấy lên lo ngại khủng hoảng năng lượng toàn cầu và biến động mạnh của thị trường dầu mỏ.
Iran bác bỏ thông tin đàm phán với Mỹ, đồng thời cảnh báo có thể rải mìn toàn bộ Vịnh Ba Tư nếu bị tấn công, khiến căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington 'rất quyết tâm đạt được thỏa thuận với Iran' sau các cuộc tiếp xúc mà ông mô tả là 'căng thẳng nhưng mang tính xây dựng', trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang và thị trường toàn cầu biến động mạnh.